Star Wars

'Star Wars: The Last Jedi' heeft de prequels die iedereen zo haat gered

Dankzij regisseur Rian Johnson en Luke Skywalker slaat het verhaal van de Jedi weer ergens op.

door Matthew Gault
18 december 2017, 4:08pm

Afbeelding: Disney

Dit artikel bevat spoilers voor Star Wars: The Last Jedi.

Ik moet een bekentenis doen. Ik haat de Star Wars-prequels niet. Gooi nou niet meteen je telefoon weg. Ik heb echt goede redenen.

Sommige stukken uit The Phantom Menace, Attack of the Clones, en Revenge of the Sith zijn niet goed te praten. Ik ben geen idioot. Jar Jar Binks is echt verschrikkelijk en nogal racistisch. George Lucas kan echt geen dialogen schrijven en je moet nooit CGI gebruiken als je ook gewoon een Muppet – of een andere pop – kunt gebruiken. Maar ik heb wel altijd al van de prequels gehouden.

Eén van de reden waarom ik van Star Wars: The Last Jedi hou, is dat de film de prequels redt. Ik hield al van de prequels omdat het films waren over een religieuze voorspelling die totaal verkeerd uit heeft gepakt. Anakin is een messias die eigenlijk de antichrist blijkt te zijn. En nog erger, de Jedi zijn niet de nobele ridders die ze volgens de legendes zijn, maar een groep luie priesters die ervoor zorgen dat Anakin in Vader verandert. The Last Jedi weet dit. Luke Skywalker weet het en hij moet en zal ervoor zorgen dat Rey en het publiek van de fouten van de Jedi leren. The Last Jedi plaatst de prequels in een andere context en versterkt de stukken van die films waarvan ik al hield.

Foto: Disney

In de prequels zijn de Jedi verschrikkelijk. Het zijn een groep priesters die vanuit hun ivoren toren op Coruscant neerkijkt op de laatste dagen van een decadente Republiek. Iedereen beweert dat ze moreel superieure beschermers van het goede zijn, of “de beschermers van vrede en gerechtigheid,” zoals Obi Wan ze noemt in in A New Hope.

Maar het eerste voorbeeld van alles wat er mis is met de Jedi, is al te zien in The Phantom Menace. Anakin is een slaaf die ze van zijn meester moeten kopen. Hij is een kindslaaf en in plaats van dat ze Tatooine met de grond gelijk maken om iets te doen aan de slavernij die er welig tiert, wedden de Jedi om zijn vrijheid te winnen op een podrace waarbij de kans er dik in zit dat hij omkomt. Geen verrassing dat hij ze later allemaal afslacht.

Onwetende en incompetente Jedi komen in alle prequels voor. Mace Windu verraadt meteen alles waar de Jedi-orde voor staat als hij erachter komt dat Palpatine een Sith lord is. Hij probeert hem zonder proces the executeren omdat hij te gevaarlijk zou zijn. “Dit is niet de manier van de Jedi,” zegt Anakin nog. “Hij moet blijven leven.” Maar Windu heft zijn lightsaber en tekent daarmee het doodvonnis van de Jedi.

En dan zijn er nog die midichlorians, het laatste en beste voorbeeld van hoe erg de Jedi de weg kwijt zijn. In Last Jedi, A New Hope, en Empire Strikes Back omschrijven de laatste Jedi de Force als een spirituele kracht die alle levende dingen met elkaar verbindt. In de prequels gebruiken de Jedi een apparaat om de midichlorians in het bloed te checken om zo te kijken of iemand waardig is om getraind te worden. Fans wijzen hier altijd naar alsof het een inconsistentie in de wereld van Star Wars is, maar voor mij is het juist ontzettend logisch.

Pseudowetenschap is altijd de laatste strohalm waar een religie zich aan vastklampt die dreigt de controle te verliezen. Midichlorians zijn bullshit en ik denk dat de Jedi dat ook wisten. Ze gebruiken bloedbeestjes om het goddelijke recht van koningen af te dwingen. Als ze midichlorians kunnen gebruiken om mogelijke nieuwe Jedi te weren – hoe getalenteerd ze ook zijn – dan hebben ze meer controle over wie ze trainen en wie ze uit kunnen sluiten.

Yoda, Luke en Kenobi hebben het ook nooit over midichlorians nadat de Republiek is gevallen, omdat ze weten dat het onzin is en omdat ze weten dat de Jedi verkeerd bezig waren.

