ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πολιτική

Το «Italexit» Έρχεται στη Μόδα - Όλα Όσα Πρέπει να Ξέρεις για την Κρίση στην Ιταλία

Οι Ιταλοί προσπαθούν να μας ανταγωνιστούν στην πολιτική αστάθεια. Μάλλον τα καταφέρνουν.

Κείμενο Θοδωρής Χονδρόγιαννος
30 Μάιος 2018, 7:56am

Ο Silvio Berlusconi / Φωτογραφία: Wikimedia Commons

Έχουν περάσει σχεδόν τρία χρόνια από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου του 2015, όταν η Ελλάδα απέρριψε την πρόταση των Θεσμών για μέτρα ύψους οκτώ δισεκατομμυρίων ευρώ. Μέχρι να έρθει η συμφωνία μετά την περιβόητη 17ωρη διαπραγμάτευση, τις πρώτες πρωινές ώρες της 13ης Ιουλίου, η χώρα μάλλον βρέθηκε πιο κοντά από ποτέ στο Grexit. Αν και εμείς υπήρξαμε πάντα ένας διαχειρίσιμος μπελάς για την Ευρώπη -η ελληνική οικονομία αποτελεί μόλις το 1,2% της οικονομίας της Ε.Ε.- δεν φαίνεται να ισχύει το ίδιο για την Ιταλία, την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η οποία σήμερα περνάει μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις στην πολιτική ιστορία της, απειλώντας την Ευρωζώνη με μια νέα οικονομική κρίση. Γι’ αυτόν τον λόγο, συγκεντρώσαμε σε έξι ερωταπαντήσεις όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τα τεκταινόμενα στην Ιταλία.

Τι έχει συμβεί μέχρι τώρα;

Η Ιταλία πορεύεται χωρίς κυβέρνηση από τις εκλογές της 4ης Μαρτίου, στις οποίες κανένα κόμμα δεν κατάφερε να κερδίσει την αυτοδυναμία, με αποτέλεσμα καμία πολιτική δύναμη ή συνασπισμός να μην έχει καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση.

Τι έγινε στις εκλογές της 4ης Μαρτίου;

Αυτές οι εκλογές θύμισαν πολύ εκείνες που είχε ζήσει η Ελλάδα την περίοδο 2012-2015. Αυτό, επειδή νέα κόμματα κατάφεραν ουσιαστικά να βάλουν τέλος στην πολιτική κυριαρχία των παραδοσιακών κομμάτων, με πολιτική ατζέντα κατά του κατεστημένου και συγκεκριμένα των πολιτικών της Ε.Ε. Συγκεκριμένα, πρώτο κόμμα αναδείχθηκε το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, που συγκέντρωσε ποσοστό 32,7%, ενώ ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (18,69%) συγκέντρωσε και η ακροδεξιά Λέγκα του Βορρά. Τα δύο λαϊκιστικά κόμματα, ουσιαστικά, εξουδετέρωσαν τις δύο παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις που κυβερνούσαν την Ιταλία τα τελευταία χρόνια, δηλαδή το κεντροδεξιό κόμμα Φόρτσα Ιτάλια του Silvio Berlusconi και το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα του Matteo Renzi, που συγκέντρωσαν 14% και 18,7% αντίστοιχα.

Γιατί δεν σχηματίστηκε κυβέρνηση μετά τις εκλογές;

Το εκλογικό αποτέλεσμα προκάλεσε πολιτικό σεισμό στην Ιταλία και ήταν μια νίκη για το Κίνημα των Πέντε Αστέρων και τη Λέγκα του Βορρά, που αποδυνάμωσαν τα παραδοσιακά κόμματα. Ωστόσο, κανένας πολιτικός σχηματισμός δεν εξασφάλισε την αυτοδυναμία και ξεκίνησαν επαφές για τη δημιουργία συνασπισμού. Το Κίνημα Πέντε Αστέρων και η Λέγκα του Βορρά έφτασαν πολύ κοντά στον σχηματισμό κυβέρνησης, ωστόσο ο Giuseppe Conte, ο επικεφαλής του συνασπισμού μεταξύ των δύο κομμάτων, παραιτήθηκε το βράδυ της περασμένης Κυριακής, όταν ο φιλοευρωπαίος Πρόεδρος της Ιταλίας, Sergio Mattarella, απέρριψε την πρόταση να γίνει υπουργός Οικονομικός ο Ιταλός οικονομολόγος Paolo Savona, που έχει ταχθεί ανοιχτά κατά του ευρώ.

