Foto door Latoya van der Meeren
Foto door Latoya van der Meeren
Identiteit

Mensen laten zien wat ze aanhadden toen ze op straat werden geïntimideerd

"Er kwam een man op me af die naar m'n borsten wilde grijpen. Vervolgens pakte hij mijn schouders vast en stak hij zijn tong in mijn mond."
10 augustus 2017, 9:09amUpdated on 06 september 2018, 9:10am

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de Gemeente Amsterdam.

"Je vraagt erom met zo'n kort rokje!" Dit argument gebruiken mensen nogal eens om vrouwen uit te leggen dat het logisch is dat ze ongevraagd in hun billen worden geknepen. Wat natuurlijk onzin is – een vrouw knijp je alleen in haar billen als ze daarom heeft gevraagd.

Maar niet alleen korte rokjes kunnen voor onbekenden op straat een trigger zijn om een vrouw voor van alles uit te schelden, haar lastig te vallen of zelfs fysiek aan te vallen: ook uitgesproken gothickleding of juist een doodnormale spijkerbroek kunnen blijkbaar het slechtste in iemand naar boven halen. We portretteerden zes mensen in de kleren die ze aanhadden toen ze op straat werden lastiggevallen, vroegen ze wat er die dag gebeurde en of ze die outfit daarna nog aandurfden.

Breanna (28)

Wat was je aan het doen toen je deze outfit aan had?
Het was overdag en ik wachtte bij een tramhalte. Er kwam een man op me af die naar m'n borsten wilde grijpen. Ik zag al waar die handen naar toe gingen dus ik mepte zijn handen weg. Vervolgens pakte hij mijn schouders vast en stak hij zijn tong in mijn mond. Ik duwde hem de straat op en toen kwamen er twee mannen naar me toe die vonden dat ik hem "te agressief" behandelde. Ik kon er niet met mijn hoofd bij. Hij greep naar m'n borsten, stak zijn tong in mijn mond – en ik ben de agressieve? Ik wist niet meer wat ik moest zeggen.

Is je houding in de stad veranderd na dit incident?
Ik heb sowieso last van opmerkingen dus ik loop wat bozer door de stad, maar ik ben niet per se angstiger. Ik ben niet op m'n mondje gevallen dus ik zorg meestal dat ik een weerwoord heb. Het liefste draai ik de opmerking of vraag om.

Hoe doe je dat?
Ik vertelde mijn toenmalige collega over dit incident en hij reageerde dat het hem niet verbaasde dat me dit overkwam, omdat m'n borsten zo zichtbaar zijn. Ik draaide zijn opmerking om en zei "Ik zie je piemel door je broek, geeft mij dat het recht om aan je te zitten?" Hij had het nooit zo op die manier bekeken.

Draag je sindsdien andere kleding?
Nee, het lijkt net alsof het een uitnodiging is om opmerkingen te maken als ik me zo kleed, maar ik ga me echt niet aanpassen. Het maakt me pissig: waarom zou ik me niet zo mogen kleden omdat ik mensen zogenaamd het gevoel geef dat ze iets kunnen zeggen? Misschien ga ik me er dan juist naar gedragen.


Bogdan (25)

Wat gebeurde er op de dag dat je in deze outfit werd geïntimideerd?
Ik heb vaak dat een groep jongens van een jaar of vijftien opmerkingen maken. Na een tijdje vroeg ik me af hoe ik me hier tegen kan verdedigen. Pepperspray vind ik overdreven en bovendien illegaal, dus ik pakte op die dag m'n mobieltje ter verdediging om ze te filmen en daar schrokken ze wel van. Ik maakte van hen een object in plaats van andersom.

Wat voor opmerkingen maken ze?
Ze zeggen dat wat ik aanheb echt niet kan of ze roepen "Kijk, een vieze homo." Ik voel me dan eigenlijk niet eens aangesproken, want ik ben gender-fluid en val op vrouwen. Dus ik zou nog eerder een lesbienne zijn - en daar zeg je geen homo tegen - maar mensen zien me als een stereotype van een vrouwelijke man.

