Ο Σταύρος Πετρακόπουλος Ξέρει Πόσες Φορές Κέρδισε ο ΠΑΟΚ τον Άρη με Γκολ στην Πλευρά της Θύρας 4
Διασκέδαση

Ο Σταύρος Πετρακόπουλος Ξέρει Πόσες Φορές Κέρδισε ο ΠΑΟΚ τον Άρη με Γκολ στην Πλευρά της Θύρας 4

Μιλήσαμε με τον άνθρωπο που εισήγαγε την έννοια των στατιστικών στις αθλητικές εφημερίδες.
08 Νοέμβριος 2016, 5:00am

«Γεννήθηκα στη Θεσσαλονίκη, στις Σαράντα Εκκλησιές. Μαθητής Γυμνασίου ακόμα, στις αρχές της δεκαετίας του '60, υπήρχε στη γειτονιά μου ένα καφενείο που είχε ένα ραδιόφωνο μάρκας General Electric. Την Κυριακή άκουγα την αναμετάδοση του αγώνα και περιέγραφε ένας εξαιρετικός εκφωνητής, ο Μιχάλης Γιαννακάκος, του οποίου ο τρόπος με μάγευε. Έλεγε ας πούμε, «αποκρούει ο Νεντίδης», ένα χαφ του Παναθηναϊκού της εποχής, «τη βοηθεία του Πυτιχούτη», πτώση δοτική, για σκεφτείτε. Ενστικτωδώς, έπαιρνα μια χαρτοπετσέτα και προσπαθούσα να αποτυπώσω τη σύνθεση του αγώνα. Τις θέσεις των παιχτών στο γήπεδο, να καταλάβω πώς μπήκε το γκολ, ποιος το έβαλε, με τι τρόπο. Κι επίσης, σημείωνα τι μέρα διεξήχθη ο αγώνας, τι ώρα, σε ποιο γήπεδο, ποιος ήταν ο διαιτητής.

Το πρώτο ματς που είδα ήταν σε ηλικία δέκα ετών στο γήπεδο του Συντριβανίου (σσ: δεν υπάρχει σήμερα). Ήταν αγώνας Άρη-ΠΑΟΚ με σκορ 1-1. Ο Λιακόπουλος πέτυχε το γκολ του Άρη και ο Κουιρουκίδης του ΠΑΟΚ.

Ήμουν καλός μαθητής, με βαθμούς 18-20 κι έτσι μετά το Γυμνάσιο πέρασα στη Γεωπονική Σχολή του ΑΠΘ.

Σε μια τέτοια αναμετάδοση εγώ έκανα για πρώτη φορά τον διαχωρισμό μεταξύ Γιώργου Γεωργιάδη του Σάββα και του Χαραλάμπους.

Τα θρυλικά τετράδια του Σταύρου Πετρακόπουλου με τα μικροσκοπικά γράμματα, στα οποία επί δεκαετίες σημειώνει ημερομηνίες αγώνων, συνθέσεις ποδοσφαιρικών ομάδων, γκολ, αλλαγές, χαμένα πέναλτι, σκορ.

Τόπος συνάντησης φοιτητών, γιατρών και άλλων ήταν εκείνη την εποχή το καφέ Άλφα στη σημερινή οδό Εθνικής Αμύνης. Συζητούσαμε για τα μαθήματα, τις εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο, παίζαμε και χαρτιά, ξερή. Εκεί γνώρισα τον Γιώργο Λιάνη, που είχε έρθει στη Θεσσαλονίκη ως φοιτητής στο Χημικό κι ένα διάστημα, το 1963-65, είχε επίσης παίξει στον Ηρακλή ως ακραίος «κυνηγός». Ο Λιάνης παρατήρησε τον τρόπο που έπαιζα χαρτιά, ότι θυμόμουν ποια φύλλα πέρασαν και ότι ήμουν αριθμομνήμων. Μου πρότεινε να κάνουμε δίδυμο στην ξερή· «χάνουμε - πληρώνω εγώ, κερδίζουμε - τα κέρδη από μισά», είπε.

