FYI.

This story is over 5 years old.

Film

De Oostenrijkse horrorfilm Goodnight Mommy laat mensen letterlijk flauwvallen

"Er zijn tot nu toe twee mensen flauwgevallen," aldus de regisseurs.
Actrice Susanne Wuest speelt de van een cosmetische ingreep herstellende moeder in Goodnight Mommy. Afbeeldingen met dank aan Ulrich Seidl Film Produktion.

Goodnight Mommy (originele titel: Ich seh, Ich seh) is een Oostenrijkse horrorfilm uit 2014, geregisseerd door Veronika Franz and Severin Fiala. De film speelt zich af op het Oostenrijkse platteland en gaat over een moeder (gespeeld door Susanne Wuest) die net terugkomt van operatie bij de plastische chirurg. Als ze thuiskomt zit er zoveel verband om haar gezicht, dat haar tweelingzoons (Elias en Lukas Schwarz) beginnen te twijfelen of de vrouw achter al die lappen wel echt hun eigen moeder is. En dat is zo'n beetje alles wat we verklappen.

Advertentie

In een Skype-interview spraken we met de twee regisseurs over de staat van de Oostenrijkse horrorfilmindustrie en de uiterst realistische terreur in Goodnight Mommy.  "Er zijn tot nu toe pas twee mensen flauwgevallen tijdens het kijken," stellen ze ons gerust.

The Creators Project: Toen de trailer voor Goodnight Mommy in de VS uitkwam stond het internet vol met headlines als ‘Scariest Movie Ever.’ Was dat ook jullie bedoeling?
Veronika: We wilden niet de engste film aller tijden maken, maar wel een oncomfortabele film. Dat je er aan de ene kant voor weg wil rennen en aan de andere kant niet kan stoppen met kijken.

Severin: We wilden vooral een film maken die we ook zelf zouden willen zien. Het ging ons er niet om of het goed zou vallen bij het grote publiek – we waren zelfs nog best verbaasd dat we de film konden verkopen. Gelukkig waren mensen meteen enthousiast.

De film kreeg meerdere prijzen op filmfestivals en is de Oostenrijkse Oscar-inzending voor beste niet-Engelstalige film. En toch verbaast het jullie?
Veronika: Oostenrijk heeft geen enorme horrorfilmtraditie, dus toen onze film uitkwam interesseerde het de mensen in eerste instantie maar weinig. Het was apart om te zien dat de film hier pas echt aandacht kreeg toen de Amerikaanse trailer zoveel losmaakte. Mensen vroegen me wanneer de film uit zou komen in de bioscoop, en dan moest ik ze vertellen dat de première allang was geweest.

Advertentie

Eén van de vele griezelige momenten uit Goodnight Mommy.

Waarom komen er zo weinig horrorfilms uit Oostenrijk?
Severin: Oostenrijk wil zich al een tijd profileren als een land waar de arthousefilm hoog in het vaandel staat. Van horrorfilms wordt meestal gezegd dat ze geen verhaal bevatten en vol zitten met clichés. Maar wij vinden dat horrorfilms wel degelijk het vermogen hebben om veelzeggende verhalen over de samenleving te vertellen.

De meeste Oostenrijkse film worden (grotendeels) gefinancierd met subsidies. Als er een aversie tegen horrorfilms bestaat, hoe hebben jullie de financiering dan toch rond weten te krijgen?
Severin: Misschien omdat de film geen pure horror is, maar meer een mix tussen horror en arthouse. Dat was althans de bedoeling – we houden er zelf van als horrorfilms je niet alleen bang maken, maar je ook iets vertellen. Een film moet het ritme en het verloop van het verhaal serieus nemen, en de personages geloofwaardig maken.

Welk verhaal vertelt Goodnight Mommy dan?
Severin: Wat ons betreft stelt het vragen over identiteit, en in hoeverre je de persoon bent die je wilt zijn.

Veronika: En het gaat ook over familie en ouderschap. En over een gebrek aan vertrouwen.

Wat voor families hebben jullie zelf?
Severin: Ik heb een broer met wie ik heel close ben. Mijn moeder kleedde ons altijd hetzelfde aan, waardoor iedereen dacht dat we een tweeling waren.

Veronika: Ik heb twee zoons.

Ah, dus daar komt die familiesetting vandaan. Maar wat is het idee achter de plastische chirurgie?
Severin: We keken een realityserie op televisie waarin mensen plastische ingrepen lieten doen. Het waren moeders die drie maanden van hun families werden gescheiden, alleen om een nieuwe neus te krijgen. Als ze dan eindelijk terugkeren bij hun familie lijkt dat op het eerste gezicht een heel fijn moment – vooral voor op televisie – maar als je goed kijkt naar de ogen van de kinderen zie je de geïrriteerde en angstige blikken. Er was zelfs een aflevering waarin een kind zijn vader vastgrijpt en zegt: “Dit is niet mijn moeder!” Dat was het begin van Goodnight Mommy.