Είναι ο Paolo Savona, ο Γιάνης Βαρουφάκης της Ιταλίας;

Μεταξύ των δύο οικονομολόγων υπάρχουν αρκετές ομοιότητες. Όπως ακριβώς και ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο Paolo Savona αποτελεί έναν αμφιλεγόμενο οικονομολόγο που έχει πολλάκις εκφράσει απόψεις ενάντια στην Ευρωζώνη και την πολιτική της Γερμανίας. Στα μάτια του Κινήματος των Πέντε Αστέρων και της Λέγκας του Βορρά, αυτή η αντιγερμανική-αντιευρωπαϊκή ρητορική έκανε τον Ιταλό οικονομολόγο τον καταλληλότερο υποψήφιο υπουργό Οικονομικών. Αυτό, για δύο λόγους: πρώτον, τα κόμματα θα έδιναν ένα μήνυμα στους Ιταλούς ψηφοφόρους τους ότι παραμένουν σε τροχιά κριτικής και αν χρειαστεί, σύγκρουσης με τις Βρυξέλλες. Δεύτερον, ο Paolo Savona θεωρείτο ότι θα είναι το τέλειο αντίβαρο απέναντι στον ευρωπαϊστή Πρόεδρο Sergio Mattarella, ο οποίος με αυτόν τον τρόπο ήταν πιο εύκολο να απομονωθεί. Ωστόσο, ο Mattarella αντέδρασε, απέρριψε την προοπτική του διορισμού του Paolo Savona ως υπουργού Οικονομικών και έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Carlo Cottarelli, έναν Ιταλό οικονομολόγο με θητεία στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Πολλοί αντέδρασαν κατά της απόφασης του Ιταλού Προέδρου να βάλει βέτο στην υπουργοποίηση του ευρωσκεπτικιστή οικονομολόγου. Έχουν δίκιο;

Όχι. Παρότι αρχηγός του κράτους, ο Sergio Mattarella έχει πράγματι περιορισμένες αρμοδιότητες, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Ο Ιταλός Πρόεδρος μπορεί να διορίζει τον επικεφαλής της κυβέρνησης, δηλαδή τον πρωθυπουργό και τους υπουργούς που επιλέγονται από αυτόν, ενώ μπορεί να διαλύσει τη βουλή. Αν και κάποιοι κατηγόρησαν τον Sergio Mattarella για κατάχρηση εξουσίας, η αλήθεια είναι ότι το Σύνταγμα της Ιταλίας τού δίνει το δικαίωμα να βάλει βέτο σε διορισμό υπουργού, άρα έπραξε εντός των αρμοδιοτήτων του. Αξίζει να σημειωθεί ότι, πολύ συχνά, Ιταλοί Πρόεδροι έχουν κάνει ανάλογες κινήσεις, με σημαντικές συνέπειες στην πολιτική σκηνή, παρότι παραδοσιακά οι Πρόεδροι των ευρωπαϊκών κρατών περιορίζονται στον θεσμικό ρόλο του αξιώματός τους. Για παράδειγμα, ο πρώην Πρόεδρος της Ιταλίας, Giorgio Napolitano, προκάτοχος του Sergio Mattarella, είχε υποστηρίξει την απομάκρυνση του Silvio Berlusconi από τον πρωθυπουργικό θώκο, το 2011.


VICE Video: Το VICE Συναντά τον Γιάνη

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Τι θα συμβεί τώρα;

Ο Sergio Mattarella έχει δώσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον τεχνοκράτη οικονομολόγο, Carlo Cottarelli. Από ’δω και πέρα παίζουν δύο βασικά σενάρια: Το πρώτο είναι ότι ο Cottarelli θα λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από την ιταλική Βουλή και θα σχηματίσει μια κυβέρνηση τεχνοκρατών, που θα οδηγήσει την Ιταλία σε νέες εκλογές στις αρχές της επόμενης χρονιάς. Ωστόσο, αυτό είναι ένα σενάριο με λίγες πιθανότητες επιτυχίας σε σχέση με το δεύτερο, που μάλλον θα επικρατήσει: ο Cottarelli δεν θα καταφέρει να πάρει ψήφο εμπιστοσύνης, αφού δεν θα τον στηρίξουν το Κίνημα των Πέντε Αστέρων και η Λέγκα του Βορρά. Αυτό θα οδηγήσει σε νέες εκλογές, οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα θα πραγματοποιηθούν στις αρχές Σεπτεμβρίου, με αποτέλεσμα η Ιταλία να καταφέρει, για άλλη μια φορά στην ιστορία της, να κλείσει ένα πολύ μεγάλο διάστημα -σε αυτήν την περίπτωση έξι μηνών- χωρίς σταθερή κυβέρνηση. Το αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών εξελίξεων θα είναι οι επερχόμενες εκλογές να πάρουν τη μορφή δημοψηφίσματος, με βασικό ερώτημα αν η Ιταλία θα έχει μέλλον εντός ή εκτός της Ευρωζώνης.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίοNewsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Οι Ένδοξες Μέρες της Πάρμα, μιας από τις πιο Εμβληματικές Ομάδες της Ιταλίας

Δεν Ξέρω πώς Ζω και Λέω Αυτήν την Ιστορία, Όμως Μετά το Ένατο Overdose Δεν Έχω Ακουμπήσει Ξανά Ηρωίνη

Η Θεανώ Θέλει να Μιλάμε Χωρίς Ταμπού για την Αναπηρία και το Σεξ

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.