Από το 1959-60 έως σήμερα στην Α΄ Εθνική έχουν αγωνιστεί 66 ομάδες, μεταξύ αυτών και πέντε κυπριακές. Αυτό έγινε επί χούντας, όταν αποφασίστηκε η πρωταθλήτρια Κύπρου να αγωνίζεται στο ελληνικό πρωτάθλημα.

Μια μέρα λέω στον Λιάνη, «είσαι ο υπ' αριθμόν 42ος παίχτης που έπαιξε στον Ηρακλή μετά το 1959-60 οπότε ξεκίνησε η Α΄ Εθνική, αγωνίστηκες σε 24 ματς κι πέτυχες δύο γκολ». Εντυπωσιάστηκε και με πήγε στον αείμνηστο Σταύρο Ρεπανά, ιστορικό διευθυντή του αθλητικού τμήματος της εφημερίδας Θεσσαλονίκη. Ήταν τέλη Σεπτεμβρίου του 1971. Στις 3 Οκτωβρίου έπαιζε ΠΑΟΚ-Ηρακλής και μου λέει ο διορατικός Ρεπανάς, «πήγαινε στο ματς και φέρε να δω τι γράφεις». Και πράγματι πήγα. Το 1-0 πέτυχε ο Σαράφης και ισοφάρισε ο Αϊδινίου με φάουλ. Το ίδιο βράδυ παραδίδω στην εφημερίδα ένα χειρόγραφο με τη στατιστική αναδρομή των αγώνων ΠΑΟΚ-Ηρακλή και άλλες πρωτοφανείς για την εποχή λεπτομέρειες. Πόσες φορές αναμετρήθηκαν οι δύο ομάδες, τον απολογισμό νικών, τα γκολ, ποιοι ήταν οι σκόρερ κλπ. Δεν υπήρχε τότε η έννοια της στατιστικής στον αθλητικό Τύπο. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη Θεσσαλονίκη με τη σημείωση «ο φίλαθλος-αναγνώστης μας κύριος Σταύρος Πετρακόπουλος έφερε την παρακάτω ενδιαφέρουσα στατιστική αναδρομή». Την επόμενη εβδομάδα, ημέρα Τρίτη, μπήκε για πρώτη φορά ο τίτλος δίπλα στη στήλη «Στατιστική Αναδρομή». Αυτό κράτησε αδιάλειπτα επί 25 χρόνια, έως το κλείσιμο της εφημερίδας το 1996. Άλλα 25 χρόνια, από το 1985 ως το 2010 εργάστηκα στην ΕΡΤ ως σχολιαστής στις ζωντανές μεταδόσεις αγώνων. Σε μια τέτοια αναμετάδοση εγώ έκανα για πρώτη φορά τον διαχωρισμό μεταξύ Γιώργου Γεωργιάδη του Σάββα και του Χαραλάμπους. Μετά το 2006 εργάστηκα στον «Αγγελιοφόρο», γράφοντας αναλύσεις- κειμήλια σήμερα.

Το πολύτιμο αρχείο του Σταύρου Πετρακόπουλου είναι αποτυπωμένο σε περίπου 100 μικρά τετράδια σαν κι αυτό, φθαρμένα μεν από τον χρόνο, όμως αλάνθαστα και γραμμένα με την ακρίβεια ενός αριθμομνήμονα.

Το 1971 πήρα το πρώτο τετράδιο. Έπρεπε να σκεφτώ έναν πρωτότυπο τρόπο καταγραφής για να είναι εύχρηστα τα στατιστικά. Έφτιαξα τετράδιο για κάθε ομάδα, σημειώνοντας αναλυτικά τους αγώνες κάθε αγωνιστικής, τις συνθέσεις των ομάδων, τους σκόρερ, τις αλλαγές. Σήμερα, έχω περισσότερα από 100 χειρόγραφα τετράδια. Ακόμη και οι γραμμές στα φύλλα του χαρτιού είχαν στάνταρ αποστάσεις: Ημερομηνία αγώνα, ομάδες, σκόρερ κοκ. Κι έπειτα, έτσι μπορούσα να κάνω επαλήθευση. Τελείωνε ο πρώτος γύρος, η τάδε ομάδα έδωσε 17 αγώνες, από 11 παίκτες που ξεκίνησαν στον καθένα, μας κάνει 187. Το αθροίζεις οριζόντια και κάθετα για επαλήθευση (σσ: Ανοίγει ένα τυχαίο τετράδιο). Πόσα γκολ έβαλε ο Ολυμπιακός; 63. Ποιοι τα έβαλαν; Πόσα δέχτηκε; 32. Ποιοι τερματοφύλακες τα έφαγαν. Σε ποιο λεπτό του αγώνα;

