Identiteit

Trippen op ayahuasca zou mensen met een eetstoornis kunnen helpen

Zou een krachtige en hallucinogene drank de sleutel zijn tot het behandelen van eetstoornissen?
23.11.17
Een man krijgt een beker met ayahuasca, een traditioneel plantaardig medicijn dat in Peru wordt gebruikt voor genezing. Foto door Brian van Tighem / Alamy Stock Photo
Een man krijgt een beker met ayahuasca, een traditioneel plantaardig medicijn dat in Peru wordt gebruikt voor genezing. Foto door Brian van Tighem / Alamy Stock Photo 

Broadly werkt samen met de Global Drug Survey, het grootste drugsonderzoek wereldwijd, om meer te weten te komen over het drugsgebruik van vrouwen. Vragen die we onderzoeken gaan over hoe vrouwen aan drugs komen, hoe ze gebruikt worden, en wat vrouwen graag zouden willen veranderen aan hun eigen gebruik en aan het (lokale) rechtstelsel. In totaal duurt het ongeveer een kwartier om de vragenlijst van de Global Drug Survey in te vullen. Wil je ons vertellen over jouw drugsgebruik? Klik dan hier om de enquête te starten.

Advertentie

Anorexia nervosa, boulimia nervosa, en eetbuistoornis – deze drie eetstoornissen komen voor bij mensen van alle leeftijden, etniciteiten en genders. Er wordt geschat dat ongeveer 30 miljoen Amerikanen verstoord eetgedrag vertonen, om controle te krijgen over de vermeende problemen rondom hun gewicht en lichaamsbeeld.

Eetstoornissen staan erom bekend dat ze moeilijk te behandelen zijn. Het terugvalpercentage na een traditionele behandeling – voedingsbegeleiding, psychotherapie, ziekenhuisopname en medicatie – wordt geschat op ongeveer 40 procent. Sterker nog, eetstoornissen zijn de meest dodelijke vorm van geestesziekten en doden elke 62 minuten een persoon. Sommige onderzoekers die psychedelische medicijnen bestuderen, overwegen niet-westerse genezingsmethoden om eetstoornissen te behandelen. Zij denken dat ayahuasca, een psychoactieve thee uit het Amazonegebied, waarvan veel mensen denken dat het geestelijke gezondheidsvoordelen heeft, misschien een uitkomst biedt.

“Psychedelische geneeskunde is eeuwenoud en speelde een grote rol in veel Noord- en Zuid-Amerikaanse culturen en bij de medicatie van de inheemse Amerikanen, waar het werd gebruikt voor culturele, religieuze en therapeutische doeleinden,” zegt dr. Anja Loizaga-Velder, een van de oprichters en directeur van onderzoek en psychotherapie van het Nierika Institute for Intercultural Medicine in Mexico.

Loizaga-Velder bestudeert al twintig jaar de therapeutische mogelijkheden van psychedelische planten. Afgelopen oktober was ze in New York op de Horizons Psychedelic Conference om de resultaten van het verkennende Canadese onderzoek Nourishing the Spirit: Exploratory Research on Ayahuasca Experiences Along the Continuum of Recovery from Eating Disorders te presenteren. Het onderzoek ging over ayahuasca en eetstoornissen en is gepubliceerd in het wetenschappelijke vakblad Journal of Psychoactive Drugs. En er werden een paar boeiende ontdekkingen in onthuld.

De groep deelnemers beschreef een gevoel van innerlijke vrede en zingeving.

Ayahuasca is een krachtige psychedelische drank en een entheogeen, een term die etnobotanisten en mythologen gebruiken voor heilige planten, zoals ayahuasca, om de culturele heiligheid ervan te benoemen. De Engelse botanicus Richard Spruce beschreef in het midden van de negentiende eeuw voor het eerst het ayahuasca-gebruik in sjamanistische ceremonies, maar er wordt geloofd dat het gebruik ervan veel verder teruggaat.

Aan het onderzoek deden veertien vrouwen en twee mannen met een eetstoornis mee. Ze hadden een gemiddelde leeftijd van 33,5. Tien van de deelnemers hadden anorexia en de andere zes hadden boulimia. Ze hadden allemaal al eerder deelgenomen aan ten minste één ayahuasca-ceremonie – sommigen ook meerdere keren – met een groepsgemiddelde van elf ceremonies. De meeste deelnemers, die waren gevonden via mond-tot-mondreclame, enquêtes, social media en de website van het project, waren al eerder behandeld voor hun eetstoornis, vaak met weinig succes.

