e-waste

Je oude computer is helemaal niet zo waardeloos als je denkt

De Nederlandse ontwerper Jorien Wiltenburg gaat de strijd aan met e-waste, een van de snelst groeiende afvalstromen van onze generatie.
04 juli 2016, 9:15am
Alle afbeeldingen met dank aan de kunstenaar

In smartphones, laptops en eigenlijk alle andere elektronica zitten kostbare metalen zoals goud, koper en aluminium. Omdat we die apparaten in een vrij rap tempo afdanken, worden zulke grondstoffen steeds schaarser. Het maakt e-waste tot een van de grootste afvalproblemen van deze tijd.

Het klinkt misschien lastig om onze complexe smartphones en computers volledig te recyclen – en dat is het ook. Maar dat het toch heel goed mogelijk is om zelf wat van de grondstoffen zoals koper en aluminium uit je afgedankte apparaten te gebruiken laat designer Jorien Wiltenburg zien met haar project Micro Urban Mining.

_Micro Urban Mining _is een designscenario dat inspeelt op die vergeten metalen. Het project laat zien hoe we in de toekomst op kleine schaal om kunnen gaan met e-waste. “Tijdens mijn onderzoek voor dit project stuitte ik al snel op het begrip Urban Mining, oftewel: bovengrondse mijnbouw,” vertelt Wiltenburg aan The Creators Project. “Daarbij wordt e-waste ingezameld om dit vervolgens in een stadse omgeving te recyclen tot bruikbare grondstoffen. Ik vind dat een bewonderenswaardig proces.”

Wiltenburg wil inspelen op het bewustzijn van het individu en daarom ontwikkelde ze een methode waarmee je gemakkelijk zelf van de metalen in oude elektronica nieuwe bruikbare grondstoffen kan maken. “Ik ben in contact gekomen met een gepensioneerd ingenieur van Phillips. Hij heeft me geholpen bij het technische aspect en samen met hem heb ik uitgezocht welke metalen er in relatief grote hoeveelheden uit e-waste gehaald kunnen worden en daarnaast makkelijk te recyclen zijn. Dit bleek aluminium en koper te zijn."

Hoe gaat dat nou in de praktijk? Het begint allemaal bij het demonteren van het apparaat. Neem een computer; daarvan zijn de koelers en harde schijven een bron van aluminium en de koperdraden die erin verwerkt zitten zijn zeer geschikt voor diverse weeftechnieken. Hiervoor moeten ze nog wel gestript worden. Wiltenburg maakte alle benodigdheden voor het recyclen zelf. Zo is de oven voor het smelten van de blokken aluminium (zie hieronder) bijvoorbeeld gemaakt van een oude prullenbak die met beton is volgestort. Volgens Wiltenburg sluit deze low-tech en toegankelijke manier van denken aan bij de zelfvoorzienende insteek van de ‘Urban Miner’.

Als we realistisch zijn, gaat dit designscenario niet het complete probleem oplossen. Het heeft voornamelijk nut op een kleine, persoonlijke schaal. Door te laten zien wat voor waardevolle materialen er in onze elektronische apparaten zitten, hoopt Wittenburg mensen aan te sporen om minder te consumeren en te laten zien dat wij met oude elektronica een stuk meer kunnen dan het alleen maar weg te gooien.

Bekijk meer werk van Jorien Wiltenburg op haar website.