Ο Χαμίντ Ιμπλάρ, 35 ετών, Κούρδος πρόσφυγας από το Αφρίν της Συρίας, ο οποίος φιλοξενείται στο καμπ των Διαβατών στη Θεσσαλονίκη.

Κούρδοι από το Αφρίν «Πλημμυρίζουν» τον Έβρο - Λένε ότι Χάνουν τα Σπίτια τους

Ασφυκτική κατάσταση στα Κέντρα Φιλοξενίας της Θεσσαλονίκης. Υπερδιπλάσιοι πρόσφυγες σε Διαβατά και Λαγκαδίκια, κοιμούνται σε αντίσκηνα.

|
09 Μάιος 2018, 7:23am

Ο Χαμίντ Ιμπλάρ, 35 ετών, Κούρδος πρόσφυγας από το Αφρίν της Συρίας, ο οποίος φιλοξενείται στο καμπ των Διαβατών στη Θεσσαλονίκη.

«Φθάσαμε χθες το βράδυ στη Θεσσαλονίκη – εγώ, η γυναίκα μου και τα τρία παιδιά μας. Ήμασταν τρεις οικογένειες, φύγαμε από το Αφρίν και την ίδια μέρα εγκαταστάθηκαν στα σπίτι μας Τουρκμένοι και Άραβες από τη Γούτα. Δεν ξέρω αν ποτέ επιστρέψουμε και τι ακριβώς θα συναντήσουμε».

Είναι νωρίς το πρωί στο Κέντρο Φιλοξενίας προσφύγων στα Διαβατά Θεσσαλονίκης. Έπειτα από ένα βροχερό διήμερο, ο ήλιος έχει ανέβει ψηλά στον ουρανό και οι άνθρωποι που ζουν τις τελευταίες εβδομάδες σε αντίσκηνα, στο χωμάτινο προαύλιο του παλιού στρατοπέδου, προσπαθούν να στεγνώσουν. Ο Χαμίντ Ιμπλάρ, 35 ετών, μαζί με άλλους πέντε Κούρδους από το Αφρίν της βορειοδυτικής Συρίας, ετοιμάζονται να ξεκινήσουν με τα πόδια για τον οικισμό των Διαβατών. Λένε ότι έφθασαν μόλις το προηγούμενο βράδυ στη Θεσσαλονίκη, έχοντας περάσει με τις οικογένειές τους τον ποταμό Έβρο, στα ελληνο-τουρκικά σύνορα. «Οι περισσότεροι από τους μισούς στο καμπ, είναι Κούρδοι της Συρίας», λέει ο Ιμπλάρ.

Η είσοδος του Κέντρου Φιλοξενίας στα Διαβατά Θεσσαλονίκης. Φιλοξενεί 1.650 άτομα, με χωρητικότητα 800.

Από τις αρχές Απριλίου, όταν καταγράφηκε η εκτίναξη των προσφυγικών ροών στον Έβρο, η δομή στα Διαβατά φιλοξενεί υπερδιπλάσιο αριθμό από τον προβλεπόμενο - περίπου 1.650 άτομα. Αντίστοιχα, συνθήκες ασφυξίας επικρατούν στο καμπ στα Λαγκαδίκια. Στα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύει το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, οι Κούρδοι δεν διαχωρίζονται, απλώς καταγράφονται ως Σύροι ή Ιρακινοί. Ωστόσο, είναι εντυπωσιακό ότι η συντριπτική πλειονότητα των προσφύγων που φθάνουν ξανά τις τελευταίες εβδομάδες στην Ελλάδα είναι κουρδικής καταγωγής.

Το σημείωσα μιλώντας με ανθρώπους που είχαν μόλις περάσει τον Έβρο και περπατούσαν στα παραποτάμια χωριά ή περίμεναν στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων της Ορεστιάδας. Το ίδιο πράγμα στη Θεσσαλονίκη, στις δομές φιλοξενίας, μπροστά στο αστυνομικό μέγαρο κι έξω στον δρόμο - πέντε στους δέκα πρόσφυγες δηλώνουν Κούρδοι της Συρίας. Υπάρχει κάτι ακόμη. Πολλοί από αυτούς περιγράφουν ότι στα σπίτια που άφησαν πίσω εγκαταστάθηκαν αμέσως νέοι κάτοικοι. «Όταν φύγαμε από το σπίτι μας, έβαλαν στη θέση μας άλλους», λένε.

