Ο Οδηγός Πόλης του VICE

Το Πανόραμα Έχει τα Τρίγωνα, Ακριβά Σπίτια και τον «Νόμο 751»

Η καλή γειτονιά της Θεσσαλονίκης όπου βρίσκεται η βίλα Χάιτμαν, η οποία λέγεται ότι επικοινωνούσε με μυστικό τούνελ με το Κολλέγιο Ανατόλια.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας; φωτογραφίες Αλέξανδρος Αβραμίδης
15 Νοέμβριος 2017, 7:00am

Το πιο γνωστό πράγμα στο Πανόραμα είναι τα τρίγωνα - γλύκισμα με τραγανό φύλλο, γεμισμένο με κρέμα. Τα τρίγωνα εμπνεύστηκε, το 1960, στο εργαστήριό του ο Γιώργος Ελενίδης και έκανε έκτοτε διάσημο το γλυκό σε όλη την Ελλάδα. Στο ζαχαροπλαστείο του Ελενίδη είχαν ανέβει για το πρώτο ραντεβού ο πατέρας μου με τη μάνα μου, στα 80s. Εκείνη, μέσα στην αμηχανία της, παρήγγειλε απλώς μια πορτοκαλάδα και ο πατέρας μου, κοιτώντας συγκαταβατικά το γκαρσόνι, ζήτησε από τακτ μια κόκα-κόλα.

Το Πανόραμα είναι ένας οικισμός νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης, αποκομμένος από τον πολεοδομικό ιστό και χτισμένος σε σημείο με περιμετρική θέα, που κόβει την ανάσα. Κατά την οθωμανική περίοδο, εκεί πάνω υπήρχε μόνο ένα μικρό χωριό, που ονομαζόταν Αρσακλί – από το τουρκικό αρτσάκ που σημαίνει πουρνάρι. Ο νέος οικισμός δημιουργήθηκε το 1914 από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας, ενώ μετά το 1922 στην περιοχή εγκαταστάθηκαν νέοι πρόσφυγες από τον Πόντο και τη Μαύρη Θάλασσα.

Η ονομασία Πανόραμα φαίνεται να καθιερώθηκε την περίοδο του μεσοπολέμου για προφανείς λόγους κι επιπλέον για να προσελκύσει παραθεριστές από τη Θεσσαλονίκη. Μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ψηφίστηκε ο περίφημος Ν.751, με τον οποίο παραχωρήθηκε γη σε στρατιωτικούς στο Πανόραμα και ο οικισμός επεκτάθηκε νότια προς την Πυλαία – η συγκεκριμένη περιοχή ονομάζεται ως σήμερα «Νόμος 751». Το Πανόραμα σταματά να είναι ένα απομακρυσμένο χωριό τη δεκαετία του '70, όταν σταδιακά εύποροι αστοί της Θεσσαλονίκης ανηφορίζουν προς τα εκεί για να χτίσουν ακριβά σπίτια με θέα, ανάμεσα στα πεύκα. Έκτοτε, το Πανόραμα αναπτύσσεται και σήμερα είναι μια περιοχή με πυκνοκατοικημένο μεν κέντρο, αλλά φοβερές βίλες στα πέριξ-κάποιες αρχιτεκτονικά σπουδαίες και άλλες κιτς νεόπλουτα μικρά παλάτια.

Μία ζεστή νύχτα Σεπτεμβρίου, αστυνομικοί έκαναν έφοδο σε σπίτι στο Πανόραμα και συνέλαβαν τον παλαίμαχο μπασκετμπολίστα του Άρη, Μιχάλη Μισούνοφ.

Τη δεκαετία του '80, κάτοικοι και δημοτική Αρχή είχαν ξεσηκωθεί εναντίον της απόφασης της τότε κυβέρνησης να μεταφέρει τις φυλακές της Θεσσαλονίκης από το Επταπύργιο στο Στρατόπεδο Ζώη στο Πανόραμα. Υπήρξε ξεσηκωμός –αν είναι δυνατόν, έλεγαν, να χτιστούν φυλακές στη σικ περιοχή– κι έτσι οι φυλακές χτίστηκαν στην άλλη άκρη της πόλης, στα υποβαθμισμένα Διαβατά.

