Music by VICE

Hoe de kunstacademie in Den Haag de scene in de stad vormt

"De mensen zijn skeer en er zijn nauwelijks clubs die de kunstacademiestudent aanspreken. Dan organiseren we zelf maar iets in een atelier of kraakpand."

door Jasmin Hoek
19 april 2017, 12:20pm

De Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, oftewel de KABK, lijkt als geen ander te vertegenwoordigen waar Den Haag bekend om staat: een stad van uitersten. Dat wat we zien als 'hoge cultuur' en 'lage cultuur' valt nergens anders binnen Nederland zo duidelijk samen als in Den Haag, waar de KABK in een indrukwekkend neoclassicistisch gebouw met ergens een rauwe en industriële uitstraling gevestigd is. De oudste academie van ons land staat bekend om haar klassieke en serieuze karakter, maar toch lijken de studenten en afgestudeerden juist het klassieke idee van kunst, cultuur en esthetiek te bevragen. Dit zie je sterk terug in de scene die zich door de jaren heen heeft gevormd rond de KABK.

Een bekende afgestudeerde KABK'er die als geen ander de liefde voor lage cultuur weer aanwakkert is Joeri Woudstra, beter bekend als Torus. Hij is een echte Hagenees. "Ik zie in de academie zoveel potentie die ik voor mijn studie nooit echt kon vinden in de stad, maar nu wil ik juist die twee kanten van Den Haag met elkaar in verband brengen en versterken. Ik denk dat de academie en de stad veel van elkaar kunnen leren", vertelt hij mij.

De KABK was voor Joeri altijd een plek waar hij kon experimenteren met verschillende concepten en contexten, voor zowel zijn studie als voor zijn werk als Torus. Hoewel zijn studie en werk niet direct met elkaar verstrikt waren, is hij uiteindelijk wel met zijn laatste plaat en het visuele concept daaromheen afgestudeerd. "De hele conceptuele weg naar de visuele elementen en muziek heeft plaatsgevonden bij besprekingen met alle leraren en medeleerlingen. Daarnaast heb ik in mijn afstudeerjaar als een soort experiment bij elk feestje dat binnen de academie plaatsvond waar ik voor werd gevraagd, gedraaid. Daar heb ik elke combinatie van tracks kunnen draaien die ik voorheen nooit echt durfde te spelen op feesten. Ik denk dat toen mijn liefde voor mainstream muziek is gaan bloeien."

Sinds kort organiseert hij naast evenementen in Den Haag ook verschillende avonden in Amsterdam. Hij ziet een duidelijk verschil tussen het nachtleven in de twee steden. "Doordat er in Den Haag zo weinig gebeurt, willen mensen die iets organiseren echt iets toevoegen aan het Haagse cultuuraanbod, in plaats van dat ze op een hype springen, wat je in Amsterdam belachelijk veel ziet. Voor mij voelen veel dingen in Amsterdam ook best safe aan. Er mist een anarchistische drive voor vrijheid in het nachtleven aangezien de vrijheid er toch al is. Amsterdam mist in mijn optiek vaak zo'n rauw randje waardoor het er vaak meer om gaat hoe leuk en populair het er van buitenaf uitziet dan dat het daadwerkelijk is. Gelukkig is er tussen de steden steeds meer uitwisseling en support, dat versterkt alle scenes."

Yamuna Forzani kwam vanuit Engeland om mode en textiel te studeren aan de KABK. In eerste instantie verhuisde ze naar Europa omdat studeren in Engeland destijds ontzettend duur was, maar het was liefde op het eerste gezicht toen ze de KABK tegenkwam. Inmiddels is ze afgestudeerd maar Yamuna is nog steeds vaak op de academie te vinden. "Ik heb alles opgebouwd en gedaan op deze school, en de community-vibe maakt het zo moeilijk om het achter te laten. Die vibe ontstaat doordat Den Haag eigenlijk niet zo groot is, dus we moeten wel onze eigen feestjes organiseren. Anders zit je maar thuis met een zak chips Netflix te kijken." Haar queer-identiteit is ook een van de redenen waarom ze is blijven plakken bij de KABK. "Ik vind het belangrijk om meer activiteiten rond de lhbtq-scene naar de KABK te halen, door bijvoorbeeld evenementen te organiseren in samenwerking met dansers en andere creatieve mensen betrokken bij de ballroom-scene. Ik hoop zo een dialoog te kunnen voeren over queerness met zowel KABK-studenten als mensen van buitenaf."