Από το 1959-60 έως σήμερα στην Α΄ Εθνική έχουν αγωνιστεί 66 ομάδες, μεταξύ αυτών και πέντε κυπριακές. Αυτό έγινε επί χούντας, όταν αποφασίστηκε η πρωταθλήτρια Κύπρου να αγωνίζεται στο ελληνικό πρωτάθλημα. Η πρώτη ομάδα ήταν ο Ολυμπιακός Λευκωσίας. Στις 27 Οκτωβρίου 1967 κληρώθηκε ΠΑΟΚ-Άρης στην Τούμπα και Ηρακλής-Ολυμπιακός Λευκωσίας στο Καυτανζόγλειο. Για να δοθεί μεγαλύτερη επισημότητα στην πρώτη εμφάνιση κυπριακής ομάδας στη Θεσσαλονίκη, ορίστηκε το ΠΑΟΚ – Άρης να γίνει στις 11 το πρωί, ώστε να πάει περισσότερος κόσμος το βράδυ στο Καυτανζόγλειο.

«Έπρεπε να σκεφτώ μόνος έναν πρακτικό τρόπο καταγραφής και επαλήθευσης των στατιστικών στοιχείων. Ακόμη και οι γραμμές στα τετράδια έχουν στάνταρ αποστάσεις», λέει ο ίδιος.

Το πάθος μου με τους αριθμούς δεν αφορούσε μόνο το ποδόσφαιρο. Άκουγα ένα τραγούδι στο ραδιόφωνο και σημείωνα σε ένα πρόχειρο τετράδιο τον συνθέτη, τον στιχουργό και τον ερμηνευτή. Δηλαδή το «Πετραδάκι-Πετραδάκι» κυκλοφόρησε το 1967, στίχοι Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, μουσική Απόστολος Καλδάρας, πρώτη εκτέλεση Μιχάλης Μενιδιάτης. Κι επίσης, κάτι άλλο που το διδάσκει και η Ψυχολογία, είναι το συναίσθημα αλληλουχίας εν χρόνω, δηλαδή να μπορείς να τοποθετείς χρονικά τα γεγονότα. Για παράδειγμα, στις 4 Φεβρουαρίου 1968 στο Καυτανζόγλειο έπαιζε ο Ηρακλής με τον Απόλλωνα Αθηνών. Στο 80 βάζει γκολ ο Κυριακού, για το 0-1. Το βράδυ της ίδιας μέρας στον κινηματογράφο «Αελλώ» είδα στην τελευταία προβολή την ταινία «Και οι 12 ήταν καθάρματα» με τον Λι Μάρβιν. Ξημερώνοντας η επόμενη μέρα, 5 Φεβρουαρίου 1968, η Θεσσαλονίκη είχε πρωτοφανή κακοκαιρία και χιονόπτωση.

Στο πρώτο πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής, τη 2η αγωνιστική αναμετρήθηκαν Άρης-ΠΑΟΚ στο γήπεδο Χαριλάου. Ήταν το πρώτο ντέρμπι και έληξε με σκορ 0-1. Δηλαδή η πρώτη ήττα του Άρη στην Α΄ Εθνική ήταν από τον ΠΑΟΚ και αντίστοιχα η πρώτη εκτός έδρας νίκη του ΠΑΟΚ ήταν επί του Άρη. Το γκολ πέτυχε ο Γιώργος Χαβανίδης στο 2ο λεπτό με εκτέλεση φάουλ. Στις 27 Οκτωβρίου 1967, το πρωινό ματς ΠΑΟΚ-Άρης που αναφέραμε νωρίτερα, έληξε με σκορ 2-3 με τρία γκολ του Σωκράτη Πετκάκη, ο οποίος έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους τέσσερις μόνο παίχτες που έχουν πετύχει τρία γκολ ως αντίπαλοι μέσα στην Τούμπα.

