ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

H Ναρκοληψία Δεν με Έστελνε για Ύπνο, με Έκανε να Έχω Τρομακτικά Οράματα

«Ένα θαύμα και μια διαταραχή συναντήθηκαν εκεί που διασταυρώνεται η επιστήμη και η πίστη».

Κείμενο Virgie Townsend
25 Μάιος 2018, 4:00am

Ralf Nau/Getty Images

Αργά μια νύχτα, σχεδόν πριν από 19 χρόνια, είχα μια πνευματική εμπειρία. Ήμουν ξαπλωμένη και προσευχόμουν για την οικογενειακή ζωή μου που χειροτέρευε διαρκώς, εξαιτίας του αλκοολισμού και της ενδοοικογενειακής βίας. Προσευχόμουν για τον θυμό που ένιωθα, ο οποίος ήταν ταυτόχρονα η ασπίδα και το δηλητήριό μου. Καθώς παρακαλούσα τον Θεό να με βοηθήσει να κρατήσω την οργή μου, για να προστατευθώ από τον φόβο και τον πόνο, ένιωσα τον Θεό να μου λέει να απελευθερώσω την οργή μου. Διαπληκτίστηκα για λίγο με τον Θεό και αισθάνθηκα ένα βάρος στο στήθος μου, ακριβώς πάνω από την καρδιά μου. Ξαφνικά, ένιωσα τον Θεό να μου λέει «Αρκετά» και ύστερα ακούμπησε στο στέρνο μου, τραβώντας το με δύναμη. Ο θυμός βγήκε με φόρα από μέσα μου, μέσα στη νύχτα.

Ήμουν περίπου 13 ετών. Αυτή η μοναδική στιγμή δεν μπορούσε να αναιρέσει τα παιδικά μου χρόνια, που είχαν στιγματιστεί από την ενδοοικογενειακή βία, ωστόσο με άλλαξε για πάντα. Με βοήθησε να σταματήσω να περνάω τη ζωή μου μέσα σε μια ομίχλη οργής. Αν και ήμουν υποχρεωμένη να συνεχίσω να ζω με την κακοποίηση και παρ' όλο που ένιωθα φόβο και θυμό κατά καιρούς, η στιγμή αυτή ήταν η αρχή της επούλωσης των τραυμάτων μου.

Όταν σκέφτονται οι περισσότεροι άνθρωποι τη ναρκοληψία, φαντάζονται ότι κάποιος πέφτει στα καλά καθούμενα σε βαθύ ύπνο.

Οι φονταμενταλιστικές και ευαγγελικές εκκλησίες στις οποίες μεγάλωσα, θα αποκαλούσαν «θαύμα» την πνευματική μου εμπειρία. Τότε, είχα αισθανθεί ότι ήταν πράγματι θαύμα. Ακόμα το αισθάνομαι. Ωστόσο, αυτή η αφήγηση περιπλέκεται από το γεγονός ότι στα 20 μου διαγνώστηκα με ναρκοληψία.

Αν και δεν το γνώριζα, οι ψευδαισθήσεις και η παράλυση ύπνου είναι δύο από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ναρκοληψίας. Ένα συχνό χαρακτηριστικό της παράλυσης ύπνου είναι μια βαριά αίσθηση στο στήθος, όπως αυτή που είχα, όταν μιλούσα με τον Θεό. Η παράλυση ύπνου σε συνδυασμό με τις ψευδαισθήσεις, μπορούν να δημιουργήσουν τόσο έντονα και ζωντανά επεισόδια, που σου δίνουν την αίσθηση ότι είναι υπερφυσικά. Είναι επίσης τα πιο ισχυρά συμπτώματα που έχω και συνήθως εμφανίζονται, όταν βρίσκομαι μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, όπως τη στιγμή που είχα την πνευματική μου εμπειρία.

