familie

De duistere familiegeheimen die op straat kwamen te liggen

"Ik vroeg hoe het kon dat mijn ouders nog maar tien jaar samen waren en ik twaalf was. Het leek me een onschuldige vraag."

door Djanlissa Pringels
25 december 2018, 6:00am

illustratie Gerdien van Halteren

Als je op de hoogte wil blijven van onze beste stukken zonder je suf te scrollen, schrijf je dan in voor onze wekelijkse nieuwsbrief.

Zowel de charme als het gevaar van een kerstdiner met familie is de hoeveelheid alcohol die jij, je oom Bartho en al die andere familieleden consumeren. Dat drinken zorgt ervoor dat de gesprekken een beetje vlot verlopen, en dat is fijn want wat moet je nuchter zeggen tegen al die mensen die je maar een keer per jaar ziet?

Naarmate de avond vordert en de promillages toenemen, worden de verhalen steeds grimmiger. Dat kan leuk zijn, bijvoorbeeld als eerdergenoemde Bartho plotseling toegeeft al jaren verliefd te zijn op je vader, maar kan ook grimmige wendingen nemen. Het komt dan ook regelmatig voor dat mensen tijdens kerstdiners net iets té eerlijk worden, en dingen zeggen die niet voor ieders oren bestemd waren. Het ene moment praat je met je nicht over haar nieuwe vegan broodjeszaak, het andere moment barst ze in het huilen uit en vertelt ze je dat ze eigenlijk je moeder is. Alcohol heeft de neiging om een beerput te openen, en dan zijn zelfs de meest diep verborgen familiegeheimen niet veilig. Je bent alvast gewaarschuwd, en om je voor te bereiden op de feestdagen, lieten we enkele mensen vertellen over het moment dat ze hun familiegeheim ontdekten.

Deborah, 28

Op mijn achttiende ontdekte ik dat ik een veertien jaar oudere halfzus heb. Mijn jongere zus kreeg een berichtje van een vrouw met dezelfde achternaam als wij waarin stond dat we zussen zijn. We reageerden op het bericht en ze vertelde ons dat ze uit het eerste huwelijk van mijn vader kwam. Hij verbood haar om ooit contact met ons op te nemen, maar ze wilde dat toch graag. Uiteindelijk besloot ze het te doen. Ik wist niet goed wat ik ervan moest vinden, maar ik besloot om met haar af te spreken in de kroeg waar ik werkte. In het begin was ik afstandelijk en projecteerde ik mijn woede op mijn liegende vader op haar, maar uiteindelijk kregen we een hele sterke band.

Dankzij haar ben ik zo veel te weten gekomen over mijn vader. Toen hij nog getrouwd was met zijn vorige vrouw, was hij miljonair, tot hij plotseling ‘God’ ontdekte. Hij gaf daarna alles weg en besloot afstand te nemen van zijn oude gezin en een nieuw gezin te starten in ‘soberheid’. Hij was altijd heel erg streng tegen me: ik mocht nooit iemand over de vloer hebben en seksualiteit was een taboe. Door mijn nieuwe halfzus ontdekte ik dat mijn vader in het verleden allesbehalve heilig was: hij ging constant vreemd en was volledig afwezig in het leven van mijn halfzus. Ik ben heel erg boos op hem geworden, niet alleen omdat hij het bestaan van mijn zus verzwegen heeft, maar ook omdat hij altijd zo hypocriet is geweest door zo preuts en beklemmend te zijn, terwijl hij zelf rondneukte.

Jarenlang heb ik een vreselijke band gehad met mijn vader en had ik het gevoel dat ik hem niet meer kon vertrouwen. Nu is mijn vader ziek en hij heeft niet lang meer te leven, dus ik heb hem twee maanden geleden, hoewel dat moeilijk was, vergeven.

Shanna*, 23

Mijn moeder is altijd al preuts geweest. We spraken nooit over seks, en toen ik haar vertelde dat ik voor de eerste keer een vriendje had en daarom anticonceptie wilde gebruiken, klapte ze dicht en praatte ze een maand niet tegen me. Mijn oma is enorm religieus en vond dat ik moest uitkijken met de seksuele signalen die ik naar mannen stuurde. Ik dacht dat mijn moeders preutsheid voortkwam uit haar religieuze opvoeding.

Vier jaar geleden kwam ik te weten waarom mijn moeder zo preuts is. We zaten in een restaurant voor een familiediner. Mijn moeder was meer wijn aan het drinken dan ze aankon. Op een gegeven moment was ze stomdronken, stond ze huilend op en liep weg. Ik ging haar achterna en toen ik haar vroeg wat er aan de hand was, brak ze. Ze vertelde dat ze als kind op familieuitjes seksueel misbruikt werd door haar oudoom. Ze durfde er nooit wat van te zeggen, maar merkte wel dat mijn oma zich altijd ongemakkelijk voelde bij hem. Mijn moeder vertelde dat het trauma naar boven kwam toen ze zwanger was van mijn broer. Ze besloot toen om erover te praten. Toen ze mijn oma vertelde over wat haar vaders broer haar als kind aandeed, werd mijn oma lijkbleek en zei dat hier nooit meer over gepraat mocht worden. Dat was de laatste keer dat hier iets over gezegd werd.

Ik ben heel erg lang boos geweest op mijn oma, maar mijn moeder zegt dat mijn oma waarschijnlijk veel meer heeft meegemaakt. Ze is nu te oud is om die trauma’s onder ogen te komen, en daarom vind ik het nu eigenlijk gewoon heel zielig voor haar.

