We luisterden stiekem mee naar wat bezoekers over de nieuwe expo van Jean Tinguely zeggen

People vs. kunst in het Stedelijk Museum.
7.10.16
Al het beeld door Kas van Vliet

Afgelopen weekend opende de tentoonstelling Jean Tinguely Machinespektakel in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het is de grootste tentoonstelling van de Zwitserse ‘Godfather van de Machinekunst’ in Nederland. In de spectaculaire en soms zelfdestructieve werken zouden we (volgens de promotie) zijn voorliefde voor het absurde en zijn fascinatie voor vernieling en vergankelijkheid moeten zien. Maar komt dat wel een beetje over op de gewone bezoeker? Zien zij ook dat Jean zich “verzette tegen de toenmalige conventionele en statische kunstwereld?" We liepen een dagje door het Stedelijk en luisterden stiekem wat kunstgesprekjes af.

Radiogezichten

Volgens het bordje zijn deze Radio Sculptures een kritiek op moderne communicatie en snel nieuws.

Man (**in zwart marcelletje met uitpuilend borsthaar)**: Ik wil dat het allemaal beweegt. Nog één! Nog één! Vrouw (**met halflang blond haar, een bril en een blauw-oranje sjaal)**: Ja, nou wil iedereen natuurlijk dat alles beweegt.
Man: Kijk dan! Die daar beweegt nu ook.
Vrouw: Ja. Het lijkt wel of hij praat.
Man: Wat een machinaal gebrabbel.
Vrouw: Of is het dan toch muziek?

Duistere installaties met dierenkoppen

Het werk Mengele-Totentanz maakte Tinguely nadat hij ooggetuige was geweest van de verwoestende brand van de firma Mengele, het bedrijf van de vader van de beruchte Nazidokter.

Conciërge (klein van stuk en met een platte neus): Elke zes minuten start hier het machinespektakel.
Vrouw (**met blauw T-shirt met witte stippen en verwilderd blond haar)**: Ja, ik probeerde al zoveel knoppen in te drukken, maar geen enkele werkte.
Conciërge: Dat is dan ook niet de bedoeling.
Vrouw: Gaan alle kunstwerken dan tegelijk bewegen?
Conciërge: Ja, olifanten, draken, leeuwen. Hier krijg je mooie nachtdromen van.

Man 1 (in een spijkerjasje en met een baard van ongeveer twee weken): Dit doet mij dus echt denken aan Mad Max. Ken je die, die oude? Daar ging het over een wereld die net een zware oliecrisis had meegemaakt, geloof ik.
Man 2 (met een bruin vest en schouderlang blond haar): Ik vond die nieuwe anders ook wel vet. Ze leggen gewoon nooit uit waarom die wereld is zoals hij is!

Opa (met een opbeurende snor): Denk je dat de dingen kunnen schreeuwen?
Kind (dat onrustig op een bankje zit): Nee. Ze zijn lief.
Opa: Gaat die hond daar jou bijten?
Kind: Nee, het is een lieve hond! Opa: Is ie wit of bruin?
Kind: Bruin.
Opa: En wat doet de hond?
Kind: Waf waf. Of nee, woef woef.
Opa: Kijk nu, ze gaan op die knop duwen. Hij doet ’t niet. Zie je die muur?
Kind: Ja, hij is gevaarlijk.
Opa: Laten we even wachten tot ze nog eens op de knop duwen.

De jaknikkers

_De Black Sculptures zijn meterslange installaties in het zwart, die bewegingen maken zoals de typische olie-installaties in Amerika. _

Vrouw 1 (met een bontjas, een paars hoedje en een versteende pruillip): Altijd dat wachten bij die installaties, het lijkt Lourdes wel.
Vrouw 2 (van middelbare leeftijd met kort rossig haar en een leren vestje): Gelukkig gaan we dit jaar voor de laatste keer met de bus.
Vrouw 1: Ah, het begint. Ik zou dit eigenlijk allemaal wel thuis willen hebben weet je dat. Het is toch énig dat het allemaal draait en slingert. Wel wat groot, maar ja. Daar zie ik iets van Niki de Saint Phalle. Dat was zijn vrouw. Ik ken iemand die haar huis heeft gebouwd, dat was ook zo’n brolding.
Vrouw 2: En nu gebeurt er niks meer. Deze heeft geen zin meer en die daar die heeft al gedraaid.
Vrouw 1: En kijk eens naar al die mensen die hopeloos op die knoppen duwen. “Dan draait hij zijn kopje en drukt op het knopje.”

Fonteinen

_Met Fountains toonde Tinguely zijn interesse in de onvoorspelbare bewegingen van water. _

Vrouw 1 (met een bodywarmer en kortpittig kapsel): Kijk nu, ze hebben hier ook wifi.
Vrouw 2 (met rossig haar in een staart en een grijze lange jas): Leuk. Maar mijn audiogids doet het precies niet meer.
Vrouw 1: Laten we gewoon even kijken of er hier nog iets gaat veranderen.
Vrouw 2: Het ziet er al leuk uit, toch?
Vrouw 1: Het gaat waarschijnlijk niet in beweging komen. Logisch eigenlijk. Het zou raar zijn als ze hier in het midden van een museum fonteinen in het rond gaan laten spuiten ook.

Wil je de tentoonstelling van Jean Tinguely in het Stedelijk Museum Amsterdam bezoeken, koop dan hier je tickets.