We spraken iemand die foto’s van lelijke Belgische huizen spaart en publiceert

“Even the ugly gnome tries to ignore it.”

Nergens gaan eigenwijze woonwensen zo makkelijk in vervulling als in België. Een spierwit paleis dat geïnspireerd is op Space Invaders? Kan. Liever een hobbithut? Geen probleem bij de onderburen. Waar je in Nederland met ieder bouwplan langs een onafhankelijke welstandscommissie moet die het op schoonheid beoordeelt, stelt de Belgische overheid amper esthetische eisen aan nieuwbouw. Resultaat: Belgen met een specifiek gevoel voor smaak gaan helemaal los op hun kotten.

De Vlaamse architect Renaat Braem wijdde aan dit fenomeen in de jaren zestig een pamflet met de veelzeggende titel Het lelijkste land van de wereld. “België is als een door een krankzinnige bijeengenaaide lappendeken,” constateerde hij. Intussen is er weinig veranderd. Hannes Coudenys (30) uit Kortrijk verzamelt sinds een jaar de markantste huizen onder de naam Ugly Belgian Houses. Elke dag laat hij iemands natte woondroom uiteenspatten op Tumblr en Facebook. Vergezeld door een Engelse oneliner bestempelt Hannes elk uniek exemplaar tot gedrocht. We spraken hem over zijn collectie. VICE: Is dit losbandige stijltje typisch voor België?
Hannes Coudenys: Ja. Allerlei soorten gebouwen staan hier schots en scheef door elkaar. Het ene huis staat pal aan de straat, het andere vijftien meter naar achteren. En dan zijn we ook nog eens Vlamingen. Vlamingen willen uniek zijn. Als wij graag vissen, dan moet er op z’n minst een vis in ons huis gemetseld zijn. Als wij goed kunnen metselen, dan moet dat geshowd worden met mooie spiraaltjes. Is dat een echte Belgentrek?
Ik vrees van wel. Twee-onder-een-kapwoningen zijn bij ons haast nooit hetzelfde. Niemand wil toch precies hetzelfde huis als zijn buurman? Dus dan heb je links een Spaanse villa en rechts iets moderns.

“So, who was ugly first?” Hoe leg je je collectie aan?
Ik maak tochtjes. Afgelopen weekend ben ik gaan rondrijden in Ronse. Daar stond het bomvol lelijke huizen. Maar mensen sturen me ook foto’s toe. Waar in België staan volgens jou de meeste misbaksels?
In Erpe-Mere, Oost-Vlaanderen, staan er veel. Maar eigenlijk heb je overal prijs. België is gewoon een goudmijn op dit gebied. Misschien moet je tours gaan organiseren. Is er een verschil in lelijkheid tussen Vlaanderen en Wallonië?
Huizen in Wallonië zijn vaker lelijk omdat ze niet goed onderhouden zijn. Het is daar wat grauwer. Ik vind het best deprimerend om daar rond te rijden. Dan zie ik toch liever een lelijk huis in Vlaanderen met kitscherige ornamenten en een versierde voortuin.

“Yeah that's a cat. A CAT!” Zoals die ene met die poezenbrievenbus.
Ha, die mevrouw had ik laatst aan de lijn! In de reacties onder de foto stond haar adres, en dat wilde ze verwijderd hebben. Ik heb maar niet gevraagd waarom ze in godsnaam die kat voor haar huis heeft staan. Misschien is het wel een creatie van haar lieve zoon die op de bouwvakkersschool zit en een moederdagcadeau voor haar heeft gemetseld. Hoor je vaker iets van bewoners?
Een paar weken geleden had ik een huis gepost met ronde ramen en een ronde deur; een soort hobbithuis. De man die daar woont vertelde aan een journalist dat zijn huis inderdaad geïnspireerd is op The Lord of the Rings. Hij zei trouwens dat die ronde deur het slechtste idee ooit is. Krijg je ook reacties van architecten?
Ja. Die mailen dan bijvoorbeeld dat ze het bijzonder laag en pretentieus vinden dat ik ‘hun’ huizen publiekelijk beledig. “Zet dat superioriteitsgevoel aan de kant en maak plaats voor wat empathie,” schrijven ze dan. Die lui snappen er niks van. Je bent ook even gestopt toch?
Vorig jaar dreigden een paar architecten met rechtszaken, omdat ik hun copyright zou schenden. Daar had ik geen zin in. Maar ik raakte al gauw opnieuw gefrustreerd door zoveel lelijkheid, dus ik ben weer begonnen.

“WE HAVE A WINNER!”

Hoe vind je Nederlandse huizen?
Nederland blinkt niet uit in schoonheid, maar ook niet in lelijkheid. Wij blinken uit in middelmatigheid, wil je zeggen.
Precies. Dan kun je toch beter uitblinken in lelijkheid, als je het mij vraagt. “Spanish archeologists living in Belgium. I guess.”

Postmodernism to the max. I kinda like it. Ugly or not?

Just as bad as that Marco Borsato song.