Ik zocht uit of je je beurs nog rijkelijk kunt vullen op de aandelenbeurs

Ik heb in mijn leven al heel wat gooien naar het miljonairsschap gedaan, van schatzoeken met een metaaldetector tot geld in een fruitautomaat gooien. Het heeft vooralsnog allemaal niet gewerkt, dus ik wilde het eens proberen op een klassiekere manier: op de beurs. Beleggingsfondsen boekten eind vorig jaar dikke verliezen, maar is ellende niet ook een kans? Ik ben helemaal niet zo’n beurspersoon, maar hoe moeilijk kan het zijn? Koop laag, verkoop hoog, toch?

Ik ging naar de Amsterdamse beurs om erachter te komen of dit inderdaad de truc is en of ik überhaupt wel de juiste persoonlijkheid heb om net zo badass en rijk te worden als bijvoorbeeld Gordon Gecko, de rijke gluiperd met het glibberige gelkapsel uit de film Wall Street, die legendarisch berucht is om zijn uitspraak “Greed is good.”

In principe is het gebouw van de Euronext-beurs aan het Amsterdamse Beursplein met de komst van het internet overbodig geworden. Om er nog wat aan te verdienen verhuren ze de beursvloer nu aan een aantal selecte beleggingsbedrijven én kun je een rondleiding krijgen om alles te leren over de beurs. Dat heet de AEX-experience, wat een gemiste kans is, omdat ze het ook de AEXperience hadden kunnen noemen. Dat is beter je strot uit te krijgen, staat hipper en klinkt niet als A-E-X seksperience. Maar ja.

Praktische info over de aandelen die ik nu moet kopen om snel rijk te worden, ga ik hier in ieder geval niet krijgen, leer ik direct. Experience-coördinator Cat ontvangt me namens Euronext en benadrukt dat de beurs “neutraal” is. Maria, die ons rond gaat leiden, mag geen enkele uitspraak doen die de beurskoersen enigszins kan beïnvloeden. Maria knikt bevestigend, met een discreet gezicht. Jammer. Gelukkig kan ik wel een heleboel andere dingen leren, en de hoogtepunten van de rondleiding zijn een analyse van mijn beleggersprofiel en een beurssimulatie, waar ik voor spek en bonen kan oefenen. Er zijn ook een heleboel beleggingsapps die dat kunnen trouwens, maar dit is vast stukken leuker. Dit is de beurs! Als ik ergens kan leren graaien is het hier!

De rondleiding begint bij een vitrine met daarin een enorm VOC-schip. “Het aandeel is een Nederlandse uitvinding,” licht Maria toe. “De VOC was de eerste NV en door aandelen uit te geven, konden de kooplieden met zijn allen een schip kopen.” Wat ze daar vervolgens mee deden, is geen onderdeel van de rondleiding, en ik weet niet zo goed hoe ik me over dit dubieuze geschiedenisfeit moet voelen. We bekijken wat glamoureuze gouden maquettes van eerdere gebouwen waarin de beurs huisde, en daardoor vergeet ik mijn nare gevoel over de VOC weer.

Dan krijgen we een filmpje te zien van hoe het er in dit gebouw in de jaren tachtig en negentig aan toeging. “Er stonden ongeveer vijfhonderd man op de vloer, te schreeuwen en te doen,” vertelt Maria. “Allemaal gekte. Er was veel kabaal en dan waren ook nog de telefoons aan het rinkelen.” Echt gezellig ziet het er niet uit: een heleboel machomannen die staan te schreeuwen, te trekken en te duwen. Het lijkt bijna een rugbyveld.

“Er komen soms mensen naar de rondleiding die twintig jaar geleden op de vloer hebben gestaan.” vertelt Maria. “Ze klagen dan dat het er niet meer zo spannend uitziet. Wat ze een beetje vergeten is dat er per minuut duizenden transacties plaatsvinden. 99 procent van wat er op de beurs gebeurt, wordt nu door computers gedaan – mensen kunnen dat gewoon niet meer bijhouden.”

De gepensioneerde beurshandelaren hebben klaarblijkelijk ook een beroepsdeformatie overgehouden aan de tijd waarin ze altijd het hardst moesten schreeuwen: “Ze nemen soms mijn halve rondleiding over en willen hun eigen verhalen vertellen,” zegt Maria. “Maar het is inmiddels een heel andere baan geworden.”

Nu is het namelijk heerlijk rustig op de beursvloer, afgezien van de schoolklassen die af en aan over de galerij banjeren – en de gong. Daarop wordt elke ochtend geslagen als de beurs opent, en ook als er een bedrijf naar de beurs gaat. Verder zitten er tussen palmbomen en enorme muren van schermen wat mensen op bureaustoelen.

Als je niet beter zou weten, zouden de kantoorpikken die ik beneden zie net zo goed Zeeslagje aan het spelen kunnen zijn, want in het midden de beursvloer staat een glazen wand. “Links zitten de brokers, over het algemeen, en rechts zitten de marketmakers. Dat zijn de mensen die zorgen dat het kapitaal rondgaat, door de prijzen van de effecten in te stellen waartegen de brokers ze kunnen kopen. Brokers hebben dus heel veel aan de informatie die de marketmakers hebben,” legt Maria uit. De brokers kunnen niet aan de kant van de marketmakers komen om stiekem op hun schermen te gluren: “Daar heb je een pasje voor nodig.”