Ο Σταύρος Πετρακόπουλος στο αρχείο της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης. Η υπογραφή του δίπλα στη στήλη «Στατιστική Αναδρομή" υπάρχει στις εφημερίδες από το 1971».

Οι μοναδικές ομάδες που ολοκλήρωσαν το πρωτάθλημα χωρίς ήττα στην έδρα τους, με 17 νίκες σε 17 παιχνίδια, ήταν Άρης το 1978-79 με προπονητή τον Τσασέφσκι και το 1992-93 ο Μπάγιεβιτς με την ΑΕΚ. Το μοναδικό αήττητο πρωτάθλημα το έχει ο Παναθηναϊκός την περίοδο 1963-64 με τον Στέφαν Μπόμπεκ, ο οποίος πρώτος εφάρμοσε το σύστημα 4-3-3. Εκείνη τη χρονιά, στις 15 Σεπτεμβρίου 1963, έγιναν δύο ντέρμπι την ίδια μέρα στη Θεσσαλονίκη: Άρης-Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ-ΑΕΚ. Και τα δύο έγιναν στην Τούμπα, οι «Δικέφαλοι» έπαιξαν στις 10:15 το πρωί και το απόγευμα έγινε το δεύτερο ματς. Λίγοι γνωρίζουν ότι μία και μοναδική φορά διεξήχθησαν δύο ματς με το ίδιο εισιτήριο στο ίδιο γήπεδο, το 1964 στο Καυτανζόγλειο, Ηρακλής-Εθνικός Πειραιώς και Απόλλων Καλαμαριάς-Ολυμπιακός, μάλιστα υπήρξε δυσκολία στο να μοιραστούν τα εισιτήρια ανά αγώνα.

Η πραγματικότητα όπως είναι, μέσα από το Newsletter του VICE Greece

Πρώτος σκόρερ στην ιστορία της Α΄ Εθνικής είναι ο Θωμάς Μαύρος με 260 γκολ. Διατυπώνονται βέβαια ορισμένες ενστάσεις γιατί δεν υπάρχει ακριβής ορισμός του αυτογκόλ. Δεύτερος σκόρερ είναι ο Κριστόφ Βαζέχα με 244 γκολ. Το μεγαλύτερο σκορ σημειώθηκε σε παιχνίδι Ολυμπιακού – Φωστήρα με σκορ 11-0. Το 1931-32 ο Νίκος Αγγελάκης του Άρη έχει πετύχει έξι γκολ στον ίδιο αγώνα, άλλοι 12 παίχτες έχουν σημειώσεις πέντε γκολ σε ένα ματς. Πρωτοχρονιά έγινε ποδοσφαιρικός αγώνας μόνο μία φορά, Δόξα Δράμας-Ολυμπιακός με σκορ 1-2. Ανήμερα Χριστουγέννων ή Πάσχα δεν παίχτηκε ποτέ ποδόσφαιρο.

«Έχω στοιχεία ακόμη και για ομάδες όπως ο Παγκορινθιακός ή ο Παναιγιάλειος».

Μια φορά στην Τσιμισκή, συναντώ έναν παράγοντα του ΠΑΟΚ με έναν παλαίμαχο ποδοσφαιριστή. Μου λέει ο πρώτος, «σ' έπιασα, ποιος είναι αυτός ο παίχτης». Και αντί να πω το όνομά του, απαντώ ως εξής: «21 Μαΐου 1967, ΠΑΟΚ-Τρίκαλα, 6-0, γκολ με το γόνατο». Έπεσαν κάτω.

Το 1976 η 29η Φεβρουαρίου ήταν ημέρα Κυριακή κι έγιναν αγώνες. Σκέφτηκα, πότε θα ξαναπέσει Κυριακή στις 29 Φεβρουαρίου. Το ψάχνω, το επαληθεύω και διαπιστώνω ότι θα συμβεί μετά από 28 χρόνια. Πηγαίνω στον Ρεπανά και του λέω ότι όσοι έπαιξαν σήμερα, ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά που αγωνίζονται στην Α΄ Εθνική τέτοια μέρα. Έγινε πρώτο θέμα και το επανέλαβα 28 χρόνια μετά, το 2004 στον Αγγελιοφόρο. Το ασανσέρ ανακαλύφθηκε ένα τέτοιο έτος, που ο Φεβρουάριος είχε πέντε Κυριακές.

