ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Airbnb

Το Airbnb Άλλαξε την Αθήνα Μέσα σε Λίγους Μήνες και Αυτό δεν Είναι Απαραίτητα Καλό

Από τις αρχές του 2017, τα ενοικιαζόμενα μέσω του Airbnb σπίτια στην Αθήνα έχουν αυξηθεί κατά 500%. Κάποιοι λένε ότι αυτό θα καταστρέψει την πόλη.

Κείμενο Θοδωρής Χονδρόγιαννος
26 Μάιος 2017, 7:30am

©Ιωάννα Χρονοπούλου, από το άρθρο «Τι Σημαίνει να Ζεις στο Κουκάκι Σήμερα»

Πέρυσι το καλοκαίρι, ο 25χρονος Νίκος Τσοπανάκης εργαζόταν σε μία εταιρεία για 500 ευρώ τον μήνα. Έβγαζε τα έξοδα του μήνα με δυσκολία. Προσπαθώντας να αυξήσει το εισόδημά του, σκέφτηκε να ανεβάσει στο airbnb.com ένα ανεκμετάλλευτο νεοκλασικό που διατηρούσε η οικογένειά του στην Πλάκα. Μετά από λίγες ημέρες, οι πρώτοι τουρίστες πέρασαν το κατώφλι του νεοκλασικού με θέα την Ακρόπολη. «Μέσα σε μόλις δύο μέρες έβγαλα πάνω από ένα μηνιάτικό μου», λέει ο Νίκος. Δεν το πολυσκέφτηκα. Παραιτήθηκα αμέσως από τη δουλειά μου και αποφάσισα να ασχοληθώ αποκλειστικά με το Airbnb».

Το Airbnb άλλαξε ριζικά τη ζωή του Νίκου. Χάρη στα χρήματα που αποταμίευσε από την ενοικίαση του νεοκλασικού, κατάφερε να αγοράσει ένα δεύτερο σπίτι στο ιστορικό κέντρο, το οποίο αμέσως έβαλε στην πλατφόρμα. Σήμερα διαχειρίζεται συνολικά πέντε ακίνητα. «Άνθρωποι που αποφάσισαν να εγκατασταθούν στο εξωτερικό, μου ζήτησαν να βάλω τα σπίτια τους στο Airbnb, ώστε να τα εκμεταλλευτούν οικονομικά και να έχουν ένα πρόσθετο εισόδημα». Σήμερα, ο Νίκος Τσοπανάκης είναι επικεφαλής της εταιρείας House of Athens, η δραστηριότητα της οποίας αφορά αποκλειστικά σε διαχείριση ακινήτων μέσω Airbnb και άλλων ιστοσελίδων του house travelling.

Το Airbnb δίνει μεροκάματο

Εκτός από τη ζωή απλών ανθρώπων, το Airbnb -ένα ανεπανάληπτο παγκόσμιο φαινόμενο μέσω του οποίου σύμφωνα με την εταιρεία Cowen θα γίνονται καθημερινά 500 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις μέχρι το 2020 και ένα δισεκατομμύριο διανυκτερεύσεις μέχρι το 2025- φαίνεται ότι είναι έτοιμο να μεταμορφώσει την Αθήνα. «Από τις αρχές του 2017 τα ενοικιαζόμενα μέσω του Airbnb σπίτια στην Αθήνα έχουν αυξηθεί κατά 500%», λέει στο VICE ο Νιαβής Στέφανος, μεσίτης που συνεργάζεται με το Airbnb. Σήμερα, 558 άτομα στην Αθήνα διαχειρίζονται πάνω από ένα ακίνητο στο Airbnb, ενώ συμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, μόνο την περίοδο 2013-2014 το Airbnb δημιούργησε στην πρωτεύουσα πάνω από 1.000 νέες θέσεις εργασίας.