Όταν σκέφτονται οι περισσότεροι άνθρωποι τη ναρκοληψία, φαντάζονται ότι κάποιος πέφτει στα καλά καθούμενα σε βαθύ ύπνο. Οι ταινίες και οι σειρές μερικές φορές εκμεταλλεύονται αυτήν την παρανόηση, για να προκαλέσουν γέλιο, όπως στην περίπτωση του Ναρκοληπτικού Αργεντίνου στο Moulin Rouge, ο οποίος λιποθυμούσε στη μέση μιας συζήτησης και κατρακυλούσε στις σκάλες. Όταν ο γιατρός μού έκανε για πρώτη φορά διάγνωση, δεν τον πίστεψα, επειδή τα συμπτώματά μου δεν ήταν αντίστοιχα με τις απεικονίσεις της ναρκοληψίας με τις οποίες ήμουν εξοικειωμένη. Από τότε που ήμουν έφηβη, με έπιανε συχνά έντονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας – ένιωθα ότι μάλλον είχα πάρει Benadryl για τις αλλεργίες μου και το είχα ξεχάσει – όμως ποτέ δεν είχα χάσει τις αισθήσεις μου ούτε και είχα καταρρεύσει.


VICE Video: Η Υγεία σε Κρίση

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Ωστόσο, περίπου πέντε χρόνια μετά την πνευματική μου εμπειρία, είχα την πρώτη οπτική παραίσθηση. Καθώς γλάρωνα και ετοιμαζόμουν να βυθιστώ στον ύπνο, ένα κόκκινο Range Rover εμφανίστηκε από το πουθενά και ήρθε κατά πάνω μου. Ήταν τόσο ζωντανό, που μπορούσα να δω τους άξονες και την εξάτμιση, καθώς περνούσε από πάνω μου. Πετάχτηκα στο κρεβάτι, με την καρδιά μου έτοιμη να σπάσει. Τρομοκρατημένη, έμεινα ξύπνια ακόμη μια ώρα, ανησυχώντας ότι είχα εμφάνιζα σιγά-σιγά συμπτώματα σχιζοφρένειας. Προσευχήθηκα να μην το πάθω ποτέ ξανά.

Όμως, ξεκίνησα να έχω οράματα τακτικά, αν και μόνο τη νύχτα. Είδα μια τσαλακωμένη κόκκινη κορδέλα να στριφογυρίζει πάνω από τη μύτη μου. Ένα χέρι με έξι δάχτυλα να προσπαθεί να αγγίξει το κρεβάτι μου και τα δάχτυλά του, καθώς πλησίαζε, να μεταμορφώνονται σε έξι τεράστιες μέλισσες που έμοιαζαν με βράχους.

Μερικές φορές, οι ψευδαισθήσεις ήταν ακουστικές. Άκουγα θορύβους που έμοιαζαν με τέρας από κάποιο καρτούν, καθώς και τρακαρίσματα που δεν είχαν συμβεί πραγματικά. Μια φορά, ξύπνησα τον σύζυγό μου, επειδή νόμιζα ότι το iPod του έπαιζε ένα αργό pop τραγούδι στο κομοδίνο του, μόνο που τελικά είδα ότι μόνο εγώ αντιλαμβανόμουν την ύπαρξη αυτής της μουσικής.

Αυτοί οι ήχοι και τα οράματα προέρχονται από τον υποθάλαμο, ένα μικρό τμήμα του εγκεφάλου που ρυθμίζει τον ύπνο, τη θερμοκρασία του σώματος και την πείνα. Στα άτομα με ναρκοληψία, οι νευροδιαβιβαστές που είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο του ύπνου έχουν νεκρωθεί, θολώνοντας το χάσμα μεταξύ της αγρυπνίας και ύπνου, ονείρων και όρασης.

Περίπου το 60% των ασθενών με ναρκοληψία λαμβάνουν λάθος διάγνωση στην αρχή και συχνά διαγιγνώσκονται με κατάθλιψη ή και με σχιζοφρένεια - όπως φοβόμουν και εγώ.

Είμαι τυχερή που ένας γιατρός μού έκανε σωστή διάγνωση ναρκοληψίας, όταν ζήτησα για πρώτη φορά βοήθεια, σχεδόν 13 χρόνια μετά την πνευματική μου εμπειρία. Παρ' όλο που περίπου 200.000 άνθρωποι στις Ηνωμένες Πολιτείες πάσχουν από ναρκοληψία, μόνο το 25% διαγιγνώσκεται και λαμβάνει θεραπεία.

