FYI.

This story is over 5 years old.

Fotos

Ik ga niet meer doen alsof: ik snap echt geen reet van fotografie

Wat maakt een foto goed of slecht?

Is dit een goede foto?

(

ColorPlay door

Photo Illustration Man

.

www.fotokunstmann.de

.)

Ik vroeg ooit aan mijn lerares fotografie hoe ze al die korrelige fashion shoots en zwart-wit-foto's van rokende mensen kon beoordelen als smaak toch echt iets persoonlijks is. Ze gaf me lacherig een vaag antwoord waar de woorden ‘compositie’, ‘diepte’ en ‘licht’ in voorkwamen, maar ik wist dat ze gewoon van me af wilde, zodat ze weer verder kon met koffie drinken en flirten met haar assistent. Sindsdien houdt de vraag wat een foto 'goed' maakt me 's nachts wakker.

Advertentie

Fotografie is niet zoals schilderen, illustreren of beeldhouwen. Letterlijk iedereen met handen kan een foto maken (jammer voor jullie, leprapatiënten) maar toch hoor je de namen van bepaalde fotografen te pas en te onpas voorbijkomen; gefluisterd, alsof ze goddelijk zijn. Maar waarom zijn Nan Goldins foto's van neukende mensen beter dan de amateurpornoshoot die ik net met Photo Booth heb gemaakt? En waarom sneert die pretentieuze fotoblogredacteur naar een monochroom portret dat je nam, maar trekt hij zich wel af over een foto die Irving Penn veertig jaar geleden maakte?

Omdat iedereen met een smartphone en een internetverbinding zichzelf nu een fotograaf kan noemen, vind ik dat het tijd is om een makkelijk systeem in te voeren om te beslissen of een foto goed of slecht is..

OBSERVATIE #1: GELD = KWALITEIT

(Rhein II door Andreas Gursky. Eigendom van Christie's New York.)

#1. Andreas Gursky, Rhein II. Kost: € 3.483.373,30

#2 Cindy Sherman, Untitled #96. Kost: € 3.123.718,17

Cindy Sherman heeft twee foto's in de toptien van duurste foto's ooit verkocht, dus dan moet ze wel goed zijn, toch? Deze foto doet duidelijk meer met me dan de foto van de rivier (wat staat er op het papiertje, dat ze zo bedrukt kijkt? Wat gebeurt er buiten het shot? Is een volledig oranje outfit wel een goed idee voor iemand met rood haar? Etc, etc), maar betekent het feit dat dit beeld vragen oproept dat het een goede foto is? Elke keer als ik Radiohead luister zit ik ook met een heleboel vragen, maar dat is omdat ik hun muziek haat.

Advertentie

#3 Jeff Wall, Dead Troops Talk. Kost: € 2.943.865,51

Een paar miljoen uitgeven aan een foto is waarschijnlijk de beste manier om een van honger stervend kind in Afrika in het gezicht te schoppen. Kijk, aan een origineel schilderij van Rothko is minutieus gewerkt, met pijn en moeite, en je kunt ieder afzonderlijk laagje verf zien (daarom is het gerechtvaardigd om 55 miljoen aan kunst uit te geven, in plaats van het aan arme kindjes te schenken). Maar de originele Jeff Wall-print die je kocht op een veiling begon zijn leven als een replica, want dat is wat alle prints zijn: replica's van het negatief. Ondanks dat denk ik dat ik hier wel 2,9 miljoen voor over heb. Volgens mij biedt de foto de perfecte sfeer om er serieus en oprecht met een lekker Frans meisje over te kunnen praten, zonder dood te hoeven gaan van schaamte en zelfhaat. Conclusie: Een foto is goed als 'ie saai is, je slecht laat voelen en per definitie niet origineel is.

Net zoals niemand een bal gaf om Elliot Smith voordat hij er een eind aan maakte, worden fotografen nooit echt groot tot ze er niet meer zijn. Henri Cartier Bresson, Helmut Newton, Richard Avedon, Diane Arbus, Irving Penn en zo ongeveer iedere andere persoon die naar boven kwam toen ik googelde op "Wie is de beste fotograaf ooit?" is al jaaaaaren dood. Conclusie: Om een goede foto te maken, moet je dood zijn.