Heb je er de ene dag meer last van dan de andere?
Ik krijg veel meer opmerkingen als ik me een paar dagen niet scheer, want mensen zijn dan compleet in de war. Dan zien ze zoveel tegenstrijdigheden in mijn uiterlijk en outfit dat ze niet meer snappen wie of wat ik ben.

Maar het is geen reden voor je om deze outfit thuis te laten.
Nee, je leeft maar een keer en het voelt als verspilling van mijn tijd om alleen maar broeken te dragen.


Jovanka (28)

Wat gebeurde er toen je deze outfit aan had?
Ik weet nog precies op welke dag het was, want ik was net een dag terug van een lange reis. Ik fietste naar vrienden en stopte even voor een kaart van de stad om precies te weten waar ik naar toe moest. Ik hing over mijn fiets heen en toen werd ik heel hard op m'n billen geslagen. Ik draaide me om en zag een enorme gast op een scooter zitten die me heel hard uitlachte samen met een andere man.

Maakte je een opmerking terug?
Het enige wat ik tegen hem riep was "Is dit echt waar?!'' Het was heel duidelijk dat ze niet meer van plan waren dan de klap op m'n billen: ze wilden me niet achterna komen. In die zin heb ik geluk gehad.

Je kwam net terug in Nederland, geen warm welkom lijkt me.
Nee dat klopt, het was een rare situatie en ik was erg verbaasd. Ik heb er daarna nog regelmatig met vrienden over gehad of dit is hoe we met elkaar omgaan.

Heb je hier vaker last van?
De vraag is of het last is. Het gebeurt vaker dat iemand iets naar je roept, maar je raakt er ook aan gewend. Maar in het algemeen heb ik hier niet veel last van. Als je vormen bijvoorbeeld heel zichtbaar zijn, dan werkt dat misschien meer als een magneet voor mannen om er opmerkingen over te maken.

Denk je dat het niet was gebeurd als je een ander outfit had aangetrokken?
Nee, ik denk dat het puur was omdat ik op dat moment daar stond en zij voorbij reden. Het was puur een vorm van macht – om te laten zien aan z'n vriend dat hij op m'n billen kan slaan. Ze zagen me als een standbeeld waar je wel even tegen aan kan slaan, gewoon omdat het kan.


Laura (22)

Wat gebeurde er toen je deze outfit aan had?
Ik liep rond zes uur 's ochtends naar m'n fiets toe op het Rembrandtplein. Een groep jongens vroeg of ik mee ging drinken en ik bedankte vriendelijk. Daarna kreeg ik een hele waslijst aan opmerkingen naar m'n hoofd geslingerd: "Ben je niet aan het werk?","Je weet toch dat je een slet bent als je er zo bij loopt" en "Hoeveel vraag je per uur?" - terwijl ze me achterna bleven lopen. Normaal roep ik dingen terug en dan houdt het op, maar ik voelde dat ik dat nu niet moest doen dus ik liep snel door. Gelukkig dropen ze af toen ik m'n fiets pakte en wegging.

Wat was je reactie op deze jongens?
Het voelde heel intimiderend. M'n vrienden hebben al vaker gezegd dat ik geen dingen moet terugroepen: "Je krijgt nog een keer een mes in je rug." Dus deze keer hield ik wijs m'n mond.

Heeft het invloed gehad op hoe je over straat gaat?
Het houdt me niet tegen om bepaalde kleding aan te doen. Er zijn wel avonden dat ik geen zin heb in opmerkingen en dan trek ik bewust een jas aan. Ik merk - dat vind ik erg aan mezelf – dat ik nu meer op m'n hoede ben als er mensen naar me toekomen dan vroeger. Laatst kwam er iemand op me af en het ging gelijk door m'n hoofd of ik iets bij hem had om hem desnoods te slaan. Hij wilde gewoon een aansteker.

