Als Sjaak sprookjes vertelt, zijn wij allemaal het kind dat luistert

De rapper is begonnen met klassieke sprookjes als Roodkapje voorlezen op YouTube, met uiteraard zijn eigen iconische draai.
Wouter van Dijk
Amsterdam, NL
16 september 2020, 11:02am
SJAAKCOVER1

Sjaak is naast de leukste rapper van Nederland en uomo universale sinds begin dit jaar ook YouTuber. Op zijn kanaal SjaakTV verschijnt elke week een vlog, waarin de voormalige schrik van Amsterdam-Oost zijn nieuwe leven in het dorpje Bathmen met ons deelt. Onder de rook van Deventer klust hij, bakt hij pannenkoeken en zorgt hij goed voor de grasmat in z’n achtertuin. Het is een bijzonder hartverwarmende verzameling beelden van een straatrapper turned boegbeeld van de vrijheid turned de stem van loeiordinaire feestmuziek

Ondanks die inspirerende weekvlogs lukte het Sjaak nog niet echt om voet aan de grond te krijgen op YouTube. Eigenlijk is dat ook niet heel verrassend, want het gros van de mensen is daar jong, stuiterend en bovenal doodgewoon. Iemand met karakter, normen, waarden en een verfilmbaar levensverhaal past daar simpelweg niet tussen, tenzij er een ijzersterk format uit de grond wordt gestampt. En laat dat nou net het geval zijn bij Sjakie. 

De sleutel tot succes ligt niet in nietsverhullende beelden van een gezinsleven in het oosten van Nederland, maar bij sprookjes. Zo simpel kan het zijn, of sterker nog: zo simpel is het blijkbaar. Sjaak leest sprookjes voor, en ineens kan ik me niet voorstellen dat er ooit een wereld was waarin dit niet gebeurde. Vaderlijk voorgelezen worden door Sjaak – inclusief verschillende stemmetjes en onheilspellende stiltes – voelt geruststellend en ontspannend. Het is een soort emotionele rollercoaster waarvan de stoelen zijn bekleed met zacht pluche, die wel een looping maakt maar verder nooit harder gaat dan dertig kilometer per uur.

In de eerste aflevering, die deze week verscheen, wordt het verhaal van Roodkapje verteld. Veel mensen denken dat dit sprookje – over de (spoiler alert!) lieve en ietwat naïeve meid die samen met haar oma wordt opgepeuzeld door een wolf en uiteindelijk uit de buik van het dier wordt gered door een dappere jager – werd verzonnen door de gebroeders Grimm of de Franse schrijver Charles Perrault. Dit is slechts deels waar. Ja, ze schreven beiden een versie van het verhaal, maar volgens Britse wetenschappers van de Durham University werd de basis van het verhaal in de eerste eeuw na Christus al in het Midden-Oosten verteld. 

Nu, twintig eeuwen later, trekt een van de belangrijkste verhalenvertellers van onze eigen tijd het sprookje met een flinke ruk 2020 in. In zijn variant ligt oma de hele dag in een trainingspak takken te roken in bed en wordt niet expliciet ontkend dat Roodkapje onderdeel is van een gang die gelieerd is aan de Bloods.

Allemaal mooi en aardig, maar het mooiste hieraan is dat het ons eraan herinnert dat zelfs een verhaal dat al honderden jaren wordt voorgelezen aan kinderen, onderhevig kan zijn aan alle soorten verandering. En dat hoeft niet voorgelegd te worden aan literaire instanties of commissies met mannen in pakken – iedereen kan het doen, en Sjaak al helemaal. Dus als hij iets vertelt, kunnen we maar beter heel goed luisteren.