Advertentie
Vice Blog

Ontvoerde meisjes en vrouwen vertellen hoe ze misbruikt zijn door IS

Duizenden jezidi-vrouwen werden door IS ontvoerd. Een klein aantal wist te ontsnappen. Ze vertellen hoe ze zijn verkracht en verhandeld als slaven.

door Samuel Oakford
17 april 2015, 9:17am

Acht maanden geleden ontvoerde Islamitische Staat honderden, misschien zelfs duizenden jezidi-vrouwen en -meisjes uit het noorden van Irak. Langzaam wordt steeds duidelijker hoe zwaar ze geleden hebben.

Tussen september 2014 en januari 2015 lukte het elf vrouwen en negen meisjes om te ontsnappen. Ze werden geïnterviewd door Human Rights Watch (HRW), dat afgelopen woensdag een rapport uitbracht. Daarin staat dat velen van de jezidi's, waaronder twee twaalfjarige meisjes, onder de soldaten verkocht en verkracht werden. De meesten werden ook gedwongen met hun ontvoerders te trouwen.

"De mannen kwamen ons uitkiezen," zei Jalila, een twaalfjarig meisje dat ontvoerd werd door IS. "Ze zeiden dat we op moesten staan, en dan onderzochten ze onze lichamen. We moesten ons haar tonen, en als meisjes weigerden werden ze geslagen."

In maart bracht de commissaris voor Mensenrechten van de Verenigde Naties een verslag uit van misdrijven die IS had begaan. Hij concludeerde dat de groep waarschijnlijk genocide had gepleegd op de jezidische minderheidsgroep.

Bij het veroveren van grote gebieden in het noorden en oosten van Irak afgelopen zomer, ontvoerde IS honderden jezidi-mannen en ontvoerde ze een onbekend aantal vrouwen. IS geeft toe de vrouwen te behandelen als 'oorlogsbuit'. Mensenrechtenautoriteiten in Irak zeiden in september tegen VICE News dat het om 2500 vrouwen en meisjes zou kunnen gaan. Ook de VN bevestigde de berichten dat sommige vrouwen verkocht en verkracht werden.

In een publicatie uit oktober 2014 zei IS dat jezidi's behandeld mogen worden als slaven, omdat ze geen moslims zijn. Die interpretatie van de islamitische doctrine en wet werd wereldwijd tegengesproken door islamgeleerden. Veel religieuze autoriteitsfiguren uit de soennitische moslimwereld – de gemeenschap die IS claimt te vertegenwoordigen – veroordelen de ontvoering van de jezidi's. Toch blijft IS naar schatting drieduizend jezidi's gevangen houden.

In het verslag van HRW zei Jalila dat een van de bebaarde IS-soldaten haar tegen haar wil meenam. Hij sloeg haar en sleepte haar mee toen ze weigerde met hem mee te gaan. "Ik zei dat hij me niet mocht aanraken en smeekte hem om me te laten gaan," zei Jalila. "Ik zei hem dat hij me naar mijn moeder moest brengen. Ik was een jong meisje, en vroeg hem: 'Wat wil je van me?' Hij heeft drie dagen lang seks met me gehad." Tegen de tijd dat ze kon ontsnappen was Jalila al "in het bezit" geweest van zeven militanten. Vier daarvan hebben haar verkracht. "Soms werd ik verkocht, soms werd ik als cadeau weggegeven," zei ze. "De laatste man was het gewelddadigst; hij bond zelfs mijn handen en benen samen."

Andere meisjes vertelden dezelfde soort verhalen aan HRW. De twintigjarige Dilara zei dat de soldaten vroeg in de ochtend kwamen om "meisjes te kopen en te verkrachten".
"Het waren net beesten. Een keer namen ze een paar meisjes mee, verkrachtten ze ze, en brachten ze ze terug in ruil voor nieuwe meisjes."

Deze week bracht de VN een jaarlijks rapport uit over seksueel geweld tijdens conflicten. Ze schonken vooral aandacht aan de misdaden die extremistische groepen als IS en Boko Haram pleegden. In het rapport van afgelopen maandag waarschuwde secretaris-generaal Ban Ki-moon dat transnationale terreurorganisaties seksuele misdrijven expliciet gebruiken als "terreurtactiek."

Het patroon van seksueel geweld "hangt integraal samen met de strategische doelen, ideologie en financiering van extremistische groepen," zei hij. Hij gaf de VN-veiligheidsraad de aanbeveling seksueel geweld te beschouwen als een terreurdaad, en zei dat het Sanctiecomité conflictgerelateerd seksueel geweld volledig moet integreren in haar zoektocht naar terroristen.

Zainab Bangura, de speciale vertegenwoordiger van de VN voor seksueel geweld, werkte mee aan het rapport. Ze zei tegen VICE News dat die aanbevelingen van vitaal belang zijn, omdat extremistische groepen transnationale actoren zijn. Dat levert problemen op voor het bestaande kader rond opsporen en bestraffen van seksueel geweld. "Het toont aan dat het aankaarten van seksueel geweld deel uitmaakt van ons werk tegen terrorisme," zei Bangura. "Misschien zullen instituties uit de veiligheidssector zoals legers en intelligentiediensten zich daardoor meer concentreren op de zaak."

IS-militanten gebruiken sociale media om te praten over hoe ze de vrouwen behandelen. "Ze gebruiken sociale media om een middeleeuwse mentaliteit te installeren. Dat vrouwen geen rechten hebben, dat ze seksueel misbruikt mogen worden, en dat ze zelf mogen worden verkocht," zei Bangura.

Liesl Gerntholz is uitvoerend directeur van de vrouwenrechtenafdeling van HRW. Ze zei tegen VICE News dat het straffen van leden van IS en Boko Haram moeilijk zal zijn. Maar hun misdaden aangeven is essentieel, al is het maar om de vijfhonderd meisjes en vrouwen die konden ontsnappen te helpen.

"We hopen dat we de verantwoordelijken ooit voor de rechtbank kunnen slepen, waar we al dit bewijs kunnen gebruiken,' zei Gerntholz. De vrouwen die wisten te ontsnappen, zoals de meisjes die geïnterviewd zijn door HRW, hebben toegang nodig tot medische hulp, psychologische diensten, en mogelijk zelfs abortussen (die illegaal zijn in Irak) als ze zwanger zijn gemaakt door hun verkrachters, zei ze.

Net als Bangura zei Gerntholz dat de Veiligheidsraad slachtoffers van seksueel geweld moet helpen. "Ze hebben een groot arsenaal aan gereedschap dat ze kunnen gebruiken om seksueel geweld op te sporen en er op te reageren, maar ze gebruiken het niet altijd zo goed als ze zouden kunnen," zei ze.