OBSERVATIE #3: DE CRITICI ZULLEN HET WEL WETEN Laten we eens kijken wat de experts vinden, door de laatste paar winnaars van de World Press Photo Awards te bekijken. Die prijs winnen is waarschijnlijk het hoogst haalbare voor een fotograaf. (Naast Tyler Shields die een link naar je website tweet natuurlijk.)

Advertentie

Winnaar 2012 - Sanaa, Jemen door Samuel Aranda

Winnaar 2011 - Kabul, Afghanistan door Jodi Bieber.

Dit is een foto van Bibi Aisha, een 18-jarig meisje uit Afghanistan dat aan de familie van een Talibanstrijder werd geschonken om een ruzie tussen de twee families te sussen. Ze werd gedwongen om met de Talibanstrijder te trouwen toen ze in de puberteit kwam en werd vervolgens door haar schoonouders mishandeld. Ze liep weg, terug naar haar eigen ouders, want niemand vindt het leuk om in elkaar geslagen te worden door schoonouders. Ze werd achtervolgd en meegenomen naar een berg, waar haar oren en haar neus er voor straf werden afgesneden.

Jezus. Wat een depressief gedoe. Om de WPPA te winnen moet je dus een foto maken die de kijker in een hoekje laat huilen. Als je een goede foto wilt maken: zorg ervoor dat iedereen er zelfmoord van wil plegen, om aan alle ellende in de wereld te ontsnappen.

Conclusie: Een foto is goed als 'ie ervoor zorgt dat je de mensheid haat.

(Portretten van Team USA 2012 door Joe Klamar. Eigendom van Joe Klamar/ AFP/ GettyImages) Hoe zit het met deze foto van het Amerikaanse taekwondo team? Is dit een goede foto?

In een laatste poging om te begrijpen wat een foto goed maakt, leek het me verstandig om een praatje te maken met Lysha. Hij heeft onlangs een fotoveiling opgezet met Bloomsbury (je weet wel, dat veilinghuis dat gerespecteerd wordt door oude mannen met ronde brilletjes), dus ik hoopte dat hij wat licht kon laten schijnen over mijn vragen.

Advertentie

VICE: Vertel eens, Lysha, wat maakt een foto goed?

Lysha: Het verschilt per foto, maar een goede compositie helpt. Als er wat geschiedenis achter zit en het onderwerp is goed, dan is dat ook wel handig.

Wat is een goede compositie? Heeft het te maken met de Regel van derden?

Nee, zeker niet. Ik denk dat als je een foto ziet en je vindt 'm leuk, dan is het een goede foto. Afgezien van of het de Regel der derden volgt. Oké, foto's die de regel hanteren zien er doorgaans goed uit - of in elk geval professioneel - maar alles kan goed zijn, je hoeft geen regels te volgen.

Waarom denk je dat het werk van Gursky zoveel geld oplevert en waanzinnig goede fotojournalistiek met een echt onderwerp vrijwel niets?

Nou, Gursky wordt gezien als kunst, terwijl fotojournalistiek gewoon gezien wordt als fotografie. Kunst wordt verkocht voor idioot veel geld, dus dat is leuk voor Gursky.

Moet een foto ook een concept hebben om goed te zijn?

Nee, totaal niet. Het kan een foto wel interessanter maken omdat je een referentie hebt, maar zolang het plezierig is om naar te kijken, is het goed. Er was bijvoorbeeld een foto uit de Abbey Road-shoot in de tentoonstelling die ik organiseerde. De media kon er geen genoeg van krijgen, maar de foto die nog drie keer zoveel opleverde was er eentje van Dora Maar, alleen maar omdat er een mooi verhaal achterzit. Ze was nameljk de muze van Picasso. Dat helpt wel.

Conclusie: Om een goede foto te maken, moet je met Picasso hebben geneukt.

Na dit uitgebreide onderzoek naar fotografie denk ik dat we wel kunnen concluderen wat een foto goed maakt: prijs, antipathie en nepotisme.

Dus de volgende keer dat je door wat vakantiekiekjes aan het bladeren bent met je vrienden en je vindt een grappige foto van een aap die over je makker Bart heenpist, mag je best zeggen: "Hé, dat is amusant," of "Mijn god, ik ben blij dat we daar een foto van hebben," maar onder geen enkel beding heb je toestemming om te zeggen dat het een ‘goede’ foto is. Je zult worden uitgelachen. Maar als apepis je verdrietig maakt en de persoon die de foto nam onlangs is overleden, ga dan gerust je gang.

Volg Jamie op Twitter: @jamie_clifton