Ο Μοχάμεντ Ίσσο, 37 ετών, Κούρδος από το Αφρίν της Συρίας.

«Φύγαμε από το Αφρίν και αφήσαμε πίσω το σπίτι μας χωρίς να πάρουμε τίποτα μαζί μας. Αμέσως είδαμε να μεταφέρονται σε αυτό καινούριοι άνθρωποι», λέει ο Ιμπλάρ, αγρότης που καλλιεργούσε ελιές στην πατρίδα του. «Ήταν Τουρκμένοι, μέλη ομάδων πολιτοφυλακής, που πολέμησαν στο πλευρό των Τούρκων κατά την τελευταία επέμβαση στο Αφρίν. Σε πολλά ακόμη σπίτια που εκκενώθηκαν, εγκαταστάθηκαν Σύριοι Άραβες, που είχαν εκτοπιστεί σε άλλες πόλεις της ευρύτερης περιοχής και άλλοι που είχαν βρει καταφύγιο το προηγούμενο διάστημα σε προσφυγικά καμπ, στη μεθόριο Συρίας-Τουρκίας». Ο ίδιος επαναλαμβάνει ότι δεν γνωρίζει αν ποτέ καταφέρει να επιστρέψει στη Συρία και τι θα βρει τότε.

Transit από το Αφρίν στον Έβρο

Τα λεγόμενα του υποστηρίζουν ο Μοχάμεντ Ίσσο, 37 ετών, επίσης αγρότης από το Αφρίν, και ο Ταφίκ Αχτιάρ, 32 ετών, ο οποίος εργαζόταν σε βουλκανιζατέρ. Η σύζυγος του πρώτου είναι έγκυος και ο δεύτερος έχει δύο παιδιά, που παίζουν στο λασπωμένο προαύλιο του καμπ των Διαβατών, πίσω από τη συρμάτινη περίφραξη δίπλα στην οποία μιλάμε.

Ο Ταφίκ Αχτιάρ, 32 ετών, πρόσφυγας από το Αφρίν της Συρίας.

Ο Ίσσο περιγράφει ότι το ταξίδι από το Αφρίν ως τον Έβρο ήταν πιο γρήγορο από το συνηθισμένο. Δεν μιλούν αγγλικά και συνεννοούμαστε στα τουρκικά, με τη βοήθεια μεταφραστή. «Πληρώσαμε 800 τουρκικές λίρες (περίπου 160 ευρώ) το άτομο για να περάσουμε από το συριακό έδαφος στην Τουρκία. Οι διακινητές ήταν Άραβες. Ανεβήκαμε σε φορτηγό και φθάσαμε στην Κωνσταντινούπολη», περιγράφει ο Ίσσο. «Στον σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων, βρήκαμε νέο διακινητή, που μας οδήγησε στην Αδριανούπολη. Πληρώσαμε 1.000 ευρώ το άτομο, για να μας οδηγήσει στον Έβρο και να φθάσουμε στην Ελλάδα».

Οι ίδιοι λένε ότι δεν χρειάστηκε να ανέβουν σε βάρκα για να περάσουν το ποτάμι – «η στάθμη του νερού ήταν χαμηλή, κρατήσαμε ψηλά τα παιδιά και τις τσάντες και περάσαμε με τα πόδια». Οι περισσότεροι Κούρδοι που έφθασαν τον τελευταίο μήνα στην Ελλάδα περιγράφουν ότι βρήκαν την τουρκική πλευρά των συνόρων στον Έβρο εντελώς αφύλακτη. Καμιά περίπολος στρατοχωροφυλακής δεν προσπάθησε να τους ανακόψει, παρά το γεγονός ότι η περιοχή είναι στρατιωτική ζώνη και φυλάσσεται εντατικά, λόγω και της έντασης των ελληνο-τουρκικών σχέσεων.


