Food by VICE

Dit is waarom je zoveel zooi eet als je moe bent

Wees niet te hard voor jezelf als je na een zware nacht alleen maar zin hebt in dat overgebleven pizzastuk, of met je lepel in de pot chocopasta zit te graaien: het is de schuld van je brein.

door Jelisa Castrodale
07 april 2017, 4:14pm

Toen ik laatst maar drie uur had geslapen en samen met de zakken onder mijn ogen een dag op kantoor moest doorbrengen, at ik de hele dag ongezonde dingen. Met nog halfgesloten ogen had ik in de supermarkt een ham-kaascroissantje gehaald – ondanks mijn goede voornemen om de dag te beginnen met een knapperige appel, kon ik de geur niet weerstaan. Later op de dag at ik nog een pak Oreo's, toen een van mijn collega's met een portie goedkope woknoedels binnenliep ging ik hetzelfde halen, en op weg naar huis smikkelde ik nog een kroket uit de muur. Fucked up – maar volgens enkele onderzoekers is dat gedrag helemaal niet ongewoon.

Onderzoekers van de Universiteit van de Feinberg School of Medicine in Chicago publiceerden onlangs een essay waarin ze suggereren dat slaaptekort ervoor zorgt dat je brein gevoeliger is voor de geur van eten. Om dit te onderzoeken, bestudeerden de wetenschappers de hersenactiviteit na een nacht slecht slapen.

Volgens Science News werd de nachtrust van de deelnemers gestoord, zodat hun ogen in totaal maar vier uren lang gesloten waren. De volgende dag moesten ze de 'intensiteit en aangenaamheid' van zowel zoete als zoute geuren van calorierijk eten rangschikken, zoals chips en kaneelbroodjes. Ze werden ook gevraagd een reeks geuren te rangschikken die niks met eetbare producten te maken hebben, zoals de geur van dennenbomen.

Terwijl de deelnemers aan het ruiken waren, gebruikten de onderzoekers een fMRI-scan om een filmpje te maken van de activiteit in bepaalde delen van hun hersenen. Enkele weken later werd de test herhaald, maar de deelnemers mochten de nacht ervoor acht uren slapen.

"Toen de deelnemers moe waren, viel in twee delen van het brein die te maken hebben met reukzin – de piriforme cortex en de orbifrontale cortex – een hogere activiteit te meten als reactie op geuren van eten dan wanneer ze goed uitgerust waren," vertelde co-auteur Surabhi Bhutani aan Science News. "Die piek in hersenactiviteit kwam niet voor bij geuren die niks met eten te maken hadden."

Wat betekent dat? Om te beginnen betekent het dat niemand ons beschuldigend kan aankijken als we 's ochtends zin hebben in een vette hap. Verder helpt het de onderzoekers om de samenhang tussen slaaptekort en gewichtstoename te begrijpen. "De onderliggende mechanismen van het effect van slaaptekort op hongergevoel en voedseliname zijn op dit moment nog niet geheel duidelijk," schreven de auteurs.

Deze onderzoekers zijn slechts de meest recente groep labratten die geprobeerd hebben om het verband tussen moe zijn en overgewicht hebben te ontrafelen. In 2013 onderzocht een groep psychologen van de Universiteit van Californië in Berkely ht verband tussen slaaptekort en zin in calorierijk eten. Zij ontdekten, misschien niet tot je verrassing, dat mensen die te weinig geslapen hebben er inderdaad naar hunkeren om hun gezicht vol te proppen met ongezonde dingen. Ook PubMed heeft een hoop gelijkaardige studies met provocerende titels zoals 'Plots slaaptekort zet het brein aan tot hedonistische eetprikkels' en 'Acuut slaaptekort zorgt ervoor dat je grotere porties eet en beïnvloedt je voedselkeuze'.

Nou, ik ben geen wetenschapper, maar dit alles betekent waarschijnlijk maar een ding: mijn overdadige snackgedrag is jouw schuld, brein, jouw schuld!

Ik ben geen wetenschapper, maar dit betekent dus dat ik of een latere vlucht moet nemen of met een maatschappij moet vliegen die niet board naast een winkeltje dat kaneelbroodje verkoopt. Hoe dan ook, dit is jullie eigen schuld, hersenen.