Volgens onderzoek houden klimaatontkenners vaak niet zo van democratie

“Wie een voorstander is van vrije verkiezingen, vrijheid van godsdienst, gelijke rechten voor vrouwen, vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en tegen internetcensuur is, maakt zich ook bijna altijd druk om het klimaat.”
02 oktober 2018, 10:08am
Afbeelding: Shutterstock

Het is officieel bevestigd: klimaatontkenners houden niet zo van democratie. Althans, dat blijkt uit de resultaten van een wereldwijd onderzoek (waar conservatieven waarschijnlijk woest van gaan worden).

Uit het onderzoek volgt dat mensen die bezorgt zijn over klimaatverandering vaker voorstanders zijn van democratie. Mensen die daarentegen vinden dat klimaatverandering absolute onzin is, hebben vaak helemaal niet zoveel met de kernwaarden van democratie. En ironisch genoeg is juist het Westen de plek waar klimaatontkenning het meest ideologisch is.

Wetenschappers van de Georgia State University concludeerden dit door in 36 landen te kijken naar de houding ten opzichte van klimaatverandering. Het onderzoek, dat afgelopen maand in Environmental Politics werd gepubliceerd, gebruikte hiervoor de gegevens van de Global Attitudes Survey die het Pew Research Centre in 2015 uitvoerde.

“De verrassendste uitkomst van dit onderzoek is de mate waarin een sterke toewijding aan democratische waarden de bezorgdheid over klimaatverandering weet te voorspellen.”

Eerdere onderzoeken richtten zich vaak vooral op de publieke opinie in de VS en andere Westerse democratieën. Die onderzoeken laten zien dat de opvattingen over klimaatverandering in Westerse landen waar Engels wordt gesproken vaak sterk worden beïnvloed door de ideologieën van politieke partijen. Simpel gezegd moeten conservatieven vaak niet zo heel veel van milieubewustzijn hebben, terwijl partijen op de linkerflank klimaatverandering juist wel als een serieus probleem zien. Hoewel er vaak vanuit wordt gegaan dat dit ook geldt voor de rest van de wereld, blijkt uit dit nieuwe onderzoek dat politieke ideologieën buiten onze Westerse bubbel vaak amper een rol spelen in hoeveel zorgen mensen zich over het klimaat maken.

“De politieke partijen waarmee mensen zich identificeren, hebben enkel invloed op de mening over klimaatveranderingen in ontwikkelde kapitalistische economieën.”

In plaats daarvan hangt de bezorgdheid over klimaatverandering vooral samen met een voorkeur voor democratische waarden. In een verklaring zegt professor Gregory Lewis, de hoofdauteur van het onderzoek: “De verrassendste uitkomst van dit onderzoek is de mate waarin een sterke toewijding aan democratische waarden de bezorgdheid over klimaatverandering weet te voorspellen. Wie een voorstander is van vrije verkiezingen, vrijheid van godsdienst, gelijke rechten voor vrouwen, vrijheid van meningsuiting, persvrijheid en tegen internetcensuur is, blijkt zich in vrijwel elk geval ook druk te maken om het klimaat. Het is wereldwijd zelfs de betrouwbaarste manier om te voorspellen of iemand zich druk maakt over klimaatverandering, behalve in Engelssprekende Westerse landen, waar juist de politieke partij waarmee iemand zich identificeert een grotere rol speelt.”

Lewis en zijn team leggen uit dat mensen die een sterke verbondenheid hebben met democratische principes een 7 tot 25 procent grotere kans hebben om klimaatverandering als een serieus probleem te zien dan mensen die matige verbondenheid met deze principes hebben. “In eerste instantie zagen we dit als een alternatieve maatstaf voor liberalisme,” schrijven ze in het onderzoek. “Maar in slechts 4 van de 13 landen is het geloof in klimaatverandering direct gerelateerd aan ideologie. Dit geloof is daarbij in maar 9 van de 36 landen groter onder liberale dan onder conservatieve partijleden.”

Bovendien spelen politieke ideologie, gender, leeftijd en religieuze voorkeur nergens anders zo’n grote rol dan als in de Verenigde Staten. In het Engelstalige Westen zijn vrouwen bijvoorbeeld 7 procent meer geneigd om klimaatverandering als een ernstig probleem te zien dan mannen. In Europa is dat effect maar half zo groot en in de rest van de wereld speelt gender helemaal geen rol. Hetzelfde geldt voor leeftijd: in het Westen zijn het vaker jonge mensen die zich bewust zijn van het probleem, terwijl dit in de rest van de wereld vooral voor ouderen geldt. Tot slot blijkt in het Westen dat mensen die een strenge religie aanhangen, zich vaak minder druk maken om klimaatverandering. Met name in Afrika en Azië is dat precies het tegenovergestelde.

Waar komt het precies door dat de partijpolitieke ideologie zo’n grote rol speelt in de manier waarop we in het Westen naar klimaatverandering kijken? Volgens het onderzoek heeft dit vooral te maken met het diepgewortelde idee dat de marktwerking in onze kapitalistische economie niet verstoord mag worden. Dit betekent dus dat met name conservatieve partijen vaak tegen milieuvoorschriften of beperkingen van de productie van fossiele brandstoffen zijn.

“De politieke partijen waarmee mensen zich identificeren, hebben enkel invloed op de mening over klimaatveranderingen in ontwikkelde kapitalistische economieën,” schrijven de wetenschappers in hun onderzoek. Deze economieën zijn “landen waar conservatisme nauw verbonden is met het verlangen naar een vrije markt en landen waar conservatieve media sterk aanwezig zijn.” Dat is dan ook precies de reden waarom de tegengestelde meningen in de VS simpelweg de ideologische verdeling van het land weerspiegelen. Vrouwen, jongeren en minder religieuze mensen zijn in de VS volgens het onderzoek nou eenmaal liberaler dan de rest van de bevolking.

Lewis zegt dat hij met dit onderzoek beleidsmakers wil helpen om effectievere manieren te ontwikkelen waarmee verschillende bevolkingsgroepen bewust gemaakt kunnen worden van klimaatverandering. Maar tot dat lukt, laten de resultaten van dit onderzoek vooral zien dat klimaatontkenning heel weinig te maken heeft met wetenschappelijke argumenten. In de VS, Australië, Canada, Duitsland, Israël en het VK is het aanhangen van een rechtse partij (en dus de vrije markt) de grootste drijfveer achter klimaatontkenning. In de rest van de wereld speelt de waardering van de democratie de belangrijkste rol: hoe meer je klimaatverandering ziet als regelrechte onzin, des te meer je ook neerkijkt op de bouwstenen van een goed functionerende democratische samenleving.

Volg Motherboard op Facebook, Twitter en Flipboard.