Διαβάστε: Τατουάζ, Δονητές και Άλλες Ελληνικές Ιστορίες Airbnb Τρέλας

Οι περιοχές όπου σημειώνεται εκρηκτική αύξηση του Airbnb είναι η Πλάκα, το Θησείο, τα Άνω Πετράλωνα, τα Σπάτα (λόγω αεροδρομίου), το Μαρούσι (λόγω εταιρειών και πρεσβειών) και, περισσότερο από κάθε άλλη συνοικία, το Κουκάκι. Το 2015, το Κουκάκι κατείχε παγκοσμίως την πέμπτη θέση στις γειτονιές που σημειώνουν αύξηση τουριστικής κίνησης, αφού η τουριστική κίνηση σε αυτή τη συνοικία αυξήθηκε κατά 800%.

Το Airbnb φαίνεται ότι αποτέλεσε μία λύση στην κρίση που περνά η αγορά ακίνητης περιουσίας στην Αθήνα. «Πρώτα από όλα, το Airbnb είναι ένα ζήτημα ανάγκης για τους ιδιοκτήτες ακινήτων», λέει ο Νίκος Τσοπανάκης. «Παραδοσιακά οι περισσότεροι Έλληνες έχουν τουλάχιστον ένα ιδιόκτητο σπίτι. Με την κρίση και την αύξηση των φόρων στην ακίνητη περιουσία, αρχίσαμε σταδιακά να καταλαβαίνουμε ότι κανένα ακίνητο δεν μπορεί να παραμένει ανεκμετάλλευτο. Σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, το Airbnb προσέφερε μία εξαιρετική ευκαιρία εκμετάλλευσης ακινήτων που διαφορετικά θα παρέμεναν ακατοίκητα, θα σάπιζαν και θα ήταν ένα φορολογικό βάρος για τους ιδιοκτήτες».

Διαβάστε ακόμη: Τι Σημαίνει να Ζεις στο Κουκάκι Σήμερα

Σύμφωνα με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 68% από τους οικοδεσπότες δηλώνουν ότι βασίζονται στα έσοδα που έχουν από το Airbnb για να συνεχίσουν να διαμένουν στο σπίτι τους, ενώ ένας στους τέσσερις τουρίστες λέει ότι δεν θα επισκεπτόταν την Αθήνα χωρίς την πλατφόρμα. Η αύξηση του τουρισμού στην Αθήνα χάρη στο Airbnb «έχει φέρει νέα ζωή σε συνοικίες της Αθήνας που μέχρι πριν από λίγο καιρό ήταν πεθαμένες», λέει στο ο Σταύρος Μ., ο οποίος διαχειρίζεται τέσσερα ακίνητα στο κέντρο της Αθήνας. «Έχω ζήσει από μικρός το Κουκάκι και για πρώτη φορά βλέπω παντού να ανοίγουν επιχειρήσεις, απλώς και μόνο επειδή εκεί έχει αυξηθεί πολύ το Airbnb».

Με 20 ευρώ, έχεις θέα την Ακρόπολη

Εκτός από τα έσοδα, οι υποστηρικτές της οικονομίας διαμοιρασμού βλέπουν στο Airbnb και έναν ποιοτικότερο τουρισμό. «Αντί για τον "κρύο" χώρο των ξενοδοχείων, οι επισκέπτες της Αθήνας μπορούν μέσω του house travelling να βρουν ένα πιο ήσυχο και οικογενειακό περιβάλλον. Ζουν αυθεντικότερα και βλέπουν την πόλη "από μέσα", ως πραγματικοί locals. Το Airbnb γίνεται έτσι ένα μέσο ανταλλαγής πολιτισμών, μία ευκαιρία να επικοινωνήσουν άνθρωποι από διαφορετικές κουλτούρες. Άσε το value for money, που με 20 ευρώ μπορείς να βρεις δωμάτιο με θέα την Ακρόπολη, κάτι αδύνατο με τα ξενοδοχεία», λέει ο Νίκος Τσοπανάκης, ενώ ο Σταύρος Μ. προσθέτει: «Το Αirbnb ταιριάζει στην αντίληψη του Έλληνα. Πάντα μας αρέσει να φροντίζουμε τα σπίτια μας και είναι σίγουρα ο καλύτερος χώρος για να φιλοξενήσουμε τους τουρίστες και να τους δείξουμε την πραγματική ελληνική φιλοξενία».