Advertentie

De onderzoekers namen telefonisch contact op met de deelnemers voor een uitgebreid interview. De deelnemers vertelden over hun eerdere ervaringen met ayahuasca en beschreven of zij zelf vonden dat ayahuasca van therapeutische waarde voor hun eetstoornis was geweest.

De resultaten waren intrigerend. Loizaga-Velder vertelde het publiek van Horizons dat een groot aantal deelnemers aangaf dat hun relatie met eten en lichaamsbeeld verbeterd was, maar ze kon geen exacte cijfers geven. De helft van de deelnemers gaven ook aan een vermindering in angst, depressie en zelfbeschadiging, suïcidaliteit en problematisch middelengebruik te ervaren.

Een van de deelnemers vertelde de onderzoekers: “Het belangrijkste aspect van de therapie was het hebben van vertrouwen in de medicijnmannen en de psychotherapie die volgde op de ayahuascatrip. Dat laatste is cruciaal. Ik weet niet of ik ooit iemand een ayahuasca-ceremonie zou aanraden als er geen psychotherapie op zou volgen.”

De groep deelnemers beschreef ook een gevoel van innerlijke vrede en zingeving. Ze onthulden dat ze een spirituele verbinding voelden, iets dat vaak terugkomt in andere psychedelische onderzoeken. “In hedendaags psychedelisch onderzoek, dat wordt geleid door John Hopkins en de Universiteit van New York, die de invloed van drugs als psilocybine op alcohol- en tabaksgebruik onderzoeken, blijken de therapeutische resultaten samen te hangen met mystieke ervaringen,” zegt onderzoeker Dr. Kenneth Tupper, die directeur is van implementation and partnerships bij het British Columbia Centre on Substance Use.

Advertentie

"Misschien omvat de seculiere benadering in moderne wetenschap niet alle aspecten die een rol spelen bij verslavingen en eetstoornissen,” zegt hij.

De onderzoekers maakten zich ook een beetje zorgen. De kleine steekproefgrootte was een beperking van de studie. Bovendien zijn ayahuasca-ceremonies geen simpel blokje om. Bijwerkingen van de drank kunnen zijn: versnelling van de hartslag, een onrustig gevoel en verlies van spiercontrole. Psychedelica kunnen ook het gevoel geven dat je uit je lichaam treedt en zorgen voor paranoia en intense angst: diep weggestopte emoties en gevoelens kunnen naar boven komen borrelen.

Een bijnaam van Ayahuasca is ‘la purga’ (‘de zuivering’ in het Spaans) omdat de gebruiker tijdens de roes vaak moet overgeven en diarree heeft, dingen die mensen met een eetstoornis vaak doen om hun voedselinname te reguleren. Dat lijkt zeer tegenstrijdig voor iemand die juist naar een verlossing van een eetstoornis zoekt. Onderzoekers hebben dan ook hun twijfels bij bepaalde voedselrituelen die bij de traditionele ceremonies horen, zoals het niet mogen eten van bepaald voedsel. “Dit is een van de dingen die we ons vanaf het begin afvragen,” zegt Tupper. Maar hoewel het voor sommige patiënten vervelend was om de bekende patronen te herbeleven, gaf een groot deel ook aan dat hun gedrag hierdoor niet extra aangewakkerd werd. Ze ervaarden het juist als een emotionele zuivering op het pad naar genezing.

Een andere deelnemer legde uit: “Nadat ik ayahuasca had gedaan, was het niet zo van: oke, door de ayahuasca ga ik nooit meer diëten, of: door ayahuasca sport ik niet meer overmatig. Het zorgde er wel voor dat ik meer in staat ben om mezelf te zijn. Ik kan mijn emoties beter ervaren waardoor ik niet terugval in het gedrag dat die emoties juist onderdrukt.

Loizaga-Velder wijst erop dat ayahuasca geen wondermiddel is, maar eerder een therapeutisch hulpmiddel dat positieve of negatieve resultaten kan hebben, afhankelijk van hoe het gebruikt wordt en in welke context. Totdat er met een grotere steekproef meer overtuigende studies worden gedaan waarschuwt ze: “We moeten mensen met een eetstoornis niet aanmoedigen tot het nemen van psychedelica.” Op dit moment zijn onderzoekers niet van plan om hun resultaten verder te onderzoeken door de ontmoedigende regelgeving die het bestuderen van bepaalde stoffen belemmert.

Maar Tupper vindt de resultaten van het onderzoek veelbelovend. “Gezien het hoge sterftecijfer onder mensen met een eetstoornis is er duidelijk behoefte aan extra hulpmiddelen in de gereedschapskist van artsen en mensen die behandeling zoeken,” zegt hij. “De resultaten laten zien dat we meer onderzoek moeten doen op dit gebied.”