Identiteit

Hoe het is om te daten als je non-binair bent

“Het lastigste vind ik dat mijn dates aan hun seksualiteit gaan twijfelen. Waarom moet ik dat voor hen uitvogelen?”

door Inke Gieghase
08 oktober 2019, 2:46pm

“Je niet of niet helemaal thuis voelen in de hokjes van man of vrouw.” Dat zeg ik als iemand mij vraagt wat het inhoudt om non-binair te zijn. Maar er een definitie opplakken is eigenlijk zinloos. Non-binaire mensen willen namelijk van dat denken in categorieën af. Gender is niet óf man óf vrouw, het ligt ergens tussen die traditionele uitersten in, of erbuiten.

Alsof loskomen van dat binaire hokjesdenken niet moeilijk genoeg is, wordt daten — wat al moeilijk is voor mensen die zich wel in binair denken herkennen — nog een tikkeltje ingewikkelder, omdat je in een systeem leeft dat is ontworpen om het bestaan van je identiteit te ontkrachten. Om te weten te komen wat dat daten dan zo ingewikkeld maakt, vroeg ik drie non-binaire Belgen hoe hun datingleven eruitziet.

Naomi (27), wordt met die/hun aangesproken

1570106346021-Naomi-4_Horizontaal

Mijn meest recente date was toen mijn laatste relatie uit ging, op de Gentse Feesten. Sindsdien ben ik single en not ready to mingle. Maar het feit dat ik non-binair ben, is iets wat ik pas recent durf te zeggen tegen mensen. Op mijn Tinder-profiel staat het ook aangegeven, maar mensen gaan er niet vaak op in. Als ik iemand voor de eerste keer ontmoet, ga ik ook niet zeggen: “Hallo, ik ben Naomi en ik ben non-binair.” Ik wacht af tot het ter sprake komt.

Als het aan bod komt, begrijpen mensen vaak niet wat het is. “Niet man en niet vrouw zijn, kan dat wel?”, krijg ik weleens te horen. Ik probeer het dan zo duidelijk mogelijk uit te leggen, als de intentie achter de vraag goed is. Maar er zijn dagen waarop je daar geen energie voor hebt. Ik wil ‘s avonds soms ook gewoon eens in de bar zitten en praten over mislukte avonturen in de keuken.

Daarnaast probeer ik duidelijk te maken dat ik meer ben dan mijn non-binaire genderidentiteit. Als ik iets het meest ben, is het wel een millennial. Mijn lichaam is ook maar een skelet met vel eromheen. Ik zie mijn identiteit als Naomi, niet als man of vrouw. Het is gewoon leuk als ze met de juiste woorden naar mij verwijzen, dus niet met bijvoorbeeld ‘meisje’. Als mijn date dat goed doet, maakt mijn hart een sprongetje.

In onze opvoeding krijgen we het idee mee dat alles binair is opgedeeld. In alles wat wij doen, zie je man of vrouw. Het lastigste vind ik dan dat mijn date aan zichzelf gaat twijfelen. Ze vragen zich af of ze bijvoorbeeld nog steeds lesbisch of hetero zijn als ze met mij daten. Het is niet mijn rol om hun identiteit te bevestigen, dat moeten ze zelf uitzoeken. Ik ben er ook zelf achter gekomen dat ik bi ben.

Ik hou niet van hokjes, maar ik begrijp dat ze er zijn om het beestje een naam te geven. Zolang mensen niet op de hoogte zijn van de heteronormativiteit die er heerst, zullen er hokjes nodig zijn. Maar alles dwangmatig een naam geven, is ook niet de bedoeling.

Rowánn (32), wordt met hij/zij aangesproken

1570106404699-Rowann-3_Horizontaal

Zo’n vijf jaar geleden kwam ik erachter dat ik non-binair ben. Ik voel mij goed zonder mezelf te identificeren als man of vrouw. Ik was eigenlijk niet bang om op date te gaan toen ik ermee naar buiten kwam. Ik heb er wel rekening mee gehouden dat niet iedereen er oké mee zou zijn. Maar mijn instelling was altijd: of je neemt alles wat je ziet, of je laat het gewoon.

