Twee Nederlanders verwerken oude wc-potten in smakelijke bakstenen

Tom van Soest en Ward Massa maken gloednieuwe bakstenen van sloopafval.

|
mei 31 2016, 2:17pm

WasteBasedBrick, Truffle Raw. Alle afbeeldingen met dank aan StoneCycling.

De sloopkogel is een snelle, goedkope manier om een gebouw met de grond gelijk te maken. Een minpuntje is alleen dat al het materiaal dat dan naar beneden komt met elkaar vermengd raakt, en daardoor moeilijk te hergebruiken is. Tom van Soest en Ward Massa van StoneCyling kunnen het weten, want zij maken bouwmaterialen van oud bouw-, sloop en industrieelafval – bakstenen, tegels en keramiek, bijvoorbeeld. Maar zodra er cement tussen zit kunnen ze er eigenlijk niks meer mee. De sloopkogel is dus niet hun beste vriend.

Om precies te zijn maakt StoneCycling nieuwe bakstenen van dit materiaal, dat anders ergens onder de grond zou worden gedumpt. “We gebruiken delen van het sloopafval die we nog wél kunnen gebruiken, en mixen die met afvalstromen van bijvoorbeeld recyclebedrijven,” vertelt Ward me bij FabCity, een tijdelijke campus waar honderden studenten, ondernemers, kunstenaars en ontwerpers onderzoek doen naar de stad van de toekomst. Ward zegt dat StoneCycling onder andere samenwerkt met partijen uit de keramiek-en-glassector, die hun constante afvalstroom bij hen kwijt kunnen. Deze twee stoffen zijn dan ook belangrijke ingrediënten voor de WasteBasedBricks, zoals het duo de recylebakstenen zelf noemt. “Daar worden dan verschillende stoffen aan toegevoegd om het tot een stabiel geheel te maken,” aldus Ward.

Tom doet waar hij goed in is: bakstenen maken.

StoneCycling komt voort uit het afstudeerproject van Tom, die in 2012 aan de Design Academy afstudeerde door – jawel – bakstenen te maken van resten bouwafval. Veel vastgoedontwikkelaars, bouwbedrijven en fabrikanten zagen er meteen toekomst in, en dus besloot hij om samen met Ward – een bevriende ondernemer – zijn project verder uit te bouwen.

Hoe gaat het in zijn werk? “Primair zoeken we naar afval dat in poedervorm beschikbaar is. Als dat niet het geval is, bijvoorbeeld bij toiletpotten en glasresten, dan worden deze vermalen tot poeder,” vertelt Ward. “Daar maakt Tom nieuwe bakstenen van. Dat doet hij in een laboratorium, waarin hij verschillende mengsels maakt, de stenen vormt en afbakt. Het is een soort trial-and-errorproces, want het was zeker in het begin een verrassing hoe de stenen uit de oven komen.”

Als je eenmaal een baksteen kunt maken, betekent dat nog niet dat je er zomaar mee mag gaan bouwen, benadrukt Ward. “Als je stenen wilt leveren voor de bouw, dan moeten die aan bepaalde eisen voldoen en door een onafhankelijk partij worden getest. Er wordt gekeken hoeveel druk de steen aankan, hoe de steen reageert op vorst en dooi, en of er schadelijke stoffen in zitten. Uiteindelijk krijg je een rapport waarin de kenmerken en kwaliteit van je steen staan, en zonder dat rapport gaat niemand je stenen kopen. Door deze test kwamen we er trouwens wel achter dat onze stenen een stuk sterker zijn dan de normale baksteen.”

Gemalen afvalstoffen, klaar om gemengd te worden.

De stenen van Tom en Ward zijn dus duurzaam en sterk, maar het oog wil natuurlijk ook wat. En ook daar hebben de twee goed over nagedacht. “Een gave baksteen betekent niet dat het gelijk een goed product is,” licht Ward toe. “Je moet producten maken die tot de verbeelding spreken, maar ook producten waar mensen echt een huis van willen bouwen.”

De WasteBasedBricks bestaan in twee varianten: ‘raw’ en ‘sliced’. De namen zeggen het eigenlijk al, de ‘raw’ is een ruwe variant van de steen, zoals hij uit de mal komt. De sliced is bijgesneden, waardoor het een strakkere vorm heeft en de textuur van de steen goed te zien is. Ook wat kleur betreft zijn er meerdere smaken beschikbaar – letterlijk, want de kleursoorten zijn vrijwel allemaal vernoemd naar voedsel: de Caramel, Nougat, Mushroom, Truffle, Salami, Augbergine, Black Pepper en de Wasabi.

Klinkt dus veelbelovend. Maar hoe ziet de toekomst van StoneCycling er concreet gezien uit? Het plan is voorlopig om de productieschaal langzamerhand uit te bouwen, en momenteel rijzen de eerste huizen gebouwd met gerecyclede bakstenen al uit de grond: in Amsterdam wordt samen met Studioninedots, een paviljoen neergezet ter ere van het Nederlandse presidentschap van de Europese Unie, en in Rotterdam zijn twee architecten hun eigen woonhuis met de stenen aan het bouwen. Als bakstenenpatroon kozen ze voor een combinatie van Caramel Raw en Sliced, en dat klinkt best smakelijk voor stenen waarin misschien wel oude wc-potten zijn verwerkt.

Bekijk hieronder wat van de bakstenen die Tom en Ward maken.

WasteBasedBrick, Truffle Sliced

WasteBasedBrick, Augbergine Raw.

WasteBasedBrick, Augbergine Sliced.

WasteBasedBrick, Mushroom Sliced.

Kijk voor meer informatie op de website van StoneCycling.

Meer VICE
VICE-kanalen