Illustratie Rob Dobi
De selfie stick is een uitschuifbare stok die gebruikers in staat stelt om selfies te maken met een mobiele telefooncamera, zonder beperkt te worden door de lengte van een mensenarm. In retrospectief blijkt de uitvinding van de selfie stick net zo onvermijdelijk als zuivelvrije boter. Sinds het product door TIME is uitgeroepen tot een van de beste uitvindingen van 2014, won het apparaat in Europa aan populariteit – afgelopen december vonden acht op de tien twintigers in Nederland het hulpstuk onder de kerstboom. Ook in Hong Kong en Shanghai, waar ik de afgelopen maanden verbleef, is de gadget alomtegenwoordig. 2015 zou wel eens het jaar van de selfie stick kunnen worden.
Maar de opkomst van de stok is er niet een zonder tegengeluid. Om gezondheid- en veiligheidsredenen is de uitschuifbare stok in veel popzalen niet langer welkom. In de Ziggo Dome is hij reeds in de ban gedaan, en ook in Engeland wordt het ding al op veel plekken geweerd. Je mag nog wel selfies maken, maar je stick laat je beter thuis, is het devies. Hoe lang zal het nog duren voordat ook de Verenigde Staten, de geboortegrond van de seflie, Europa volgt in deze nieuwe regelgeving? Ik vroeg het aan Chris Diaz, manager bij The Roxy Theater in Los Angeles. Hij geeft aan dat hij nog niet heel veel mensen met selfie sticks ziet rondlopen, maar hij kan zich voorstellen dat het een probleem wordt wanneer de stick in populariteit toeneemt. “Ik kan me indenken dat een hoop mensen gaan klagen wanneer de sticks meer en meer aanwezig zijn in het publiek, omdat je zo minder van het concert kan genieten. Ook kunnen mensen het ding als wapen gebruiken.” Buiten de veiligheidsissues om zijn selfie sticks tijdens concerten sowieso een pain in the ass. Stel je voor: je staat in het publiek tijdens een show van je favoriete band. Je voelt de energie bruisen. De zanger leunt op zijn microfoonstandaard over het publiek heen. Iedereen gaat loesoe. En dan ineens, uit het niets, duikt er pal voor je neus een enorme plastic staaf op, bungelend voor het gezicht van de zanger. Je zicht wordt belemmerd, de band wordt er door afgeleid en het intense moment is naar de knoppen. Is dit hoe live-muziek voortaan zal zijn met de komst van de selfie stick?
Brian May van Queen, ook aan de stok.
Genoeg mensen zien de gadget liever vandaag dan morgen uit het live-circuit verdwijnen. Ze plaatsen het ‘onding’ in dezelfde categorie als iPads en camera’s: een obstakel waar men zich tijdens een optreden aan ergert. Tegelijkertijd kan de selfie stick ook worden gezien als een welkom hulpstuk bij het maken van foto’s. Zonder het apparaat zouden epische foto’s als deze en deze nooit hebben kunnen bestaan. En er is geen twijfel over mogelijk dat je er geweldig leuke concertfoto’s mee kunt maken. Maar dat geldt ook voor een drone, of een professionele videocamera, en ook die mag niet zomaar iedereen mee naar binnen nemen. Zou om die reden ook de selfie stick dus maar moeten worden verbannen? Tegenstanders zien de selfie stick als een gevolg van onze hedendaagse hang naar narcisme, de uiting van ijdelheid in de 21ste eeuw. “De selfie stick is een nieuwe grens die wordt opgezocht in de culturele strijd over of de selfie een expressieve vorm van kunst is, of een vorm van digitaal narcisme dat belachelijke proporties aanneemt,” liet Kashmir Hill van Forbes al weten. “Misschien kom ik iets te belerend over, maar misschien kun je ook gewoon EEN VRIEND VRAGEN een foto van je te maken? Probeer eens te werken aan echt contact. En stop met dat zelfgenoegzame narcisme,” voegde een anonieme medewerker van Buzzfeed daaraan toe.
Deze gast.
Alleen lijkt deze argumentatie geen solide reden om de selfie stick bij concertzalen te weren. De discussie over het wel of niet verbieden van de stick richt zich meer op veiligheid en de mogelijke overlast, en minder op het probleem van het alomtegenwoordige narcisme.
De meeste mensen zien de stick liever verdwijnen omdat ze simpelweg geen uitrollende plastic staaf in hun nabijheid willen hebben – net zo min als waaiers of gigantische rubberen handschoenen –, niet omdat ze zich zorgen maken over de sociologische implicaties van de aanwezigheid van de selfie (en stick) in onze moderne samenleving.
Zij die voor een verbod zijn geven concertgangers het advies om vanaf nu weer selfies op de ouderwetse manier te maken. Met de arm. Ook de O2 Arena in London stelt dit voor in een statement over een selfie stick-verbod: “Het meebrengen van een selfie stick kan ertoe leiden dat je de toegang tot de zaal wordt ontzegd. Daarom adviseren wij om deze thuis te laten en je arm, die zich reeds prima bewezen heeft, te gebruiken.”
We begeven ons momenteel richting een post-arm-selfie-tijdperk, en zoals dat bij elke maatschappelijke verschuiving gaat, worden we ook nu gedwongen om onze oude, vertrouwde gewoontes onder de loep te nemen. Hoe meer de selfie stick aan populariteit wint, hoe meer mensen erover zullen zeuren. Dierentuinen, de Efteling, vliegtuigen, zwembaden – concertzalen zijn slechts het eerste slagveld van deze verschuivende selfienormen en -waarden. Het spant erom welk voorbeeld ze zullen gaan geven.
Brent Crane is opTwitter en heeft een selfie als profielfoto. Volg him.