Na het zien van de lommerrijke beursvloer heb ik erg veel zin om zelf ook te beginnen met beleggen. Maar eerst wil ik erachter komen wat voor belegger ik ben. We komen bij een multimediale ervaring die me dat gaat leren. Het filmpje waarin RTL Z-presentator Peter van Zadelhoff alles over de beurssimulatie uitlegt, blijft alleen nogal vaak hangen. Cat, die de rondleiding inmiddels weer van Maria heeft overgenomen, zegt: “Het vervelende is dus dat wij heel erg afhankelijk zijn van techniek.” Gelukkig hebben ze op de beursvloer betere computers.

Uiteindelijk is het introductiefilmpje voorbij en moet ik wat vragen beantwoorden die ervoor zorgen dat ik te weten kom welke beurspersoonlijkheid het best bij me past. Ze onderscheiden vijf verschillende, en hun silhouetten zijn te zien onder het beeldscherm. De conservatieve en defensieve belegger schudden elkaar de hand, ze hebben een overduidelijke saaie boekhoudersmentaliteit. De neutrale belegger staat er een beetje stuurloos bij. De dynamische belegger staat vrolijk te juichen, en ik hoop dan ook dat ik er zo een ben.

De offensieve belegger is de klassieke Gordon Gecko-achtige lul die je moet zijn om steenrijk te worden. Hij staat erbij alsof hij aan het pissen is, over zijn klanten, zijn concurrenten en eigenlijk de hele wereld. Ik weet niet of ik er echt klaar voor ben om zo te worden, maar na de eerste twee vragen kom ik al uit bij de offensieve belegger. Ik beleg namelijk als aanvulling op mijn inkomen, en heb mijn geld over twee jaar zeker weer nodig. Conservatieve beleggers kunnen blijkbaar twintig jaar zonder hun poen. En ik wil natuurlijk ook maximaal rendement én vind een grote win- of verliesmarge geen probleem.

Toch komen er ook wat vragen waardoor ik erachter kom dat ik in de praktijk geen keiharde kapitalist ben, zoals: “Hoe zou je reageren als de waarde van je beleggingen van 25.000 naar 20.000 euro zou gaan?” Daar lig ik niet “flink wakker van” maar ik “schrik wel, het mag niet te vaak gebeuren.” Daar is niks van gelogen, want als er elke keer 5000 euro in rook opgaat, ben ik zo door al mijn poen heen. Hierdoor verschuif ik van de offensieve naar de dynamische belegger. Ergens vind ik het wel oké, want ik weet niet helemaal zeker of ik er daadwerkelijk klaar voor ben om een glibberige gluiperd te worden.

Dan mag ik met mijn nieuw verkregen persoonlijkheidsinzicht voor spek en bonen op de beurs spelen. Ik krijg een kastje met twee knoppen: kopen en verkopen, en Cat benadrukt dat dit “een grove versimpeling is”. Ik moet reageren op fictieve nieuwsberichten, wederom voorgelezen door Peter van Zadelhoff: “Er is bij jonge mensen niet zoveel animo voor hypotheken, omdat ze liever de flexibiliteit van huren hebben.” Dat is inderdaad flink fictief, want over het algemeen willen jonge mensen prima een hypotheek en vinden ze het heel kut dat ze te pas en te onpas op slinkse wijze uit hun huis getieft kunnen worden. “Wijn is in,” een ander nieuwtje, lijkt dan weer wel vrij realiteitsgetrouw.

Aangezien ik zo superdynamisch ben, twijfel ik erover om dezelfde techniek toe te passen waarmee ik vroeger tijdens het spelen van Tekken 2 wat zeldzame successen behaalde: gewoon keihard op de knoppen rammen. Maar ik wil echt rijk worden en besluit toch een beetje op te letten wat er in het nieuws is: “China heeft interesse in Nederlandse brouwers.” Heineken kopen. “Het is mooi weer.” Investeren in zonne-energie. Alle AEX-fondsen koop ik sowieso, want deze beurssimulatie is vast stiekem propaganda voor de beurs.

In de eerste ronde haal ik door dit soort erg slimme moves 3,95 procent rendement. “Een redelijke score,” zegt Cat goedkeurend. “Maar de tweede ronde is moeilijker.” Het lijkt echter niet echt moeilijker, want de vragen zijn niet wezenlijk anders en ik knal keihard over mijn eigen record heen, met een rendement van maar liefst 15,88 procent. Ik ben bijna naar de lokale drogist gerend om een kam en gel te kopen, maar ik krijg niet eens de kans om te fantaseren over een eigen hedgefund. Peter van Zadelhoff relativeert mijn enorme succes namelijk meteen door te zeggen: “De realiteit is dat de beurs pieken en dalen kent.” Fijn, Peter, bedankt.

Toch nog overtuigd van mijn enorme talent vraag ik of Cat vindt dat ik een beursbelofte ben. Ze begint harder te lachen dan ik haar de hele dag heb horen lachen. “Ik denk dat er wat meer nodig is om een beursbelofte te zijn. Je moet ook een beetje geluk hebben.” Dit soort demotiverende opmerkingen doen me helemaal niks meer, omdat ik nu een succesvolle belegger in spe ben. GREED IS GOOD, Cat!

Cats achternaam is bij de redactie bekend

Alle foto’s door David Meulenbeld

—

Hou je ook zo van geld? Like VICE Money en ontvang dagelijks gratis geldverhalen: