Een Franse bakker moet zijn racistische taartjes uit de vitrine halen

Een Franse banketbakker moet racistische chocoladetaartjes uit zijn vitrine halen. Een rechter uit Nice noemde de gebakjes "een belediging voor de menselijke waardigheid; in het bijzonder voor de waardigheid van Afrikaanse mensen of mensen met Afrikaanse wortels."

De heisa rond de taartjes begon toen een gechoqueerde inwoner van het dorpje Grasse de tien centimeter grote "goden" en "godinnen" in de vitrine van de bakkerij van Yannick Tavolaro zag. De inwoner deed aangifte bij de Vertegenwoordigende Raad van Zwarte Verenigingen in Frankrijk (Conseil Représentatif des Associations Noires de France – oftewel CRAN).

De gebakjes beelden een zwarte man en vrouw met uitvergrote genitaliën af. Volgens CRAN zijn het "obscene en beledigende karikaturen van de slavenhandel, ingebakken in de traditie van het koloniale racisme".

Via een persmededeling eiste de antiracismegroep dat de taartjes onmiddellijk verwijderd zouden worden. CRAN zei dat de gebakjes "Afrikaanse religies belachelijk maakten" en verwees naar de kolonialistische visie zoals die getoond werd in het stripboek Kuifje in Congo. De groep wees er ook op dat Tavolaro's bakkerij dicht bij een paar scholen ligt, en maakte zich zorgen om het feit dat de bakker ook voorzitter is van de lokale jeugdvoetbalcompetitie, "waar veel kinderen van diverse achtergronden in spelen".

Volgens het lokale dagblad Nice-Matin trokken mensen massaal naar de bakkerij, na de uitspraak van het CRAN. Ze wilden de gebakjes, die door een journalist werd omschreven als "een laagje krokante chocolade, gegarneerd met zware chocolademousse, op een krokant koekje".

Toen er geen actie werd ondernomen na hun eerste verzoek, stapte de antiracistische instelling naar de burgemeester. Uiteindelijk dienden ze een verzoekschrift in voor de "bescherming van fundamentele vrijheden" tegen het pittoreske Grasse.

Afgelopen donderdag verbood het gerecht Yannick Tavolaro om zijn taartjes nog langer in zijn vitrine te zetten. Het besluit heeft verder geen gevolgen voor zijn recht om de taartjes te produceren en te verkopen. Het gerecht zei dat Tavolaro geen kwade bedoelingen had bij het maken van de taartjes, die volgens de bakker "alleen in het weekend" gemaakt en verkocht worden.

Het gerecht beval de centrumrechtse burgemeester van Grasse, Jérôme Viaud, de uitspraak meteen op te volgen, om de rust in de toeristische stad te bewaren. Voor elke dag dat de gebakjes nog in de vitrine staan moet de stad een boete van vijfhonderd euro betalen. Ook moet er duizend euro aan CRAN worden betaald.

Na de uitspraak van het gerecht bracht CRAN een verklaring uit. Daarin zei voorzitter Louis-Georges Tin dat hij de beslissing van het gerecht verwelkomde, en dat "racisme gericht tegen zwarte mensen niet alleen maar een probleem is dat zwarte mensen aangaat. Het is een belediging voor de menselijke waardigheid in het algemeen."

Tin zei ook dat lokale autoriteiten aan de kant van de bakker hadden gestaan, en dat de uitspraak ook als waarschuwing geldt voor alle verkozen publieke ambtenaren. CRAN zei ook dat het het recht behoudt de bakker aan te klagen voor aanzetten tot racistische haat, indien de taartjes niet worden verwijderd.

Begin maart zei de controversiële bakker tegen Le Parisiendat hij de gebakjes al vijftien jaar maakt. "Als ze echt racistisch waren zou niemand ze kopen," zei hij. "Als ze wit waren zou niemand zich beledigd voelen."

Tavolaro zegt dat de zwarte chocoladelaag niets meer is dan een noodzakelijke giettechniek. Hij klaagt nu zelf CRAN aan wegens smaad.

Het is niet de eerste keer dat een Franse banketbakker ervan langs krijgt vanwege gebakjes met een kolonialistische en racistische ondertoon. In september 2014 moest een patisserie in Auxerre de naam van twee taartjes veranderen na een klacht van zowel CRAN als de antiracismegroepering Sortir du Colonialisme. De taartjes heetten 'Bamboula' – een kleinerende term voor een Afrikaanse man – en 'Negro'.

Volgens Le Parisien zei de chocolatier toen dat de taartjes een metafoor waren voor de moed en dapperheid van de Senegalese soldaten die voor Frankrijk hadden gevochten, aan het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw.

Louis-Georges Tin antwoorddedaarop dat "zwarte mensen in Frankrijk niet bepaald op dit soort eerbetoon zitten te wachten. Wat is het volgende – 'jodensnoepjes' als eerbetoon aan de joden die werden gedeporteerd tijdens de Holocaust? Racistische termen gebruiken om een product te verkopen is één ding, maar om daarna te zeggen dat het een eerbetoon is… Ze moeten echt denken dat we idioten zijn."

De Franse gebakcultuur kende wel meer twijfelachtige namen, zoals de nu verboden benaming 'tête-de-nègre' (negerhoofd), in Nederland tot voor kort bekend als de negerzoen.

Terwijl de racismewaakhonden van Frankrijk verder op zoek gaan naar dubieuze benamingen om aan te klagen, zien anderen het vooral als belachelijke, steeds groter wordende politieke correctheid. Begin maart startten mensen die Tavolaro steunen een petitie. Volgens hen "konden ze niet aanzien hoe het culturele erfgoed van Frankrijk wordt vernietigd zonder er iets aan te doen."