Merk je een verschil als je andere kleding draagt?
Soms zijn er mensen die me schaamteloos van top tot teen bekijken en dat is minder als ik bedekter ben, maar dat is meer hun probleem dan de mijne.


Mechteld (21)

Wat gebeurde er vorige week?
Ik moest een paar uur door de stad fietsen om wat spullen af te leveren. Ik krijg heel vaak opmerkingen, dus deze keer ging ik ze tellen - en uiteindelijk ben ik zestien keer nageroepen. En dit was een normale dag. Variërend van "lekkere kont" tot "hey lekker schatje" - alles gaat over m'n uiterlijk.

Dus er waren zestien mannen die het nodig vonden om iets te roepen.
Ja, roepen, fluiten en uitgebreid nakijken. Het waren voornamelijk oude mannen die waarschijnlijk denken dat ze ouder dus sterker zijn en boven je staan. Het is totaal onrealistisch dat ze zouden flirten, omdat ze oprecht iets met me willen - het is een machtsspel. En er waren twee agenten die ook meededen.

Twee politieagenten, hoe ging dat?
Ze reden voorbij in een busje, hingen uit het raam, deden hun bril af en gingen toen uitgebreid kijken en fluiten.

Zorgt intimidatie ervoor dat je nadenkt in welke outfit je de deur uitstapt?
Ja, zeker, ik houd er elke dag rekening mee. Ik wil juist een ideaal uitdragen om het tegendeel te bewijzen aan die mannen die me kleineren. Dus ik ga me niet bedekken of tegen laten houden om bepaalde kleding niet te dragen.

Zijn er maatregelen die je hebt genomen na de vele incidenten?
Ik draag nu 's nachts een klein zwart apparaatje bij me als ik alleen moet fietsen. Als ik daar een pinnetje uittrek dan gaat er een hard alarm af. Ik heb hem een keer gebruikt en het schrikt goed af.


Veerle (21)

Wat gebeurde er toen je deze outfit had?
Ik fietste op de Rozengracht en moest wachten bij een stoplicht. Vanaf daar ging er een man naast me fietsen. Hij kwam heel dichtbij en elke keer als ik sneller ging fietsen, haalde hij me in. Ik had m'n oortjes in en probeerde hem te negeren wat nogal moeilijk was. Dit ging heel lang door totdat ik hem eindelijk van me af kon schudden.

Heb je er vaker last van als je dit jurkje aandoet?
Ja, dan word ik sowieso vaak nagekeken of nagefloten. Als het daarbij zou blijven, dan kan je het misschien nog als een compliment zien. Maar ik begin te merken dat het niet zomaar nafluiten is, eigenlijk doen ze alsof ik – door het dragen van dit jurkje - goedkeuring geef dat ze me mogen seksualiseren.

Houd je er rekening mee met wat je aantrekt?
Ik neem altijd een broek of panty mee als ik 's avonds alleen naar huis moet fietsen. Als ik overdag al zoveel opmerkingen krijg dan vind ik het in de avond nog veel enger. 's Ochtends stel ik mezelf de vraag of ik het die dag mentaal aankan om nagekeken te worden. Als ik niet zo lekker in m'n vel zit dan weet ik dat ik me kut ga voelen.

Dus deze outfit zou je 's avonds niet aandoen.
Nee, zeker niet. Of ik zou er een panty onder aandoen.

Zijn er outfits waarbij je minder last hebt van opmerkingen?
Nee, uiteindelijk maakt het niet uit wat ik draag, maar ik merk wel dat ik veel minder respons krijg als ik een bril draag.

Naar aanleiding van dit artikel gaat Mechteld binnenkort in gesprek met de gemeente, over het incident met de agenten, waar ze erg van waren geschrokken.

Op de site van de gemeente vind je meer informatie over hoe ze straatintimidatie in Amsterdam aanpakken.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met de Gemeente Amsterdam.