Sophie*, 30

Op mijn achttiende versprak een familielid van mijn moeder zich. Die vertelde mijn moeder dat haar vader niet haar echte vader is. Veel details waren niet bekend, maar mijn oma had een affaire gehad en was zwanger geraakt. Plotseling werden allerlei vragen waar mijn moeder al jaren mee zat beantwoord. Haar relatie met haar vader en zijn familie was altijd anders geweest dan de relatie die ze had met haar oudere broer. Ze voelde zich vaak achtergesteld. Overigens had mijn moeder een bijzondere band met haar moeder, mijn oma. Zij overleed jong.

Het huwelijk tussen mijn opa en oma was niet altijd even rooskleurig. Dat moet zeker hebben meegespeeld in de keuze van mijn oma om een affaire te beginnen. Het lijkt erop dat er veel liefde tussen mijn oma en haar andere man was. Ze schreven elkaar ook liefdesbrieven. Zo is mijn opa waarschijnlijk achter de affaire gekomen.

Mijn moeder confronteerde mijn opa met het geheim, maar daardoor ontstond een grote ruzie. Mijn opa wist namelijk de naam van de man die haar vader is, maar hij wilde dit niet met haar delen. Hij voelde zich beledigd en aan de kant gezet als vader. Het contact werd verbroken en ook ik heb uit loyaliteit naar mijn moeder mijn opa nooit meer willen zien.

Mijn opa leeft inmiddels niet meer. Hij heeft de naam meegenomen in zijn graf. Dat is heel verdrietig, ik had graag meer willen weten. Mijn moeder wil niet zoeken, maar ik heb wel geprobeerd met de weinige details die er zijn om meer te ontdekken. Tot nu toe helaas zonder resultaat.

Bas*, 24

We hebben het altijd erg goed gehad. Ik woonde mijn hele jeugd in een oud herenhuis in Breda, mijn vader reed altijd in een mooie wagen en mijn broer en ik kregen altijd de spullen die we wilden. Als ik designerkleren wilde, hoefde ik dat simpelweg te vragen en ook toen we gingen studeren, kregen we nog alles wat we wilden.

Mijn broer studeerde al, maar toen ik ook ging studeren, besloten mijn ouders dat ze een huis voor ons wilden kopen in Rotterdam. Mijn vader belde aan bij een huis waarvan hij wist dat het te koop stond en toen de eigenaren open deden, stak hij een enveloppe met geld in hun handen. Hij wilde de verkoopprijs cash betalen, op voorwaarde dat ze de week erna uit huis zouden zijn. Een week later woonden wij er.

Dat was de eerste keer dat ik begon na te denken over de financiële situatie van mijn ouders. Mijn moeder is huisvrouw, mijn vader heeft een tapijtenverhuurservice. Hoe meer ik begon na te denken over hoe absurd de situatie was, hoe meer de puzzelstukjes in elkaar vielen: er kwamen altijd vreemde mannen over de vloer, ik zag nooit veel klanten in de tapijtenwinkel en mijn vader had een grote kluis met daarin een geweer ‘om de winkel te verdedigen’. Ik vroeg mijn broer hoe mijn ouders aan zoveel geld kwamen, en hij gaf me een knipoog en zei dat ik dat maar beter niet kon weten. Nu ik erover nadenk, besef ik dat mijn broer gelijk heeft. Ik heb een vaag vermoeden dat het iets te maken heeft met drugs, en als het niets te maken heeft met drugs, is mijn vader een loanshark die goede banden heeft met de onderwereld. Ik veroordeel mijn vader niet, ik ben gewoon niet echt goed in geheimen bewaren.

Martine*, 27

Ik heb er altijd anders uitgezien dan mijn familie: ik ben heel erg bleek en heb wit haar, terwijl mijn familie pikzwart haar heeft. Op reis gaan mensen er altijd vanuit dat ik de vriendin van mijn broer ben, ook al is hij een paar jaar ouder. Ik vond het gewoon grappig en dacht er verder niet te veel bij na.

Toen ik twaalf was wilde mijn vader mijn moeder verrassen met een romantisch etentje voor hun tienjarig samenzijn. Ik was helemaal in de war. Ik vroeg hem hoe het kon dat ze nog maar tien jaar samen waren en ik twaalf was. Het leek me een onschuldige vraag, maar aan de reactie van mijn vader te zien, had ik een beerput opengetrokken. Hij raakte in paniek en schreeuwde dat ik niet zulke moeilijke vragen mocht stellen.

Die avond riepen mijn ouders me om even te praten. Ze vertelden me dat mijn moeder ooit samen was met een manipulatieve klootzak die haar mentaal misbruikte. Daar kreeg ze mij mee, mijn broer had ze al uit een vorige relatie. Uiteindelijk durfde ze van mijn vader weg te gaan, maar ze was zo bang voor hem dat ze naar de andere kant van het land verhuisde. Daar ontmoette ze haar huidige man, die me officieel geadopteerd heeft. Ik vroeg mijn moeder of ze foto’s van mijn vader heeft, maar die heeft ze allemaal verbrand. Ik vroeg ook of ze zijn naam wilde zeggen, maar dat wilde ze niet. Ik heb toen geleerd om er nooit meer iets over te vragen, ook al zit ik nog met een heleboel vragen.

*sommige namen in dit artikel zijn om privacy-redenen gefingeerd

Tagged:
kerst