Έρχεται το Airbnb και μας παίρνει τα σπίτια

Στα οικονομικά και ρομαντικά επιχειρήματα υπέρ του Airbnb υπάρχει σοβαρός αντίλογος. Όσον αφορά στην Αθήνα, το Airbnb υπολογίζεται ότι εξασφαλίζει στους ιδιοκτήτες ακινήτων τρεις φορές περισσότερα έσοδα από την κλασική αστική μίσθωση. Αν για ένα ακίνητο κάποιος ιδιοκτήτης μπορούσε να ζητήσει ενοίκιο 300 ευρώ, τα μηνιαία έσοδά του από το Airbnb μπορούν να φτάσουν τα 900 ευρώ, ενώ «σε ιδιαίτερα σπίτια που είναι καλοσυντηρησμένα και σε καλό σημείο της πόλης -όπως το Κουκάκι και την Πλάκα- η βραχυπρόθεση μίσθωση μέσω του Airbnb μπορεί εύκολα να φτάσει τα 150 και 200 ευρώ τη βραδιά», λέει ο Σταύρος Μ.


Δείτε: To VICE Συναντά τον Γιάνη


Τα μεγάλα έσοδα και η «ελαστικότητα» που προσφέρει το Airbnb -μπορείς πολύ πιο εύκολα να βγάλεις από το σπίτι έναν κακοπληρωτή τουρίστα παρά έναν κακοπληρωτή εκμισθωτή που καλύπτεται από συμβόλαιο- έχουν κάνει πολλούς να εγκαταλείψουν την παραδοσιακή μίσθωση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα «να μην μπορείς να βρεις ούτε για δείγμα σπίτι προς ενοικίαση σε συνοικίες του ιστορικού κέντρου», λέει η Πέπη Φακουράκη, μεσίτης και ιδιοκτήτρια της εταιρείας Future Estate. «Η μειωμένη προσφορά σπιτιών για αστική μίσθωση λόγω του Airbnb κάνει δυσκολότερη και ακριβότερη την διαμονή στο κέντρο της Αθήνας, αφού ήδη σε συγκεκριμένες περιοχές τα ενοίκια έχουν σημειώσει άνοδο».

Μπορεί το Airbnb να σκοτώσει τον τουρισμό;

Σχετικά με τη στροφή των ιδιοκτητών στο Airbnb, ο Νίκος Τσοπανάκης λέει ότι «σε περιπτώσεις όπου οι ιδιοκτήτες ξέρουν πως το ακίνητό τους θα γίνει ανάρπαστο στο Airbnb, πιέζουν και διώχνουν από το σπίτι τους εκμισθωτές, για να το βάλουν στην πλατφόρμα». Το φαινόμενο που θέλει ολόκληρα τετράγωνα να μην προσφέρονται πια σε κατοίκους της πόλης αλλά να γίνονται μόνιμα τουριστικά καταλύματα αυξάνει ραγδαία τους επισκέπτες της Αθήνας και ενδέχεται να οδηγήσει σε πολύ μαζικά κύματα τουριστών τα οποία η πόλη δεν μπορεί να διαχειριστεί. Η βίαιη τουριστικοποίηση ιστορικών συνοικιών και ο αφανισμός των ντόπιων θα αλλοιώσει τον πολιτισμικό χαρακτήρα περιοχών της Αθήνας και ίσως τελικά βλάψει τον τουρισμό.

Διαβάστε επίσης: Αυτές είναι οι Καλύτερες Περιοχές της Αθήνας για να Μείνεις αν Βγάζεις 400 Ευρώ

Κριτική στάση απέναντι στις αλλαγές που φέρνει το Airbnb στη τουριστική αγορά κρατά και ο ξενοδοχειακός κλάδος. Όπως αναφέρει στο VICE ο Αλέξανδρος Βασιλικός, Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών, Αττικής και Αργοσαρωνικού, «οι μορφές βραχυπρόθεσμης μίσθωσης όπως το Airbnb είναι μία εξέλιξη της αγοράς που οφείλουμε να αποδεχτούμε. Αυτό που ζητάμε ως ξενοδόχοι είναι η επί ίσοις όροις μεταχείριση των παικτών της αγοράς σε επίπεδο προδιαγραφών -όλοι οι χώροι που φιλοξενούν τουρίστες πρέπει να έχουν πυροσβεστήρα- και φορολογικών επιβαρύνσεων, ειδικά όταν η εκμετάλλευση ακινήτων γίνεται συστηματικά και με εμπορικό σκοπό».

