FYI.

This story is over 5 years old.

nieuws

Mexicanen zijn zo druk met voetbal dat ze niet in opstand komen tegen ingrijpende hervormingen

Wat is voor de Mexicanen belangrijker: de wedstrijd tegen Nederland of de rare nieuwe wetten die de Mexicaanse regering er nu ineens doorheen probeert te drukken?

Het was al vanaf het begin dubieus. Debatten over een belangrijke nieuwe energiewet in Mexico vielen precies gelijk met de groepsfase van het WK voetbal. Ook een belangrijke telecomwet was een omstreden punt, tot het moment dat de Mexicanen de bal zagen rollen. Tegenstanders van president Enrique Peña Nieto denken niet dat dit toeval is.

Waar gaat de ophef over? Allereerst over de grote olievoorraden van Mexico. Op dit moment worden die nog beheerd door het staatsbedrijf Pemex. Die doet op dit moment alles met eigen geld – investeringen uit het buitenland zijn verboden.

Advertentie

Voorstanders van de wet stellen dat buitenlandse investeringen toegelaten zouden moeten worden. Gebeurt dat niet, dan wordt Mexico volgens medestanders van de president binnen tien jaar een olie-importerend in plaats van een olie-exporterend land. De olievoorraden zouden namelijk moeilijk te bereiken zijn en Pemex zou niet over de middelen beschikken ze te exploiteren.

Maar buitenlandse bedrijven die aan olie komen, dat is al decennialang een taboe in Mexico. De linkervleugel van het land is er fel op tegen en stelt dat de inmenging van buitenlandse multinationals ten koste zal gaan van Mexico zelf.

De debatten over het energievraagstuk stonden gepland van 10 tot 23 juni. De discussie liep zo hoog op dat de oppositie wegliep uit het debat. Allemaal tegen een achtergrond van een winst op Kameroen met 1-0, een 0-0 tegen Brazilië en het met 3-1 neermaaien van Kroatië. Niemand die het doorhad, dus.

Ten grondslag aan het wantrouwen ligt een decennialange institutionalisering van corruptie in het Noord-Amerikaanse land. In Nederland gaat het politieke leven ook gewoon door tijdens het WK, maar wij hebben niet een recente geschiedenis van vriendjespolitiek, omkopingen en een drugsoorlog met meer dan 100.000 doden.

En dus wordt elke actie van de Mexicaanse regering met argusogen bekeken. Zoals ook de invoering van een nieuwe telecomwet. Daar werd zaterdag tegen gedemonstreerd en dat maakte meteen pijnlijk zichtbaar wat de invloed van het WK was.

Advertentie

In april was de eventuele invoering van de wet nog genoeg om duizenden mensen de straat op te laten gaan. De protesten duurden drie dagen, soms vonden ze plaats in de stromende regen. Studenten zwaaiden er met Mexicaanse vlaggen waarvan de groene en rode vlakken zwart geverfd waren – een gedurfde actie in een land waar hard opgetreden wordt tegen het bezoedelen van de nationale vlag.

Het contrast met het protest van afgelopen weekend kon nauwelijks groter zijn. Slechts een handjevol demonstranten kwam opdagen. Politieagenten, toeristen en lokale bewoners waren sterk in de meerderheid.

“Waarom voeren ze die debatten niet gewoon wanneer mensen er ook daadwerkelijk aandacht aan besteden? Waarom verstoppen ze zich?” vroeg demonstrant Juan Antonio Guzmán Gómez zich zaterdag af.

In eerste instantie lijkt de Federale Telecommunicatiewet opgesteld te zijn om het internet onder de bevolking te verspreiden. In Mexico had in 2012 namelijk slechts veertig procent van de bevolking toegang tot internet, en twintig procent had internet thuis. De nieuwe wet wordt verkocht als een serie maatregelen die het internet zou moeten democratiseren en het monopolie van Televisa, het grootste Spaanstalige mediaconglomeraat van de wereld, zou moeten indammen.

Maar de kleine letters van de wet stellen dat internettoegang soms aan banden gelegd kan worden, bijvoorbeeld als de openbare veiligheid in het geding is. De autoriteiten zouden kleine, lokale stiltezones over protesten mogen werpen om zo de communicatie ervan te verstoren. En toen enkele deskundigen en senators de mogelijkheid kregen om de wet in te zien, kwamen zij tot de conclusie dat de wet juist gunstig zou uitvallen voor Televisa. Niks indammen van een monopolie.

“De telecomwetten zijn een aanval op onze vrijheid van meningsuiting,” zegt demonstrant Guzmán. “Het internet is de enige vrijplaats die we nog hebben, en die willen ze gaan sluiten.”

Schrijver en journalist Francisco Goldman schreef er dit weekend een vlammend opiniestuk over in The New York Times. Hij haalt aan dat president Nieto recent nog op de voorpagina van Time stond als redder van Mexico.

“Typisch: buiten het land wordt hij gezien als een moderne hervormer en een toegewijde partner in de strijd tegen de beruchte drugskartels. Maar veel Mexicanen zien een andere president – een president die verkozen is met slechts 38% van de stemmen in een verkiezingsstrijd die ontsierd werd door beschuldigingen van het kopen van stemmen en andere onregelmatigheden.”

Aanstaande zondag speelt het Nederlands elftal in Brazilië tegen Mexico. Tegen die tijd zullen de problemen zeker nog niet opgelost zijn. Maar eerst de wedstrijd, want die is toch wat belangrijker.