Zo ziet Antarctica er uit als we al het ijs weggesmolten hebben

Van het landoppervlakte van Antarctica ligt ongeveer 98% begraven onder dikke pakken ijs. Maar in de wereld waar de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer op een historisch hoogtepunt is, zal dat waarschijnlijk niet altijd het geval zijn - door de opwarming van de aarde zullen we dat percentage in rap tempo zien afnemen. Britse en Autralische klimatologen hebben vastgesteld dat het smelten van ijs in de zomer nu tien keer zo intens is als 600 jaar geleden - het smelten gaat nu sneller dan wanneer dan ook in de afgelopen 1000 jaar.

Ondertussen doen mensen nergens op aarde echt iets aan hun broeikasgassen, dus het opwarmen zal alleen maar sneller gaan. Dat betekent, gezien door de ogen van een pessimistische wetenschapper, dat we er achter moeten komen hoe Antarctica eruit ziet zonder ijs. En hoeveel ijs er eigenlijk ligt. En hoeveel dat bijdraagt aan de stijging van het zeeniveau.

Dat is precies waarom de British Antarctic Survey de afgelopen tien jaar bezig is geweest om uit miljoenen satellietmetingen de meest gedetailleerde kaart van het meest zuidelijke continent te maken, zonder ijs. Het heet Bedmap2 en is een exponentieel gedetailleerder model dan zijn voorganger.

Hier geeft NASA een tour van het ongeloofelijk nauwkeurige eindproduct:

Sommige resultaten uit Bedmap2 verrasten de wetenschappers. De hoeveelheid ijs op Antarctica is bijvoorbeeld 4.6% meer dan eerder gedacht werd. Dat betekent dus ook dat er meer ijs is wat gesmolten kan worden en meer water in de zee om het niveau nog wat op te krikken.

In totaal toont Bedmap2 aan dat als al het permanente ijs op Antarctica zou smelten, het tot een zeespiegelstijging zou leiden van 58 meter. Adios, Nederland.

Een paar andere interessante feiten uit het ijsvrije Antarctica-onderzoek:

• Het volume ijs wat onder de zeespiegel gegrond is is 23% groter dan gedacht, wat betekent dat er een groter volume ijs wat vatbaar is om snel te smelten. Het ijs net onder de zeespiegel kan namelijk verwarmd worden door stromingen in de oceaan. 
• Het nieuwe diepste punt ligt 400 meter lager dan het eerder gevonden diepste punt.

Op het moment ligt dat diepste punt begraven onder ijs - een kap van pakweg 3 kilometer dik. Maar met meer koolstofdioxide in de dampkring dan de afgelopen 3 miljoen jaar, is het waarschijnlijk dat dat ijs niet lang meer blijft.

Het is fascinerend om te kijken naar een ijsvrij Antarctica - en best wel angstaanjagend om te denken dat het slechts een kwestie van tijd is voor het continent meer op het model gaat lijken dan op de met ijs bedekte massa die we kennen uit de Bosatlas.