AI

Πώς Ένα Επεισόδιο του «Black Mirror» Έγινε Ανατριχιαστική Πραγματικότητα

Όταν πέθανε ο καλύτερός της φίλος, η Eugenia Kuyda εμπνεύστηκε από την τηλεοπτική σειρά και τον «ανέστησε» χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη.

Κείμενο Bobby Hellard
19 Νοέμβριος 2018, 4:15am

Black Mirror still

Στις 28 Νοεμβρίου 2015, ένας 34χρονος άνδρας που λεγόταν Roman Mazurenko χτυπήθηκε με μεγάλη ταχύτητα από ένα τζιπ στην κεντρική Μόσχα. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο πλησιέστερο νοσοκομείο, αλλά κατέληξε εξαιτίας των σοβαρών τραυμάτων του. Η κολλητή του φίλη, Eugenia Kuyda έφτασε ακριβώς τη στιγμή που πέθαινε, χάνοντας την ευκαιρία να μιλήσει μαζί του για μια τελευταία φορά.

Πέρασε τους επόμενους τρεις μήνες συγκεντρώνοντας μηνύματα που είχαν αποθηκεύσει στα κινητά τους οι φίλοι του Mazurenko και τα παρέδωσε στους μηχανικούς της εταιρείας λογισμικού Luka. Μετά από μερικά μαγικά στον υπολογιστή, τα οποία συμπεριλάμβαναν αλγορίθμους και τεχνητή νοημοσύνη, οι μηχανικοί της Kuyda ανέπτυξαν μια εφαρμογή που θα της επέτρεπε να μιλήσει για άλλη μια φορά στον Mazurenko. Ακούγεται σαν μια περίεργη ιστορία επιστημονικής φαντασίας - κάτι τέτοιο ήταν αρχικά.

Δύο χρόνια νωρίτερα, η τηλεοπτική σειρά Black Mirror του Charlie Brooker είχε δώσει στην Kuyda την εκδοχή της μυθοπλασίας. Έχοντας αποκτήσει φήμη για τις υπερβολικά ρεαλιστικές ιστορίες δυστοπικού μέλλοντος, η δεύτερη σεζόν της σειράς ξεκίνησε με ένα επεισόδιο που αμφισβητούσε την ίδια τη φύση του θανάτου στον ψηφιοποιημένο κόσμο.

Το «Be Right Back» αφηγείται την ιστορία μιας γυναίκας που ονομάζεται Martha, η οποία προσπαθεί να αποδεχτεί τον θάνατο του εθισμένου στα social media αγοριού της, του Ash, ο οποίος πέθανε επίσης σε τροχαίο δυστύχημα. Ανακαλύπτει μια υπηρεσία που μπορεί να αναστήσει τον Ash ως ψηφιακό avatar, συλλέγοντας τις αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα γραπτά του μηνύματα.

1542119077781-be-right-back-black-mirror

Αν και αρχικά διστάζει, η Martha ξεκινάει να χρησιμοποιεί την υπηρεσία στο laptop της, κάνοντας chat με τον ψηφιακό Ash, ο οποίος εμφανίζεται ως ένα είδος instant messenger. Όσο πιο άνετα νιώθει μαζί του σιγά-σιγά η Martha, τόσο πιο πολύ εξελίσσεται ο ψηφιακός Ash. Ξεκινώντας ως εφαρμογή, παίρνει στη συνέχεια μορφή φωνητικού βοηθού και τελικά γίνεται ρομπότ, μέσα στο πρώτο μισάωρο του επεισοδίου. Όμως, καθώς εξελίσσεται ο Ash, σύντομα γίνεται φανερό ότι δεν είναι ο πραγματικός. Είναι απλά μια συλλογή δεδομένων. Μια ηχώ σκέψεων που δημοσιεύτηκαν στο ίντερνετ, η οποία δεν έχει ελεύθερη και δική της σκέψη. Σχεδόν κάτι σαν ψηφιακό ζόμπι.

Από τότε που κυκλοφόρησε η κλασική ταινία τρόμου του George Romeo, Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών (Night of the Living Dead), οι ταινίες με ζόμπι μας έχουν δώσει κάποιες απλές οδηγίες για την ανάσταση των νεκρών. Συνήθως, είναι κάποιος ιός ή έκθεση σε ακτινοβολία, αλλά η εκδοχή του Black Mirror -αν και δεν την ορίζει αυστηρά ως ζόμπι- βρήκε μια ιδέα για την ανάσταση των νεκρών που είναι τρομακτικά πραγματική.

Πραγματική, επειδή υπάρχει όντως η τεχνολογία για κάτι τέτοιο: Η τεχνητή νοημοσύνη και η μηχανική μάθηση, όπου ένας αλγόριθμος διαβάζει και μεταφράζει δεδομένα ή πληροφορίες σε ενέργειες, χρησιμοποιούνται ευρέως στην κοινωνία και τις επιχειρήσεις. Υπάρχουν στα πάντα, από τα smartphones, έως τον ιατρικό εξοπλισμό. Είναι η ίδια τεχνολογία που έχει γεννήσει τα αυτοκινούμενα οχήματα και τους φωνητικούς βοηθούς, όπως την Alexa και τη Siri στο iPhone σου.