Είσοδος βίλας στο Πανόραμα.

Στο σχολείο, κάθε Πρωτομαγιά ανεβαίναμε από την Πυλαία στα Πλατανάκια, ένα καταπράσινο κατέβασμα με ποτάμι στην πίσω πλευρά του Πανοράματος, στον δρόμο προς τον Χορτιάτη. Κουβαλούσαμε σακούλες και τάπερ, τα οποία ποτέ δεν ανοίγαμε. Επίσης, ο πιο δυνατός κρατούσε το ραδιόφωνο με τις δύο θήκες για κασέτες. Ξεκινούσαμε χαράματα, περιμένοντας το λεωφορείο 58, για να πιάσουμε καλό δέντρο και παγκάκι. Στην επιστροφή, μία χρονιά το πήραμε με τα πόδια, όχι από τον κεντρικό, αλλά από τον χωματόδρομο, που περνά μέσα από το Σέιχ Σου. Χαμηλά στην πίσω πλευρά του Κολλεγίου Ανατόλια, σταματήσαμε έξω από τη βίλα Χάιτμαν, κτίσμα του 1938, οικία και παραδοσιακό οινοποιείο του Χανς Χάιτμαν. Ήμασταν σίγουροι ότι το κτίριο ήταν στοιχειωμένο. Κόψαμε τη συρμάτινη περίφραξη, μπήκαμε στο σπίτι με φακούς, κατεβήκαμε τις σκάλες για το κελάρι, ψηλαφήσαμε στον τοίχο τις θήκες για τις φιάλες, όμως το σπίτι δεν ήταν στοιχειωμένο. Η βίλα Χάιτμαν λέγεται ότι επικοινωνούσε με μυστικό τούνελ με το Ανατόλια.

Μία ζεστή νύχτα Σεπτεμβρίου, αστυνομικοί έκαναν έφοδο σε σπίτι στο Πανόραμα και συνέλαβαν τον παλαίμαχο μπασκετμπολίστα του Άρη, Μιχάλη Μισούνοφ. Ο «Μίσα» βρισκόταν υπό στενή παρακολούθηση για περισσότερο από έναν μήνα, καθώς υπήρχε η πληροφορία ότι μαζί με άλλους κρατούσαν βαρύ οπλισμό. Οι αστυνομικοί είχαν διαρρήξει ένα αυτοκίνητο-στόχο και είχαν βρει στο πορτ μπαγκάζ μία ρουκέτα και εκτοξευτήρες ρουκετών RPG. Αντικατέστησαν το πυρομαχικό με ένα ομοίωμα και συνέχισαν την παρακολούθηση. Ο Μισούνοφ είπε ότι κρατούσε τον οπλισμό για φύλαξη από έναν φίλο του, γνωστό άνθρωπο της νύχτας, που είχε κατηγορηθεί για δολοφονία ενός «μπράβου» έξω από νυχτερινό κέντρο στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης. Στο Εφετείο, ο «Μίσα» καταδικάστηκε σε 6,5 χρόνια κάθειρξη και βγήκε από τη φυλακή έχοντας εκτίσει τα 3/5 της ποινής. «Έπαθα σοκ όταν έμεινα με τα όπλα και έψαχνα τρόπο να τα ξεφορτωθώ. Ήταν βλακεία, το έχω μετανοιώσει. Αισθανόμουν υποχρέωση και έκανα κάτι παράνομο. Ήθελα να βοηθήσω» είπε. Το Πανόραμα παρέμεινει το ίδιο και μετά την απολογία του, ήσυχο, πολυτελές και πράσινο.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες:

Περισσότερα από το VICE

Ο Φαρμακοποιός απ' τη Θεσσαλονίκη που τα Παράτησε Όλα για να Σχεδιάζει Ερωτικά, Φετιχιστικά Κόμικς

Η Αναστασία Έχει Γραφείο Τελετών Αλλά Δεν Είναι «Κοράκι»

Χρειαζόμαστε Περισσότερους Λογικούς Ανθρώπους σαν τον Χρήστο Δάντη στην Ελληνική Showbiz

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.