Wat de Haagse academie en haar community onderscheidt van andere academies, is volgens Yamuna de oprechte vriendelijkheid. "De dj's op onze feesten hebben veel plezier tijdens het draaien en alle genres komen langs. Mijn oud-klasgenoot en goede vriend Woody is nu steeds groter aan het worden als dj en hij staat hier nog steeds om zijn diverse platenkeuze bekend. Er was bijvoorbeeld een tijd dat we allemaal los gingen op een Bollywood-klassieker uit de jaren tachtig en een tijd later zorgde Torus voor een comeback van europop toen hij Freed From Desire draaide. Het belangrijkst voor de dj's is dat er een uitgelaten maar gezellige sfeer ontstaat, zo zie je duidelijk die vriendelijke vibe die om de KABK hangt terug."

Nog niet afgestudeerd is Luka Kueter, een van de mannen achter het roer van de Deep Sea Discotheque-feesten. Zijn afstudeerproject van de studie Interactive/Media/Design is volledig gericht op de muziekscene van de academie. "Mijn afstudeerproject is eigenlijk begonnen als protest tegen het verdwijnen van het schoolfeest en het idee dat er steeds meer regels kwamen binnen de KABK over hoe wij als studenten het gebouw wel of niet mogen gebruiken", vertelt hij. "Het schoolfeest was voor mij toch wel wat de KABK-community zo speciaal maakt."

Die community wordt volgens Luka gekenmerkt door haar internationale karakter, maar de Haagse oorsprong is ook duidelijk te herleiden. "Het is een kleine maar internationale gemeenschap die continu verandert doordat mensen komen en gaan. Tussen al die kunstenaars en ontwerpers zitten een heleboel mensen die muziek maken of dat in de loop der tijd gaan doen – op een gegeven moment wil je iets anders proberen dan de hele dag tekenen, naaien of boetseren. Meestal is die muziek iets in de richting van punk en rock-'n-roll, of juist elektronisch, geïnspireerd door house en hiphop. Veel studenten komen in aanraking met de geschiedenis van de Haagse westcoast-sound, die zijn oorsprong vindt in de krakersscene. Deze scene had een sterke DIY-mentaliteit en ik denk dat je dat weer terugvindt op de KABK. De mensen zijn skeer en er zijn in Den Haag nauwelijks clubs of cafés die de kunstacademiestudent echt aanspreken. Dan organiseren ze zelf maar iets in een atelier, studentenhuis of kraakpand."

Muziek heeft volgens Luka altijd al een grote rol gespeeld op de KABK. "De eerste dag dat ik hier op de academie kwam tijdens de introductiebarbecue, stonden die boys van BAKK daar snoeiharde electro te draaien. Ik weet dat zij in de jaren daarvoor al schoolfeesten gaven en dat die traditie nog veel verder teruggaat. Ik heb voor mijn afstuderen onderzoek gedaan en er werd al over de feesten van de KABK gesproken in een jaarboek van 1932! Des te droeviger dat het laatste officiële schoolfeest in 2013 was." Rond de tijd van het laatste schoolfeest leerde Luka ook Woody en Fabian kennen, waarmee hij Deep Sea Discotheque oprichtte. "Het leek onmogelijk om nog een officieel schoolfeest binnen de academie te organiseren. Woody en Fabian draaiden toen nog voornamelijk op huisfeesten en exposities van KABK-studenten, dus toen hebben we PIP benaderd om daar een feest te organiseren. Het eerste feest had diezelfde uit de hand gelopen vibe als al die semi-illegale feestjes bij mensen thuis en in hun ateliers. Dat was top."

Luka denkt dat de KABK-scene nog lang zal bestaan, aangezien hij ziet dat er nieuwe studenten zijn die zich bezighouden met muziek of het organiseren van feestjes. "Een echt nieuw concept is er geloof ik nog niet, al kan ik me niet voorstellen dat het nog heel lang op zich laat wachten. De KABK is naast een serieuze kunstacademie ook gewoon een grote speeltuin waar je kan doen wat je wil. Wat er verder ontstaat en in welke vorm, dat weet de volgende generatie zelf het beste. Daarbij heb ik gehoord dat er na de verbouwing van de kantine weer plek zal zijn voor schoolfeesten, dus ik hoop dat nieuwe studenten het initiatief nemen om daar iets te organiseren." Wel wil hij de komende KABK-generaties nog wat meegeven: "Doe het. Maak shit, organiseer feesten, exposities, poëzieavonden, whatever. Breek de regels."