Σύμφωνα με τον Meir H. Kryger, συντάκτη του Principles and Practice of Sleep Medicine, οι γιατροί πολλές φορές δεν είναι εξοικειωμένοι με τις διαταραχές του ύπνου και παραβλέπουν τα κλασικά συμπτώματα της ναρκοληψίας. Περίπου το 60% των ασθενών με ναρκοληψία λαμβάνουν λάθος διάγνωση στην αρχή και συχνά διαγιγνώσκονται με κατάθλιψη ή και με σχιζοφρένεια - όπως φοβόμουν και εγώ. Ο Kryger, για παράδειγμα, είχε έναν 12χρονο ασθενή που έπασχε από ναρκοληψία και ο οποίος είχε εισαχθεί σε ψυχιατρικό ίδρυμα: εκεί, ένας από τους γιατρούς της κλινικής πίστευε ότι οι παραισθήσεις που είχε πριν από την εφηβεία του ήταν σύμπτωμα σχιζοφρένειας. Έχοντας υπάρξει κάποτε νεαρή έφηβη με ναρκοληψία, μπορώ να φανταστώ πόσο τρομακτικό πρέπει να ήταν για το παιδί αυτό.

Είμαι ακόμη πιο τυχερή που ζω σε μια εποχή και σε ένα μέρος όπου η ναρκοληψία είναι μια αναγνωρισμένη διαταραχή. Δεδομένης της θρησκευτικής ανατροφής μου και των συχνά τρομακτικών παραισθήσεων που είχα, καταλαβαίνω πόσο εύκολο θα ήταν να είχα θεωρήσει ότι πρόκειται για υπερφυσικά περιστατικά, αν δεν είχε γίνει σωστή ιατρική διάγνωση. Αν σκεφτεί κανείς ότι είμαι μια γυναίκα που διαβάζει πολλά βιβλία και έχει την τάση να βλέπει πράγματα που δεν υπάρχουν, αν ζούσα στον 17ο αιώνα, σύντομα κάποιος κληρικός θα με κατηγορούσε ότι ήμουν μάγισσα.

Η πνευματικότητα και οι ναρκοληπτικές ψευδαισθήσεις έχουν μια μακρά, αλληλένδετη ιστορία. Παρ΄όλο που η ναρκοληψία δεν ήταν αναγνωρισμένη στην εποχή της, ο πιο διάσημος άνθρωπος στην ιστορία με ναρκοληπτικά συμπτώματα ήταν η υπεύθυνη της κατασκευής του υπόγειου σιδηρόδρομου και κατάσκοπος του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου Harriet Tubman, η οποία πίστευε ότι ο Θεός της μιλούσε μέσω των παραισθήσεων. Σύμφωνα με τον ιστορικό Milton C. Sernett στο Harriet Tubman: Myth, Memory and History, η Tubman είχε πει ότι, κατά τη διάρκεια των οραμάτων της, αισθανόταν ότι το πνεύμα της έβγαινε από το σώμα της και επισκέπτονταν έναν άλλο κόσμο.

Από τότε που έμεινα έγκυος, σχεδόν πριν από τρία χρόνια, τα συμπτώματα της ναρκοληψίας υποχώρησαν.

Προτού ξεφύγει από τη σκλαβιά, βίωνε συνεχώς εξωσωματικές εμπειρίες στον ύπνο της, κατά τις οποίες πετούσε πάνω από «χωράφια, πόλεις και βουνά "σαν πουλί"», μέχρι που ξαφνικά εμφανιζόταν ένας μεγάλος ποταμός ή ένας φράχτης και της έκλεινε τον δρόμο. Στη συνέχεια, έβλεπε γυναίκες ντυμένες στα λευκά να πλησιάζουν στο εμπόδιο, για να την τραβήξουν. Αργότερα στη ζωή της, είπε ότι όταν απέκτησε την ελευθερίας της και μετακόμισε στον βορρά, είδε κάποια από τα μέρη στα οποία είχε πετάξει στα όνειρά της και συνάντησε μερικές από τις γυναίκες που την είχαν σώσει σε εκείνα τα όνειρα.

«Η θρησκεία της, τα όνειρά της και τα οράματά της ήταν τόσο έντονα συνυφασμένα που κανείς δεν μπορούσε να τα διαχωρίσει – και σίγουρα δεν θα επιχειρήσω να το κάνω εγώ», έγραψε η ανιψιά της Tubman.

Ταυτόχρονα, η ιδέα ότι τα άτομα με ειδικές ανάγκες έχουν υπερφυσικές ή μαντικές ικανότητες παραβλέπει την πραγματικότητα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε όσοι πάσχουμε από αυτήν τη διαταραχή. Ο ειδικός στις σπουδές για την αναπηρία, Colin Barnes, αναφέρεται στο στερεότυπο του «Σούπερ-Σακάτη», το οποίο μπορεί να δημιουργήσει παρερμηνείες που οδηγούν στη στέρηση υπηρεσιών που χρειάζονται αυτά τα άτομα και πιέζουν τους ανθρώπους αυτούς να αντισταθμίσουν τις αναπηρίες τους.

Στη ναρκοληψία διασταυρώνονται οι γνώσεις μου για την επιστήμη, την υγεία, τη θρησκεία και εκείνες από την προσωπική μου εμπειρία. Γνωρίζω πώς λειτουργεί η διαταραχή επιστημονικά και δεν πιστεύω ότι οι παραισθήσεις που έχει κάποιος τον καθιστούν αυτόματα ένα πεφωτισμένο άτομο. Βλέποντάς το ρεαλιστικά, πιστεύω ότι η πνευματική μου εμπειρία ήταν ένα πρώιμο σύμπτωμα της νευρολογικής διαταραχής που σιγόβραζε στον εγκέφαλό μου, η οποία έπαιζε με τις θρησκευτικές μου πεποιθήσεις.

Από τότε που έμεινα έγκυος, σχεδόν πριν από τρία χρόνια, τα συμπτώματα της ναρκοληψίας υποχώρησαν. Δεν έχω πλέον οπτικές ψευδαισθήσεις και είχα μόνο δύο ή τρεις ακουστικές ψευδαισθήσεις. Ακόμη και η υπνηλία μου κατά τη διάρκεια της ημέρας έχει βελτιωθεί σημαντικά. Μια έρευνα έχει δείξει ότι ορισμένα συμπτώματα της ναρκοληψίας, όπως η υπνηλία και η καταπληξία, μπορεί να ελαττωθούν με τα χρόνια, αλλά δεν είναι σαφές αν αυτό να ισχύει για όλα τα συμπτώματα. Δεδομένου ότι, ως επί το πλείστον, οι παραισθήσεις μου ήταν τρομακτικές, θα χαιρόμουν πολύ αν ήξερα ότι δεν θα εμφανιστούν ξανά.

Όταν, όμως, θυμάμαι τον πόνο και τον θυμό που είχα μέσα μου ως παιδί, βρίσκω την άκρη ενός νήματος που με οδηγεί πίσω, σε εκείνη την εποχή, που είχα τόσο μεγάλη ανάγκη από πνευματικότητα. Ποτέ δεν θα μάθω αν η πνευματική εμπειρία μου οφείλεται στη ναρκοληψία και όχι στις δυνάμεις του μυαλού μου, όμως μου φαίνεται ότι εκείνο το βράδυ, πριν από σχεδόν 19 χρόνια, ένα θαύμα και μια διαταραχή συναντήθηκαν εκεί που διασταυρώνεται η επιστήμη και η πίστη. Μου φαίνεται ότι εκείνο το βράδυ στράφηκα στον Θεό για βοήθεια και Εκείνος διαπέρασε το ουράνιο πέπλο, για να αγγίξει το ελαττωματικό μυαλό μου.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο VICE US.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Οι Γονείς μου Ήξεραν ότι θα Πέθαιναν Προτού Κλείσω τα Εννιά

Πάρτι, Φεστιβάλ ή Μπουζούκια: Οι Φοιτητικές Παρατάξεις και η Κουλτούρα της Διασκέδασης

Τα Τοξικά 24ωρα στη Θεσσαλονίκη Πριν από την Επίθεση στον Μπουτάρη: Pride, Τούρκοι και Μίσος

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Tagged:
neuroscience
άγχος
Ψυχική Υγεία
Σώμα
μυαλό
Ύπνος
ναρκοληψία
διαταραχή
πνευματικά οράματα