Η Eugenia Kuyda έχει πλήρη επίγνωση αυτού του γεγονότος, μιας και η εταιρεία της, Luka, ειδικεύεται στην κατασκευή λογισμικού με τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης -κυρίως chatbots-, αλλά όταν παρακολούθησε το «Be Right Back», είχε ανάμεικτα συναισθήματα, ειδικά αν σκεφτεί κανείς πόσο μακριά το πήγε η σειρά.


VICE Video: Το Αληθινό «X-Files»;

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


«Είναι σίγουρα το μέλλον και εγώ πάντα είμαι με το μέλλον», είπε. «Αλλά είναι πραγματικά ωφέλιμο για εμάς; Τελικά, σε βοηθάει να ξεπεράσεις την απώλεια; Ή μήπως είναι απλώς σαν να έχεις έναν νεκρό στη σοφίτα σου; Πού είναι η διαχωριστική γραμμή; Που βρισκόμαστε; Σε μπερδεύει πάρα πολύ».

Για δύο χρόνια, η Kuyda έχτιζε την τεχνολογική της εταιρεία και το πρώτο της πραγματικό chatbot προορίζονταν για ηλεκτρονικές πωλήσεις. Αλλά όταν ξεκίνησε να διαβάζει τα ατελείωτα μηνύματα που είχε στείλει ο Mazurenko μέσα σε διάστημα πολλών χρόνων, ένιωσε ότι υπήρχε υλικό για να δουλέψει. Συνειδητοποίησε ότι θα μπορούσε να χτίσει ένα διαφορετικό είδος bot, το οποίο θα είναι βασισμένο στον Mazurenko και θα μιμείται τα μοτίβα της ομιλίας του.

«Στη σελίδα του στο Facebook, υπήρχαν πολύ λίγα link», λέει. «Μπήκα στη σελίδα του Instagram και δεν υπήρχαν φωτογραφίες. Το μόνο που μπορούσα να κάνω, για να τον θυμηθώ, ήταν να πάω στο ιστορικό των συνομιλιών μας, να ξεκινήσω να σκρολάρω και να διαβάσω τα πάντα. Αυτό ήταν το περισσότερο που μπορούσα να κάνω, για να τον νιώσω. Αισθανόμουν ότι είχα ακόμη πολλά να πω και είναι περίεργο που δεν έχουμε κάποιο τελετουργικό, για να εκφράσουμε αυτά τα πράγματα».

Αφού τροφοδοτήθηκε με περίπου 8.000 γραμμές κειμένου από φίλους και συγγενείς, η εφαρμογή παρουσιάστηκε πρώτα σε εκείνους. Πολλοί είδαν μια απίστευτη ομοιότητα μεταξύ των δύο και ένιωσαν ότι η Kuyda είχε ανακαλύψει κάτι πολύ ξεχωριστό. Τα chatbots προσφέρουν μια υπηρεσία, εμπορική -όπως τα bots σε ιστοσελίδες λιανικής πώλησης- ή σε καινοτόμες οικιακές συσκευές - όπως η Alexa. Ωστόσο, το bot του Roman λειτούργησε ως ένα ψηφιακό αυτί στο οποίο οι χρήστες μπορούσαν να ψιθυρίσουν κάτι προσωπικό - στην περίπτωση αυτή, κάτι για τον Mazurenko που ήθελαν να βγάλουν από μέσα τους.

Αυτή η ιδέα, ενός chatbot που μπορείς να του εκμυστηρευτείς πράγματα, έχει αντιστρέψει την ίδια τεχνολογία που στηρίζει το bot «Roman», προκειμένου να δημιουργηθεί η νέα εφαρμογή της Luka, το «Replika», η οποία λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη, όπως ο «Roman», αλλά με την οποία χτίζεις τον ίδιο σου τον εαυτό, στέλνοντάς της μηνύματα. Όσο περισσότερο συζητάς, τόσο περισσότερο μαθαίνει να είσαι εσύ. Αυτό σημαίνει ότι όταν πεθάνεις, θα έχεις έτοιμο ένα avatar-bot τύπου Black Mirror.



Περιγράφοντας το επεισόδιο στο βιβλίο Inside Black Mirror, ο Brooker φάνηκε να συνειδητοποιεί τη σημασία των δεδομένων, πολύ προτού ο Mark Zuckerberg πουλήσει τα δικά σου για διαφήμιση. Είχε μια επιφοίτηση για τις ψηφιοποιημένες αναμνήσεις στα μέσα της δεκαετίας του ’90, όταν ένας πρώην συμμαθητής του πέθανε μετά από ατύχημα σε καταδύσεις.