VICE Video: Πρόσφυγες Επιστρέφουν Παράνομα στην Τουρκία Απογοητευμένοι από την Ελλάδα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Δίνουν, πράγματι, οι Τούρκοι διακινητές προτεραιότητα στους Κούρδους που θέλουν να εγκαταλείψουν τη χώρα; Κάνουν οι Τούρκοι συνοριοφύλακες τα στραβά μάτια στα γκρουπ των Κούρδων της Συρίας που καταφθάνουν στον Έβρο; Κι έπειτα, πόσο ασφαλές είναι το συμπέρασμα, ότι επιχειρείται δημογραφική αλλοίωση στον κουρδικό πληθυσμό της βορειοδυτικής Συρίας;

Την περασμένη εβδομάδα στη Θεσσαλονίκη ο Νίκος Κοτζιάς, στην εναρκτήρια ομιλία του στην τετραμερή συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας-Αλβανίας-Βουλγαρίας-ΠΓΔΜ, σημείωσε τα παρακάτω: «Οι νέοι κανονισμοί και νόμοι της κυβέρνησης της Συρίας προκαλούν, τουλάχιστον στην Ελλάδα, ανησυχία, διότι, κατά κάποιον τρόπο, δεν διασφαλίζουν τις ιδιοκτησίες, τυπικές ή άτυπες, 14.000.000 Σύρων, που έχουν μετακινηθεί είτε εντός της χώρας είτε στο εξωτερικό, με τους όρους και τους κανονισμούς που βάζουν - που σημαίνει ότι η επιστροφή εκατομμυρίων Σύρων στις πάτριες εστίες τους θα είναι πιο δύσκολη από ό,τι θα ήταν χωρίς αυτήν τη νομοθεσία».

Ο Κωνσταντίνος Φίλης, Διευθυντής Eρευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, μιλώντας στο VICE για το θέμα, είναι προσεκτικός. «Από τον πληθυσμό των 24 εκατομμυρίων κατοίκων της Συρίας, πριν το ξέσπασμα του πολέμου, σήμερα εκτιμάται ότι οι μισοί έχουν εκτοπιστεί και ότι περίπου επτά εκατομμύρια άνθρωποι έχουν διαφύγει ως πρόσφυγες σε γειτονικές χώρες και την Ευρώπη», λέει.

«Υπάρχει η γενική παραδοχή ότι η Τουρκία επιθυμεί την αλλαγή των δημογραφικών στοιχείων σε περιοχές της Συρίας, όπου κυριαρχεί το κουρδικό στοιχείο. Επιπλέον, είναι προφανής η διάθεση της Τουρκίας να επιδιώκει να απομακρύνει και όχι να κρατά στην επικράτειά της Κούρδους πρόσφυγες. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Τα παραπάνω ισχύουν υπό την αίρεση ότι οι πρόσφυγες που φθάνουν στην Ελλάδα και δηλώνουν Κούρδοι και μάλιστα από το Αφρίν, είναι πράγματι τέτοιοι και ότι αυτό δεν χρησιμοποιείται παραπλανητικά γιατί πιστεύουν ότι θα έχουν καλύτερη αντιμετώπιση», σημειώνει ο κ. Φίλης.

Κούρδοι που μίλησαν ανώνυμα στο VICE, ανέφεραν ότι μετά την τουρκική εισβολή στο Αφρίν είναι αρκετά δύσκολο να περάσουν άμαχοι από το συριακό στο τουρκικό έδαφος κι επίσης ότι οι περισσότεροι είχαν διαφύγει στην Τουρκία πριν από δύο ή τρία χρόνια. Οι ίδιοι λένε ότι το YPG (η Κουρδική Πολιτοφυλακή) προσπαθεί να συγκρατήσει τον άμαχο πληθυσμό στη βορειοδυτική Συρία, καθώς βλέπει ότι στα άδεια σπίτια εγκατασταθίστανται Άραβες. Κούρδισσα πρόσφυγας από το Αφρίν, με την οποία διατηρώ επικοινωνία από τον καιρό της Ειδομένης και σήμερα ζει στην Αυστρία, μου έγραψε: «Ναι, είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλά άδεια σπίτια στο Αφρίν, στα οποία εγκαθίστανται τώρα άνθρωποι από τη Γούτα».

Οι Τούρκοι ελέγχουν τα κινητά τηλέφωνα, αναζητώντας φωτογραφίες και βίντεο. Ο πατέρας της πρόσφυγα δεν έφυγε ποτέ από το Αφρίν και έτσι τον διέγραψε από τις επαφές της στο Facebook υπό τον φόβο να του ελέγξουν το κινητό. «Ο αδερφός του φίλου μου συνελήφθη», έγραψε.

