Fotos

An Enemy Within: verkrachting in het Amerikaanse leger

Fotojournalist François Pesant verzamelde getuigenissen van Amerikaanse soldaten die verkracht werden door hun collega's.

door François Pesant, interview door Xitlalitl Rodríquez Me
21 februari 2016, 6:00am

Foto's met dank aan François Pesant

Toen de Canadese fotojournalist François Pesant in 2012 bezig was met een artikel over vrouwelijke veteranen van het Amerikaanse leger, kwam hij erachter dat een aantal van de vrouwen die hij interviewde verkracht waren door hun mannelijke collega's toen ze in dienst waren.

Sindsdien zijn Pesant en journalist Alexandra Geneste bezig met een langlopend project over verkrachtingen in het leger. Ze verzamelen getuigenissen van slachtoffers van verkrachting, en van familieleden van soldaten die zelfmoord hebben gepleegd nadat ze verkracht werden. Elf van deze gevallen zijn samengebracht in het boek An Enemy Within.

Ik sprak met Pesant over zijn project.

VICE: Wanneer begon je te werken aan An Enemy Within?
François Pesant: In januari 2012, toen ik van New York terug verhuisde naar mijn thuisstad Montreal. Ik was bezig met een verhaal over de ervaringen van vrouwelijke veteranen die terugkeerden naar de civiele maatschappij na de oorlogen in Irak en Afghanistan. Twee van de vier vrouwen die ik ontmoette, vertelden dat ze verkracht waren in Irak, zonder dat ik daarnaar vroeg. Ik wist helemaal niets over dit onderwerp, en was diep geschokt.

Ik deed wat onderzoek en kwam een rapport van het Pentagon tegen waarin 19.000 gevallen van verkrachting werden vermeld die in het voorgaande jaar hadden plaatsgevonden. Daarom besloot ik met mijn redacteur te gaan praten en de focus van het project te verleggen. Dat verhaal werd in juni 2012 in Canada gepubliceerd. Daarna besloot ik verder te gaan met het onderwerp, en begon ik samen te werken met Alexandra, die ook een journalist is.

Wat is de grootste uitdaging geweest bij dit project?
Het was zwaar om al die verhalen te horen. Het gebrek aan gerechtigheid, dat veel van de daders nooit gestraft worden, heeft net zoveel impact op de slachtoffers als de daadwerkelijke verkrachting. Het eerst geval in het boek gaat over een vader wiens dochter zelfmoord pleegde nadat ze verkracht was. Dit laat zien dat seksueel geweld niet alleen gevolgen heeft voor het slachtoffer, maar ook voor hun omgeving. Een ander geval gaat over een slachtoffer dat zwanger werd van haar verkrachter, en geen abortus kon laten plegen. Ze praat over de relatie die ze heeft met haar dochter, die door verkrachting werd verwekt.

Vonden al deze verkrachtingen plaats in Irak en Afghanistan?
Nee, ze vonden over de hele wereld plaats. Sommige van de slachtoffers zijn nooit naar oorlogsgebieden uitgezonden. Een van de vrouwen werd verkracht tijdens haar training. Een ander op een militaire basis in Portugal. Iemand anders werd misbruikt op een militaire basis in de Verenigde Staten.

Sommige van de slachtoffers zijn mannen. Er staan drie getuigenissen in het boek van mannen die door andere mannen verkracht werden. Het is erg moeilijk om mannen te vinden die over zo'n ervaring willen praten.

Zijn de daders van deze gevallen veroordeeld?
Een van de daders heeft een paar maanden in de gevangenis gezeten. Een ander geval leidde ook tot een rechtszaak, maar toen die eenmaal begon was al het bewijs verdwenen - de rape kit [waarin dna-monsters zitten die bij het slachtoffer zijn afgenomen] was zoek. Bovendien werd de dader gepromoveerd tijdens het proces; ik geloof dat hij benoemd werd tot sergeant.

Er worden elk jaar 25.000 verkrachtingen gepleegd in het Amerikaanse leger, maar van slechts 3.000 daarvan wordt formele melding gedaan. Daarvan leidden slechts 300 gevallen tot een rechtszaak.

Hoe heeft het leger gereageerd op jouw project?
We hebben geprobeerd om met hen te spreken, maar ze wilden ons niet helpen. In het Amerikaanse leger is in oorlogstijd de majoor degene verantwoordelijk is voor de rechtspraak. Als je verkracht wordt, moet je dat eerst aan een majoor melden, en dan besluit hij of het een rechtszaak wordt, of dat je terug aan het werk moet gaan, of ontslagen wordt.

Dat de daders er gewoon mee wegkomen is vaak wat het slachtoffer het meeste pijn doet. Verkracht worden is verschrikkelijk, maar als je enige gerechtigheid krijgt dan helpt dat om het te verwerken en verder te kunnen gaan. Wat er nu gebeurt is dat veel slachtoffers uiteindelijk ontslagen worden.

Richt jouw werk zich meestal op vrouwen?
Ja. Ik heb ook gewerkt aan projecten over vrouwen in Canada en in India. Toen ik begon als fotograaf, maakte ik vooral werk over mensenrechten en het milieu. Daarbij liep ik telkens tegen onderwerpen aan die met vrouwen te maken hebben.

Bekijk meer werk van Francois Pesant op zijn website.