Advertentie

Familie en identiteit zijn twee thema’s die je makkelijk met elkaar kunt verbinden – en kunt verwarren. Hebben jullie van tevoren veel research moeten doen?
Severin: We hebben veel gesproken met kinderpsychiaters. Ze vertelden ons dat ze dingen hebben meegemaakt die nog veel erger zijn dan we ons voor konden stellen.

Elias en Lukas Schwarz heten in het echt hetzelfde als in de film.

Vertel eens meer over het casten van Elias en Lukas Schwarz, de tweeling.
Veronika: We belden scholen in Oostenrijk en vroegen of ze tweelingen hadden rondlopen. Uiteindelijk hadden we 130 tweelingen in ons kantoor, wat wel een klein beetje eng was, en die hebben we teruggebracht tot drie paren waarvan we dachten dat ze geschikt zouden zijn. In de laatste auditieronde bonden we een van onze actrices vast aan een stoel, en vertelden we de kinderen dat die persoon hun moeder had ontvoerd, en dat zij erachter moesten komen waar hun moeder was. Twee tweelingen begonnen te schreeuwden naar de actrice, maar Elias en Lukas pakte een potlood en stak die in haar arm. Niets ernstigs, hoor, maar we vonden het wel heel dapper van ze, omdat ze de actrice verder niet kenden en over een drempel moesten stappen om dat te durven.

De twee hadden verder geen acteerervaring, is dat lastig?
Severin: Het verliep eigenlijk wel soepel. We wilden flexibel zijn – het belangrijkste was voor ons dat we voor iedere scene genoeg tijd hadden. Het helpt dat film grotendeels op dezelfde locatie is geschoten.

Advertentie

Die beelden van het huis en de omgeving zijn prachtig geschoten op 35mm. Hoe kwamen jullie aan die plek?
Veronika: We wilden een echt huis hebben, niet een studio. Gelukkig vonden we die ergens in het noorden van Oostenrijk.

Severin: Er woonden ook gewoon mensen in, dus we moesten het van ze huren. Dat was best duur maar we vonden het belangrijk omdat we de kinderen het idee wilden geven dat ze gewoon in een huis leefden, zodat ze er niet constant aan herinnerd werden dat ze aan het acteren waren.

Elias en Lukas geloven niet dat de vrouw in hun huis hun echte moeder is.

De jongens moeten in de film vrij heftige dingen doen.
Severin: We wilden het niet overdrijven. Ze hoefden niet hun moeder met een kettingzaag te bewerken of iets dergelijks, maar we hebben het ze ook niet te makkelijk gemaakt, dat klopt. Het moest er wel uitzien alsof ze het echt eng vonden.

Hebben ze de film zelf gezien?
Veronika: Nee. We vertelden hun ouders dat we een soort horrorfilm wilden maken, en zij vertrouwden ons. Ze hebben het script verder niet gelezen. Toen de ouders de film voor de eerste keer keken, waren ze gelukkig heel trots. De jongens hebben alleen de eerste tien minuten gezien. Ze hadden verwacht dat het net zo saai zou zijn als tijdens de opnames, maar uiteindelijk vonden ze het doodeng. Dat is natuurlijk ook de kracht van cinema.

Jullie zijn net terug van de première in de Verenigde Staten. Hoe is de film daar ontvangen?
Severin: Toen we de film daar lieten zien vroeg iemand wie die dode kat had gemaakt. “Het ís een dode kat,” antwoordde ik. Het publiek wilde me niet geloven.

Advertentie

Veronika: De manier waarop we onze film hebben geschoten – in chronologische volgorde, en zonder dat de ouders erbij waren – was denk ik nooit mogelijk geweest in Amerika. Het is daar compleet anders.

Severin: Dat is denk ik ook een probleem van Amerika. We hebben veel Europese filmmakers gesproken die een film in de Verenigde Staten wilden maken en om die reden naar Amerika verhuisden, maar hun ideeën constant afgekeurd zagen worden. De producenten vinden veel filmideeën een te groot risico, waardoor je vaak niet kunt maken wat je wilt.

Wat wordt jullie volgende project?
Severin: We hebben een paar ideeën. Een aantal projecten met typisch Oostenrijkse onderwerpen, maar ook grotere producties die we beter op Europese schaal kunnen maken. Naar de Verenigde Staten gaan we alleen als de producent kan garanderen dat we de vrijheid hebben om te maken wat we willen.

Lukas en zijn moeder

We zijn voor de redactie van The Creators Project vanaf 1 januari op zoek naar nieuwe stagiairs. Mail je CV en motivatie naar leander.roet@vice.com voor meer info.