Έρευνα

Η Μονογαμία Βλάπτει Σοβαρά την (Σεξουαλική) Υγεία

«Μεγαλώνουμε με την ιδέα περί πατρότητας και αυτό έχει ουσιαστικά αναθρέψει την κουλτούρα της μονογαμίας».

Κείμενο Allison Tierney
12 Απρίλιος 2017, 5:00am

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE UK  

Ως ένα άτομο που ορίζει τον εαυτό του ως πολυσυντροφικό, συχνά αντιμετωπίζω αρνητική στάση από άτομα που δεν μπορούν να σκεφτούν έξω από τα όρια λειτουργίας της δικής τους σχέσης. Πολλές φορές, αυτή η αρνητική συμπεριφορά έρχεται από τα άτομα που είναι πιο κοντά μου. «Είσαι απλώς τσούλα» ή «μα καλά, ο δικός σου είναι ΟΚ με αυτό;», είναι ατάκες που έχω ακούσει ξανά και ξανά, χωρίς καν να αναφέρω τα άτομα εκείνα που έχουν αποπειραθεί να με «δώσουν» στον βασικό μου σύντροφο, επειδή θεωρούν ότι τον «απατώ».

Εξαιτίας αυτών των αντιδράσεων, πάντα ήξερα πως η κοινωνία μας δεν είναι φτιαγμένη για άτομα σαν εμένα. Τώρα, σύμφωνα με μια νέα έρευνα, προκύπτει πως το πρότυπο της μονογαμίας είναι τόσο διαβρωτικό που ξεφεύγει από τον ρόλο του στις κοινωνικές μας σχέσεις και μπαίνει στον τομέα της επιστήμης.

«Α, εντάξει, αυτά τα άτομα απλώς θέλουν να γίνουμε όλοι πολυσυντροφικοί», είναι μια από τις συνηθισμένες αρνητικές θέσεις που άκουσε η ερευνήτρια Terri Conley του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, όταν κατέθεσε την έρευνά της, η οποία παρουσίαζε θετικά πορίσματα για τις συναινετικές μη μονογαμικές σχέσεις.

«Όταν ερευνητές παρουσιάζουν αποτελέσματα που δείχνουν πως οι μονογαμικές σχέσεις είναι καλύτερες από τις μη μονογαμικές σχέσεις, εκλαμβάνονται ως λιγότερο προκατειλημμένοι και γενικά καλύτεροι ως επιστήμονες, σε σχέση με την περίπτωση που θα είχαν το "θράσος" να παρουσιάσουν στοιχεία τα οποία θα υποστήριζαν πως οι μη μονογαμικές σχέσεις είναι καλύτερες», λέει η Conley, η οποία μελετά θέματα φύλων και σεξουαλικότητας. «Αν κάνεις το δεύτερο, θεωρείται πως έχει προκαταλήψεις και πως δεν είσαι και τόσο καλός επιστήμονας».

Επικοινωνήσαμε με την Conley, για να μιλήσει μαζί της για τις αντιστάσεις που έχει αντιμετωπίσει η έρευνά της, καθώς και για το πόσο βαθιές είναι οι ρίζες της μονογαμίας στη δυτική κουλτούρα.

VICE: Πότε αποφάσισες να εμπλακείς με αυτό το θέμα έρευνας;
Terri Conley: Αρχικά, με ενδιέφερε να μάθω πώς επηρεάζει το άτομο η εμπλοκή του σε μια σχέση ως προς τις ανθυγιεινές σεξουαλικές του συνήθειες – τη μη χρήση προφυλακτικού, για παράδειγμα. Καθώς έμπαινα όλο και περισσότερο στο θέμα, δεν αντιλήφθηκα ότι οι σχέσεις ήταν κακές ή κάτι τέτοιο, αν και η έρευνά μου έδειχνε πως, αν βρίσκεσαι σε μια μόνιμη σχέση, είναι πιο πιθανό να μην παίρνεις προφυλάξεις, οπότε αποφάσισα να το ψάξω περισσότερο. Καθώς το σκεφτόμουν, σκέφτηκα πως ίσως δεν είναι μόνο οι σχέσεις που κάνουν τους ανθρώπους να μην επιλέγουν τη χρήση προφυλακτικών, αλλά οι μονογαμικές συμφωνίες. Με τον καιρό, αποφάσισα να εστιάσω στο πώς η μονογαμία μπορεί να επηρεάζει αρνητικά τη σεξουαλική μας υγεία.