Για κάθε πέντε ξενοδοχιακές κλίνες που προσφέρονται στην Αθήνα, άλλες τέσσερις κλίνες σε σπίτια προσφέρονται μέσω ιστοσελίδων travel housing. Η δυναμική της προσφοράς σπιτιών για διαμονή είναι τέτοια που σύντομα αναμένεται η αναλογία να γίνει 1:1. «Δεν είναι δυνατόν η μισή αγορά να λειτουργεί με προνομιακούς φορολογικούς συνετελεστές και τα ξενοδοχεία να επιβαρύνονται υπερβολικά. Εμείς υποστηρίζουμε ότι αν κάποιος νοικιάζει το σπίτι του περιστασιακά -για έναν ή δύο μήνες- δεν χρειάζεται να φορολογηθεί καθόλου. Όταν όμως μία εταιρεία εκμεταλλεύεται συστηματικά μεγάλο αριθμό σπιτιών και δωματίων μέσω της βραχυπρόθεσμης μίσθωσης απλώς για να γλιτώσουν φόρους, θα πρέπει να έχει ανάλογη φορολογία με εμάς, γιατί αλλιώς διαμορφώνονται άνισοι όροι ανταγωνισμού σε βάρος των ξενοδοχείων», σημειώνει ο κ. Βασιλικός.

Θα έχουμε καλύτερο τουρισμό μέσω Airbnb;

Ο περιορισμός στον αριθμό ακινήτων προβλέπεται για να αποφευχθεί το φαινόμενο ένα νομικό πρόσωπο να διαχειρίζεται μέσω Airbnb μία ολόκληρη πολυκατοικία που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από ένα ξενοδοχείο. Αυτή η πρακτική συναντιέται και στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας και είναι αρκετά επιβαρυντική για τα ξενοδοχεία. «Δεν είναι οικονομία διαμοιρασμού το να έχεις μία ολόκληρη πολυκατοικία σε πλατφόρμες σαν το Airbnb. Είναι επιχειρηματική δραστηριότητα ανάλογη με εκείνη των ξενοδοχείων. Εμείς πρέπει να τηρούμε αυστηρούς κανόνες, αυτοί όχι», λέει ο κ. Βασιλικός. «Τον τελευταίο καιρό βλέπουμε πολλά πανδοχεία και studio να αλλάζουν νομική μορφή και να μπαίνουν στο Airbnb, για να αντέξουν τον ανταγωνισμό».

Ο Θοδωρής Σ., ένας άνεργος 24 ετών που προσφέρει στο Airbnb το πατρικό σπίτι του στο Νέο Κόσμο, λέει ότι «οι ανησυχίες των ξενοδόχων είναι λογικές. Όμως μέχρι σήμερα λειτουργούσαν σε μία κλειστή αγορά και έκαναν ό,τι ήθελαν σε επίπεδο τιμών και προσφερόμενου προϊόντος. Τώρα θα αναγκαστούν να κάνουν ανακαινίσεις, να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους και να προσαρμόσουν την τιμολογιακή τους πολιτική. Θα έχουμε καλύτερο τουρισμό. Οι εποχές που τα ξενοδοχεία κατέστρεφαν τον τουρισμό με το all-inclusive τελείωσαν. Εμείς τουλάχιστον μοιραζόμαστε το μεροκάματο με όλους».

Ακολουθήστε τον Θοδωρή Χονδρόγιαννο στο Facebook και το Twitter.

Περισσότερα από το VICE

Έλληνες Αναρχικοί Εναντίον Τζιχαντιστών στο Δυτικό Κουρδιστάν

Πρόσωπα Όμορφων Ανθρώπων την Ώρα που Έρχονται σε Οργασμό

Αυτή η Metal Μπάντα Έγινε Τόσο Λιώμα που Τίναξε μια Συναυλία στον Αέρα

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Tagged:
Οικονομία
Διακοπές
ξενοδοχεία
house travelling
οικονομία διαμοιρασμού
ξενοδοχειακός κλάδος