«Την εποχή που ακόμη ήταν περιορισμένοι οι αριθμοί που μπορούσες να αποθηκεύσεις σε ένα τηλέφωνο, μερικές φορές έπρεπε να διαγράφεις πράγματα», είπε. «Κοίταζα, λοιπόν, τη λίστα και έπεσα πάνω στο όνομα και τον αριθμό αυτού του παιδιού. Σκέφτηκα ότι έπρεπε να το διαγράψω, αλλά ξαφνικά είδα ότι μου ήταν αδύνατο. Αν το έκανα, θα ένιωθα ότι δεν τον σέβομαι. Μου φαινόταν ότι θα ήταν αναισθησία και καθόλου σωστό. Ήταν ένα ενθύμιο, οπότε αποφάσισα να το κρατήσω και να βρω κάποιον άλλο αριθμό να διαγράψω. Η στιγμή αυτή θύμιζε πολύ Black Mirror. Το “Be Right Back” βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε αυτό: η έννοια του ενθυμίου που ξέρεις ότι δεν είναι πραγματικό, αλλά που αρκεί, για να σου θυμίσει κάποιον που έχασες και σε πονάει».

Σήμερα, ονομάζουμε αυτά τα οδυνηρά ενθύμια «δεδομένα» και αφήνουμε μια πρωτοφανή ποσότητα από αυτά online. Δημοσιεύουμε ατελείωτες φωτογραφίας και Stories στο Instagram και γράφουμε άπειρα tweets μέσα στη μέρα. Αλλά, παρόλο που η Kuyda και η ομάδα της χρειάστηκαν μόνο γραπτά μηνύματα, για να δημιουργήσουν τον ψηφιακό Mazuranko, ο Ash από το Black Mirror δημιουργήθηκε με τη χρήση περισσότερων επιλογών στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες: Τα μηνύματά του, τις φωτογραφίες του, ακόμη και τη φωνή του. Αυτό είναι ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα στη βιομηχανία της τεχνολογίας αυτήν τη στιγμή. Νωρίτερα φέτος, η Google παρουσίασε έναν ανατριχιαστικό φωνητικό βοηθό, ο οποίος μπορούσε να κλείσει ραντεβού μιμούμενος μια ανθρώπινη φωνή, προσθέτοντας απλώς μερικά «εεε» ανάμεσα στις προτάσεις.

Ένα σουηδικό γραφείο κηδειών τράβηξε την προσοχή του Τύπου φέτος, όταν ανακοίνωσε τα σχέδιά του για χρήση λογισμικού φωνητικής αναγνώρισης και εικονικής πραγματικότητας για τη δημιουργία ψηφιακών αντικαταστατών των νεκρών, ώστε να βοηθήσει τους ανθρώπους που πενθούν. «Αυτό που θα θέλαμε να βρούμε είναι η φωνή», λέει η Charlotte Runius, διευθύνων σύμβουλος και ιδρύτρια της Fenix. «Ο στόχος είναι να μπορείς να κάνεις μια συζήτηση που να σε κάνει να νιώθεις ότι είναι πραγματική. Στην αρχή, βέβαια, σίγουρα δεν θα μπορέσει να καλύψει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης συνομιλίας και θα είναι αρκετά περιορισμένη σε ορισμένα θέματα, αλλά θα μπορεί να μιλάει για πράγματα όπως το πρωινό, για παράδειγμα.

»Οραματιζόμαστε ότι όταν θα είσαι γέρος και μόνος, επειδή το ταίρι σου έχει πεθάνει, θα μπορείς να φορέσεις γυαλιά εικονικής πραγματικότητας και να πάρεις πρωινό μαζί του. Φυσικά, θα γνωρίζεις ότι δεν είναι πραγματικό, αλλά εμείς το βλέπουμε περισσότερο σαν ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι». Αν και βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, η Fenix ψάχνει για προγραμματιστές και μηχανικούς υπολογιστών, για να βοηθήσουν στην κατασκευή αυτής της υπηρεσίας, την οποία θεωρούν πιο σημαντική από την ανάπτυξη ενός chatbot που βασίζεται μόνο σε απλό κείμενο.

Αλλά το chatbot της Kuyda έχει πλησιάσει τρομακτικά στο να κάνει το Black Mirror πραγματικότητα. Από τότε που ανακοινώθηκε η ύπαρξη του bot «Roman» σε μια ανάρτηση στο Facebook, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν κατεβάσει την εφαρμογή στο iPhone τους. «Εξακολουθεί να είναι η σκιά ενός ατόμου, αλλά αυτό δεν ήταν δυνατό πριν από έναν χρόνο και στο πολύ κοντινό μέλλον θα μπορέσουμε να κάνουμε πολύ περισσότερα», έγραψε η Kuyda.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο i-D.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ο WΔLF Είναι Εδώ και Έχει Σκοπό να Πάει την Trap Ένα Επίπεδο πιο Πάνω

Αυτή η Συνέντευξη Έπρεπε να Γίνει σε Μπουρδέλο, Κυριλέ Ξενοδοχείο ή την Disneyland

Οι Κορυφαίοι Δεύτεροι Ρόλοι που Έχουμε Δει σε Ελληνικές Σειρές

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.