Αρχικά, κάναμε μια μελέτη όπου είπαμε πως τα μη μονογαμικά άτομα είναι πιο πιθανό να πάρουν σεξουαλικές προφυλάξεις στις ερωτικές τους συνευρέσεις οι οποίες συμβαίνουν έξω από τη βασική τους σχέση -κοιτάξαμε άτομα που είχαν μια βασική σχέση-, αλλά και σε αυτές με το βασικό τους ταίρι, σε σχέση με τα άτομα που απατούν τους/τις παρτενέρ τους. Συναντήσαμε μεγάλες αντιστάσεις, όταν παρουσιάσαμε αυτά τα πορίσματα. Κάποιος μας είπε πως θα ήμασταν «ανεύθυνοι», αν τα δημοσιεύαμε. Κάποιος άλλος μας είπε πως οι gay ανδρικές σχέσεις «παρακμάζουν» και «καταλήγουν» στη μη μονογαμία. Μας έκανε εντύπωση το «παρακμάζουν». Είναι πολύ βαριά λέξη.

Μιας και πολλά άτομα είχαν μια τόσο αρνητική αντίδραση στην έρευνά μας, σκέφτηκα πως θα έπρεπε να τη μελετήσουμε περισσότερο (γελά). Συνεχίσαμε να βρίσκουμε ένα επίπεδο αρνητικής αντίδρασης που δεν είχαμε συναντήσει ποτέ ξανά σε κανένα άλλο θέμα έρευνας με το οποίο είχαμε καταπιαστεί, ακόμη και σε θέματα σεξουαλικότητας. Σκέφτηκα πως αγγίζαμε κάτι πολύ σημαντικό, μιας και ο κόσμος αντιδρούσε και νευρίαζε με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο.


VICE Video: Η Γιορτή του Φαλλού 


Καμιά φορά νιώθω ότι πολύς κόσμος θεωρεί ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο «ποσό» αγάπης που μπορεί να δοθεί από ένα άτομο. Εννοώ πως θεωρούν ότι αν βγαίνεις ή κάνεις σεξ με κάποιο άλλο άτομο, τότε αγαπάς το βασικό σου ταίρι λιγότερο.
Με εκπλήσσει που βρίσκουμε πως τα μη μονογαμικά άτομα τα πηγαίνουν κάπως καλύτερα στις σχέσεις τους. Υπάρχουν μικρές ομάδες στις οποίες παρατηρείται αυτό, οπότε δεν θα πω ότι μια τέτοια επιλογή είναι λύση για όλους. Όμως είναι εκπληκτικό, αν σκεφτεί κανείς τις πιέσεις που δέχεται μια μη παραδοσιακή σχέση: κουβαλάς ένα στίγμα, δεν έχει και πολλά πρότυπα πάνω στα οποία ακουμπάς κατά τη διάρκεια της σχέσης. Όμως ο κόσμος τα πηγαίνει μια χαρά μέσα σε αυτές τις σχέσεις, είναι χαρούμενος. Αν μη τι άλλο, είναι ένα σημάδι ανθεκτικότητας.

Πώς πιστεύεις πως πρέπει να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκαταλήψεις στον χώρο της επιστήμης;
Νιώθω ότι η κατάσταση ήδη αλλάζει τάχιστα. Δημοσιεύω ερευνητικά στοιχεία εδώ και έξι χρόνια και εργάζομαι σε αυτόν τον χώρο από το 1991. Σε κοινωνικό επίπεδο, θα χρειαστεί να παραδεχτεί ανοιχτά τις επιλογές του πολύ περισσότερος πολυσυντροφικός κόσμος, έτσι ώστε ολοένα και περισσότερα άτομα να εκτεθούν σε αυτό και να ξεκινήσουν να το φιλτράρουν.

Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, επειδή αυτήν τη στιγμή τα μη μονογαμικά άτομα είναι σχεδόν αόρατα στον περισσότερο κόσμο. Όταν μιλώ σε κόσμο για μια τέτοια επιλογή, ακούω απαντήσεις όπως, «μα ποιος θα το έκανε αυτό;» ή «μάλλον πρόκειται για ένα πολύ μικρό ποσοστό ανθρώπων που δεν θα βρουν ποτέ ο ένας τον άλλον». Κάνουν λάθος όμως, επειδή βρίσκουμε πως το τέσσερα με πέντε τοις εκατό των ανθρώπων διαλέγουν την πολυσυντροφικότητα, κάτι που εκπλήσσει πολλούς. Για να υπάρξει κοινωνική αλλαγή, αλλά και για να γίνει και στον χώρο της επιστήμης μια αντίστοιχη αλλαγή, το ζήτημα της αναγνώρισης αυτών των ανθρώπων στον κοινωνικό μας περίγυρο θα παίξει κομβικό ρόλο.

Γιατί πιστεύεις πως υπάρχει ζήτημα κοινωνικής αναγνώρισης; Προσωπικά, επιλέγω να μην εξηγώ την επιλογή μου στους άλλους, επειδή είναι ιδιωτικό ζήτημα και θεωρώ πως δεν θα με καταλάβουν.
Απολύτως κατανοητό. Όμως πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα είναι διατεθειμένοι να μιλήσουν. Δυστυχώς, για να υπάρξει κοινωνική αλλαγή παντού, θα πρέπει να υπάρξουν άνθρωποι που θα τα βάλουν με το κοινωνικό στίγμα που φέρει μια τέτοια επιλογή, όπως ακριβώς έγινε και με τα gay και bisexual κινήματα του παρελθόντος. Αυτό δεν σημαίνει πως όλοι πρέπει να το κάνουν και σίγουρα μπορεί να υπάρχουν λόγοι που σε κάνουν να μη θες να το αποκαλύψεις. Ένας πολύ πρακτικός λόγος είναι πως στις ΗΠΑ, δεν νομίζω ότι υπάρχει ούτε ένας νόμος που προστατεύει το άτομο με βάση την επιλογή σχέσης του. Οπουδήποτε στις ΗΠΑ, ένας εργοδότης μπορεί να πει πως σε απολύει, επειδή βρίσκεσαι σε μια συναινετική μη μονογαμική σχέση και δεν μπορείς να κάνεις απολύτως τίποτα γι' αυτό.

Νομίζω πως υπάρχει πολύς κόσμος εκεί έξω που απλώς δεν του αρέσει να μοιράζεται πολλά πράγματα για τη σχέση του και αυτό είναι δικαίωμά του.

Αυτή η ιδέα της μονογαμίας και η κραταιά θέση της στον δυτικό πολιτισμό, προέρχεται από τη θρησκεία ή από την έννοια της «πατρότητας»;
Νομίζω πως σίγουρα προέρχεται από τη θρησκεία, αλλά το ενδιαφέρον σημείο είναι το πώς αυτό επηρεάζει τα άτομα που δεν είναι θρησκευόμενα. Ως κουλτούρα, μεγαλώνουμε με την ιουδαιοχριστιανική ιδέα περί πατρότητας και αυτό έχει ουσιαστικά αναθρέψει την κουλτούρα της μονογαμίας. Πλέον, όμως, ο κόσμος αντιμετωπίζει δυσκολίες στο ζήτημα της αποκόλλησής του από την κουλτούρα της μονογαμίας. Έχει γίνει τόσο διαβρωτική που ακόμη και αν αφαιρέσεις τη θρησκεία από την εξίσωση, με το να εξετάσεις κάποιο άτομο που δεν είναι θρησκευόμενο, δεν είναι απαραίτητο ότι θα ξεφορτωθείς την παρουσία της προκατάληψης.

Περισσότερα από το VICE

«Έκανα και τους Αλήτες να με Σέβονται» - Μία Συζήτηση με την Κατερίνα Στανίση για την Ευρώπη, την Εκκλησία και τους Παντρεμένους

«Αγόρια Ιππότες, Κορίτσια Μαύρες Κότες» - Πώς ο Σεξισμός Επιβάλλεται από την Κούνια στην Ελλάδα

Αυτόν τον Χειμώνα οι Διαχειριστές Ήταν μια Κόλαση

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.