Το 2004 με κάλεσαν στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας για να μου δώσουν τιμητική πλακέτα. Έπαιζε τελικό Κυπέλλου Παναθηναϊκός-Ολυμπιακός, που έληξε με σκορ 3-1. Προετοιμάζομαι για την ομιλία μου, αναφέρω στατιστικά από την προϊστορία των δύο ομάδων, των τελικών Κυπέλλου κλπ. Μετά το τέλος της εκδήλωσης με πλησιάζει ένας καθηγητής και μου λέει, «όλα πολύ καλά κύριε Πετρακόπουλε, όμως δεν είπατε ότι σαν σήμερα, 8 Μαΐου 1948, δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο Αμερικανός δημοσιογράφος Πολκ». Του λέω αμέσως, «Σάββατο ήταν». Ταράχτηκε και με ρώτησε πώς το βρήκα; Του απαντώ, «σκεφτήκατε ποτέ κάθε πόσα χρόνια ταυτίζονται μέρες και ημερομηνίες;».

«Αναρωτιέμαι τι θα γίνουν όλα αυτά τα στατιστικά στοιχεία, θα πάνε χαμένα; Θα ήθελα ο κόπος μου να αποδώσει», λέει ο κ. Πετρακόπουλος.

Μόλις φέτος έγραψα το πρώτο μου βιβλίο, με τίτλο «Τα Μυθικά του ΠΑΟΚ». Είναι ένα ημερολόγιο 56 ετών, από τον πρώτο αγώνα της ομάδας στην Α΄ Εθνική μέχρι το 2015. Ξεκίνησα από τον ΠΑΟΚ, αν και είμαι Ηρακλής. Δεν υπήρχε κάποιο πρότυπο για αντίστοιχο βιβλίο, οπότε έπρεπε να σκεφτώ τον τρόπο. Έτσι, κατέγραψα όλους τους αγώνες ανά ημερομηνία, δηλαδή για κάθε μία από τις 365 μέρες του χρόνου. Ο ΠΑΟΚ έχει δώσει 1.788 ματς στην Α΄ Εθνική και με τη φανέλα του αγωνίστηκαν 455 παίχτες. Υπάρχουν ημερομηνίες στοιχειωμένες. Για παράδειγμα, ο ΠΑΟΚ κέρδισε φέτος για πρώτη φορά τη μέρα που το ημερολόγιο έδειξε 30 Οκτωβρίου. Οι αριθμοί παίζουν πολλά παιχνίδια. Μια φορά έπαιζε Πανιώνιος-ΠΑΟΚ και η ομάδα της Θεσσαλονίκης είχε στην προϊστορία των παιχνιδιών εννιά νίκες και 48 γκολ. Με νίκη και δύο γκολ, θα είχαμε στρόγγυλο στατιστικό στοιχείο, δηλαδή 10 ματς και 50 γκολ. Και πράγματι, το παιχνίδι τελείωσε με σκορ 1-2. Οι αριθμοί είναι ζωντανοί οργανισμοί.

Με το βιβλίο για τον ΠΑΟΚ ήθελα να αποτυπώσω με κάποιο τρόπο ένα μέρος του αρχείο μου και σε αυτό με βοήθησε η κόρη μου, που ακολουθεί τα βήματά μου. Δυσκολεύτηκα όμως πολύ για να βρω χρηματοδότηση για την έκδοση, παρ' όλο που αυτά τα στοιχεία δεν τα έχει ούτε ο ΠΑΟΚ ούτε η Σούπερ Λίγκα. Δεν υπάρχουν έτσι καταγεγραμμένα σε κανένα αρχείο. Έχω στοιχεία για ομάδες όπως ο Παγκορινθιακός ή ο Παναιγιάλειος. Τι θα γίνουν όλα αυτά, θα πάνε χαμένα; Θα ήθελα ο κόπος μου να αποδώσει.

Κάτι τελευταίο και σημαδιακό. Γεννήθηκα στις 7 Ιουλίου του 1944, δηλαδή 7/7/1944, ημερομηνία με δύο εφτάρια και δύο τεσσάρια. Δεν θα μπορούσα παρά να είμαι ο άνθρωπος των αριθμών».