Luke Skywalker is die laatste Jedi waar de titel van de nieuwste film naar refereert, omdat hij weet dat de Jedi-orde met hem moet sterven. Hij heeft zichzelf helemaal van de Force afgesloten en hij train ook geen leerlingen meer. Hij kijkt in de nieuwste film recht in de camera en vertelt het publiek dat de Jedi hypocriet en verwaand zijn. Ze zagen Darth Sidious niet eens komen, terwijl ze dat wel hadden moeten zien. Zelfs Luke weet dat de Jedi bullshit zijn.

Anakin moest de Jedi vernietigen zodat Luke ze kon verlossen

The Last Jedi is om meerdere redenen fantastisch. De film probeert geen Empire Strikes Back te zijn en is er bewust van dat poppen soms beter zijn dan CGI-personages. Dit deel in de saga verlost de prequels en voorziet ze van de nodige context. The Last Jedi doet dit door de Jedi in ere te herstellen door de misdaden uit het verleden te erkennen en verder te kijken. De film probeert de prequels niet te herschrijven of te retconnen, maar verheft ze tot een belangrijke plek in het Star Wars-canon.

De prequels gaan over een samenleving in verval. De nieuwe trilogie gaat over de wedergeboorte van hoop. De films gaan over het opnieuw leren geloven in legendes. Dat is de boodschap van The Last Jedi, wiens mooiste daad is dat het de Jedi verlost in de ogen van het universum en de fans.

Mijn Star Wars-vrienden hebben me altijd verteld dat de prequels voelden alsof alles waar ze in geloofden werd verraden. De Jedi waren domme, waardeloze, elitere eikels die de weg kwijt waren. Ze lieten het toe dat de Republiek aan facisme ten onder ging. Maar ik hield juist waar mijn vrienden een hekel aan hadden.

Maar ik heb de Star Wars-boeken nooit gelezen en heb de verhalen over de Oude Republiek en de oude Jedi masters nooit gehoord. Ik weet niet wat de Jedi hoorden te zijn voordat de prequels iets verschrikkelijks van ze maakten. Maar de laatste momenten van The Last Jedi zijn gemaakt voor elke fan die wilde geloven dat de Jedi echt die nobele ridders waren waar Obi Wan het over had in A New Hope.

Luke Skywalkers laatste daad is om de heilige Jedi-tempel op Ahch-To helemaal af te fikken en zichzelf te projecten tijdens de veldslag op Crait. Hij lijkt niet op de gebroken, oude man die zich verstop op een eiland, maar hij is weer de Jedi-rider in het zwart van vroeger. Hij is een symbool wat het universum zo ontzettend nodig heeft.

Hij wordt belaagd met gigantisch veel laservuur en vecht met Kylo Ren om hem tegen te houden. Dat doet hij net lang genoeg zodat zijn vrienden kunnen ontsnappen en hij één met de Force kan worden net als Yoda en Obi Wan dat eerder deden. Het maakt niet uit dat de First Order de veldslag wint; het universum heeft er een nieuw belangrijk symbool bij.

Hij heeft nu ook een verhaallijn die ergens op slaat voor Star Wars-fans: de Jedi zijn de weg kwijt na jaren de Oude Republiek te hebben beschermd. Yoda en Obi Wan waren in de originele trilogie de laatste overlevenden die moesten dealen met de consequenties van de arrogantie van hun voorgangers. En Anakin moest de Jedi vernietigen zodat Luke ze kon verlossen. De Skywalkers werden uit de Force geboren zodat deze weer in balans konden brengen. Maar het koste ze twee generaties en die trilogieën om dat te doen.

In de laatste scène van The Last Jedi komt een kindslaaf in de problemen omdat hij zijn vriendjes het verhaal van Lukes laatste gevecht tegen de First Order vertelt. Nadat zijn meester boos op hem is geworden, staat hij buiten en kijkt hij vol hoop naar de sterren. Hij draait zijn bezem om en houdt hem vast als een lightsaber en in zijn schaduw is een Jedi te herkennen.

Het is een beeld dat erg lijkt op de beroemde Phantom Menace-poster, maar het gaat ermee aan de haal. Luke – en scriptschrijver/regisseur Rian Johnson - hebben de prequels verlost. Ze hebben alle pijn en al het gezeik het waard gemaakt door de fans de Jedi waar ze als kinderen in geloofden weer terug geven. Er is weer hoop in het universum en een geloof in een oude orde van ridders die altijd het juiste doen.