Een goed festival is als een spirituele beleving bij de Ganges

Foto: Arhur de Smidt

Ik snap liveconcerten en shows niet. Waarom ga je met z’n allen kijken naar muziek? Kijken. Naar muziek. Daar is iets wat ik fundamenteel niet snap. Tot ik in de wandelgangen van disco’s hoorde over een mystiek persoon, iemand die zo into festivals is dat-ie in een karavaan 8.000 kilometer door Afrika reist om een geluidssysteem naar de rimboes van Zambia te brengen om daar een once-in-a-lifetime festivalervaring te krijgen tussen bosnegers die voor het eerst elektrische aangedreven muziek meemaken. Deze festivalguru is Niels Arnbak. Hij leeft voor festivals. Hij begint langzamerhand ook te leven van festivals met zijn ravecollectief The Infaders, van zijn eigen feesten en het ontwerpen van dingen voor festivals. Ik sprak met hem omdat ik hoopte dat hij mij de vinger op de mystieke vibe kon leggen.

Foto: Arthur de Smidt

VICE: Waarom ga je naar festivals?

Niels: Ik ga naar festivals omdat je in een heel andere wereld komt. Er zijn beperkingen. Die beperkingen zorgen voor een soort roes waarin veel creativiteit ontstaat. En daar doe ik het eigenlijk voor; om te zien dat mensen die in hun dagelijkse leven eigenlijk vastzitten in routine daar compleet los van slaan. Die unieke creatieve bel waarin heel veel gebeurt, de interactie tussen creatieven, die vind ik heel interessant.

Een gigantische speeltuin waarin je elkaar vermaakt?

Ja, het beste festival is de beste speeltuin. En het wordt nog interessanter als die speeltuin door de bezoekers zelf is gemaakt. Dan heeft iedereen wat te doen en iedereen een reden om elkaar aan te spreken, en dan krijg je echt connectie. Dat is echt leuk.

Foto: JanWillemGroen.nl

En je reist de hele wereld over voor festivals?

Ik ga binnenkort naar Australië, want daar is een zonsverduistering en dan komen alle hippies van over de hele wereld bij elkaar om die zonsverduistering te vieren. Het wordt mijn vijfde. Als je een volledige zonsverduistering hebt dan wordt de aarde helemaal donker, de natuur reageert erop, muggen beginnen je te prikken, vogels worden lijp, etc. Dat hele gevoel doet je als mens voelen alsof je bijzonder klein bent. Door de hele vallei klinken er dan vreugdekreten, mensen pakken elkaar vast… dat is echt een speciaal moment. En die hippies dansen dan een week lang gewoon door. Ik doe daar dan gewoon aan mee. Dat is fantastisch. Er komen levensgenieters van over de hele wereld op af.

Je hoeft bij zo’n eclips toch niet per se te dansen?

Ik hou gewoon heel veel van dansen.

Ik vind dansen ook leuk, maar ik ga niet de wereld over om te dansen. Wat is er dan zo speciaal? We hebben iets heel moois meegemaakt en dan gaan we nu feestvieren op een normale manier?

Eh, normaal?

Ja – dansen, bier, zuipen.

Ik denk dat dansen een elementair deel is van de mensheid. En als je het hebt over de mensheid die bij ceremonies samenkomt om een goede tijd te hebben dan is het ondenkbaar om dans buiten te sluiten. Ik ben daar sowieso wel bij, als jij daar niet bij bent—prima. Maar ik vind niet dat je kunt zeggen, “het is ‘maar’ een dansfeest.”

Wat betekent dansen voor je, of hoe ervaar je dat?

Voor mij is dansen een hele goede manier om verbinding te leggen met wie ik geen taalgemeen heb en een hele laagdrempelige manier om met mensen, met wie ik wel dezelfde taal spreek, in gesprek te komen.

Heb je weleens gedacht op een festival: waar ben ik eigenlijk mee bezig?

Een keer op Glade festival, een festival in Engeland, was er zoveel regen gevallen dat de noodtoestand in Engeland was uitgeroepen, voor de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog. Alle naburige dorpen waren geëvacueerd. Maar het hele festival… iedereen was daar al. Daar was iets van 15.000 man en niemand kon weg.

Was het op een heuvel? Hoe zag het eruit?
De camping lag gelukkig op een soort heuvel, maar het festivalterrein was beneden. Je moest daar echt tot je nek in de modder. Toen dacht ik wel: “Waar zijn we mee bezig?” Maar dan moet je net Engelsen hebben. Die zijn echt fucking hardcore. Dat zijn echt hele tribale mensen. Echt feestvierders. Dat hele festival is gewoon doorgegaan, volgens mij hebben ze zelfs een boot ingezet om een band te halen.

Sick.
Alles ging gewoon door zoals gepland. Dat is echt een van de meest briljante festivals waar ik ooit ben geweest. Gewoon vanwege de totale lijpheid. Uiteindelijk een verhaal dat ik aan jou vertel, dus dan is het op zijn minst de moeite waard geweest.

Of het verhaal zo belangrijk is vraag ik me soms af. Ik merk soms dat ik liever wil lachen met vrienden in de kroeg.
Er zijn mensen die juist opbloeien in waanzin. Ik ga binnenkort naar India, naar Kumbh Mela, een hindoefestival. Dat is de grootste vreedzame ontmoeting ter wereld. Daar komen zeventig miljoen mensen op af. De mensen gaan daar heen om te baden in de Ganges. Dat is ook waanzin—die Ganges is hartstikke goor. Maar wat mij diep in mijn hart raakt is dat die mensen daar zo spiritueel mee bezig zijn. Het betekent zoveel voor die mensen dat alle rationaliteit aan de kant wordt geschoven. Het gaat gewoon om dat moment, om die beleving. Ik wil het niet gelijk schakelen met feesten…

Een goed feest is denk ik wel wat jij net beschrijft, maar dan op een kleinere manier.
Wat voor mij het dichtst bij spiritualiteit in de buurt komt is zo’n eclipsfestival. Dan voel ik me echt klein. En dan voel ik echt m’n plek in het universum, en iedereen om me heen. Een soort van mindfulness. Een bewuste staat, om het op z’n boeddhistisch te zeggen. En ik weet niet of je dat in de kroeg met je vrienden gaat vinden.

Ik weet wel zeker van niet.