Toch heb ik in vorige relaties dingen van mezelf verstopt. Als ik mijn ‘vrouwelijke’ kant naar buiten liet komen, kreeg ik opmerkingen als: “komt Barbie buiten spelen?” Dat is moeilijk, want je toont een deel van wie je bent en precies op dat moment wordt er een mes in je rug gestoken. Of als ik make-up droeg, kreeg ik soms de vraag of ik dragqueen was. Voor mij is het geen show. Het is gewoon een deel van mezelf. Iedereen denkt nog steeds te veel in hokjes en stereotypes. Er is behoefte aan mensen die zichzelf definiëren en niet gedefinieerd worden door anderen.

Ondertussen ben ik een jaar samen met mijn vriend. In deze relatie is zoiets nooit voorgevallen. In het begin twijfelde hij of hij het wel leuk zou vinden als ik een rok zou dragen. Maar toen ik dat voor de eerste keer deed, keek hij mij een tijdje aan en zei uiteindelijk: “Hoe meer je jezelf bent en hoe meer zelfvertrouwen je hebt, hoe meer ik van je houd.”

Zo was ik ooit op een date met een ex-vriendje waarbij er tijdens een massage naar de richting van mijn genitaliën werd gegaan. Ik begon toen hard te huilen en duwde hem weg. Het voelde alsof het geen deel van mij was. Maar bij mijn huidig vriendje is dat allemaal opgelost en nu vind ik het wel oké. Ik ben hem enorm dankbaar.

De grootste hulp is een open geest. Door je vooroordelen in je hoofd te laten wegzinken, kom je in een wereld terecht waar ruimte is voor mensen om gewoon vrij te zijn en vrij te laten zijn. Dat is wat ik wil dat mensen meer zouden doen en wat we nodig hebben.

Ines (29), wordt met die/hun aangesproken

1570106462171-Ines-3_Horizontaal

Als ik zin heb om te daten, ga ik niet specifiek op zoek in een queer- of lhbt-omgeving. Ik laat dat vrij open. Maar wat ik wel heb gemerkt, is dat je in een queer-omgeving vaker mensen vindt die het oké vinden dat je non-binair bent, of er tenminste over gehoord hebben. Het is fijn om je eigen identiteit niet altijd te hoeven uitleggen. In minder activistische lhbt-gemeenschappen is er niet altijd evenveel over bekend. En als je iets niet weet, kan je er ook niet meteen rekening mee houden. Soms is er minder begrip. Dat is een verschil tussen de activistische queerscene, die meer open is, en de algemene lhbt-scene.

Maar het gaat niet enkel over non-binair zijn. Iedereen zit op verschillende kruispunten en bij mij is dat onder andere mijn biseksualiteit en mijn genderidentiteit. Als iemand niet met mij wil daten, weet ik niet of het te maken kan hebben met mijn non-binariteit of mijn biseksualiteit. Dat er over dat laatste hardnekkige vooroordelen bestaan, weet ik al langer. En die kom je zowel binnen als buiten de lhbt-scene tegen. Ik heb er zelfs een kledinglijn overgemaakt. Er staat niet voor niets op de shirts gedrukt: “The only threesome I want: pizza, movie, couch.”

Vooroordelen over non-binariteit kwam ik ook tegen, op Tinder. Toen ik zin had om te swipen, besefte ik dat mijn account verwijderd was. Waarschijnlijk had iemand mij gerapporteerd omdat in mijn bio stond dat ik non-binair ben. Toen heeft Tinder mij gewoon van de app gesmeten. Nadat ik ze een mailtje had gestuurd, kreeg ik een standaard antwoord terug waarin werd gezegd dat ze het belangrijk vinden dat hun gebruikers in een veilige omgeving kunnen zitten. Het was net alsof ik de schuldige was. Toen ik meer research deed, bleek dit een veelvoorkomend probleem te zijn bij bijvoorbeeld trans personen. Toen ik hen dit mailde, zeiden ze dat ik de app weer kon gebruiken. Ja, daaag!

In het echte datingleven heb ik gelukkig niet echt negatieve reacties gehad. Maar ik ben vrij uitgesproken, zowel over mijn identiteit als in mijn uiterlijk. Ik denk dat mensen die minder open-minded zijn daardoor ook minder snel met mij op date zouden gaan. Het kaf wordt meteen van het koren gescheiden.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk bij VICE BE.