Την περασμένη εβδομάδα ο Σύρος δημοσιογράφος Αμάρ Χαμού δημοσίευσε ένα ρεπορτάζ στον ιστότοπο middleeasteye.net , με τίτλο "Kurds locked out of Afrin as Ghouta refugees take their place" («Οι Κούρδοι είναι αποκλεισμένοι από το Αφρίν, ενόσω οι πρόσφυγες της Γούτα παίρνουν τη θέση τους»). Το κείμενο ξεκινά με τη μαρτυρία του Σύρου Χαλίντ αλ-Χασάν, 29 ετών, ο οποίος τον περασμένο Μάρτιο φέρεται να εγκατέλειψε τη Γούτα. Με την οικογένειά του ακολούθησε ένα κομβόι λεωφορείων προς την πόλη Ιντλίμπ. Εκεί, αντίκρυσαν ερείπια και συνέχισαν βορειότερα προς το Αφρίν. «Σειρές άδειων σπιτιών έστεκαν για να διανεμηθούν δωρεάν στους εκτοπισμένους της Γούτα. Ένα μέλος τοπικής ομάδας, που συνεργάζεται με τον Ελεύθερο Συριακό Στρατό, του είπε ότι ένα από τα σπίτια ήταν δικό του, αρκεί να το διάλεγε. Η υποτιθέμενη προσφορά δεν ήταν μια αθώα χειρονομία φιλανθρωπίας κι αυτά τα σπίτια δεν είχαν εγκαταλειφθεί οικειοθελώς. Ήταν λάφυρα πολέμου, οι περιουσίες Κούρδων που εκτοπίστηκαν από το Αφρίν τους τελευταίους μήνες έπειτα από εκτεταμένους βομβαρδισμούς και μάχες κατά την, υποστηριζόμενη από την Τουρκία, επιχείρηση "Κλάδος Ελιάς"», διαβάζουμε. Ο Χασάν φέρεται να είπε στον δημοσιογράφο ότι αρνήθηκε την προσφορά. «Ωστόσο, πολιτικές και στρατιωτικές πηγές στο Αφρίν, λένε ότι δεκάδες άλλες οικογένειες από την ανατολική Γούτα, με λιγότερες επιλογές, έχουν μετακινηθεί σε άδεια σπίτια».

Στις 3 Μαΐου, στο briefing των διαπιστευμένων συντακτών στον Λευκό Οίκο, δημοσιογράφος ανέφερε ότι επιχειρείται από την Τουρκία δημογραφική αλλοίωση στο Αφρίν, καθώς δεν επιτρέπεται σε Κούρδους να επιστρέψουν στα σπίτια τους και ότι αυτοί αντικαθίστανται από Άραβες της Γούτα. Η εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβέρνησης, Χίδερ Νοέρτ, απάντησε ως εξής (βλ. από 16:53): «Παρακολουθούμε πολύ προσεκτικά την κατάσταση στο Αφρίν (...) 140.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από το Αφρίν και εξ όσων μπορούμε να πούμε, δεν τους επιτρέπεται να γυρίσουν στα σπίτια και τις κοινότητές τους. Έχουμε εκφράσει σοβαρές ανησυχίες αναφορικά με την ανθρωπιστική κρίση στο Αφρίν τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες. Αυτό εξακολουθεί να μας απασχολεί και σήμερα».

Η εκπρόσωπος συνέχισε: «Καλούμε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, μεταξύ αυτών την Τουρκία, τη Ρωσία και τη Συρία, να παρέχουν πρόσβαση σε διεθνείς οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας και να επιτρέψουν στους ανθρώπους να γυρίσουν στα σπίτια τους - κι αυτό πρέπει να γίνεται με ασφάλεια και εθελοντικά. Δεν μπορούν να εξαναγκαστούν να γυρίσουν στα σπίτια τους, αλλά θα θέλαμε να επιστρέψουν ή να να μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια και το συντομότερο δυνατόν».

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Η Μάχη των Γονιών μου με τον Καρκίνο σε Τελικό Στάδιο

Καλύτερη Ελληνική Πεολειχία και Rocco Siffredi: Τα Ερωτικά Βραβεία της Αθήνας

Κάποιοι Θέλουν να Aπαγορευτούν οι Εκτρώσεις στην Επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.