​Mijn huis werd doorzocht nadat de noodtoestand in Frankrijk werd uitgeroepen

Dit artikel verscheen eerder op VICE Frankrijk

Op de avond van 13 november, enkele uren na de terroristische aanvallen in Parijs, kondigde de Franse president François Hollande de noodtoestand af. Eerst werd bekend gemaakt dat die twaalf dagen zou duren, maar uiteindelijk verlengde het parlement de noodtoestand met nog eens drie maanden, tot 26 februari. Op 22 januari verklaarde de Franse minister-president Manuel Valls tegenover de BBC dat de noodtoestand van toepassing zou zijn "tot Daesh is uitgeroeid".

De noodtoestand vergroot de rechten die de politie heeft. Zo kunnen agenten op ieder moment je huis doorzoeken, zonder dat ze daarvoor toestemming hoeven te krijgen van een rechter, zolang er maar "serieuze redenen zijn om te geloven dat de betreffende locatie vaak bezocht wordt door een individu, wiens gedrag een bedreiging is voor de publieke veiligheid en orde" (aldus het elfde artikel van de wet die over de noodtoestand gaat).

Dit is precies wat Bruno (wiens naam is gefingeerd voor dit artikel) overkwam. Bruno is een 23-jarige student die een lerarenopleiding volgt. Hij woont samen met zijn ouders in een klein en afgelegen dorpje in de Haute-Savoie regio (in het oosten van Frankrijk), en hij is één van de 3189 mensen wiens huizen werden doorzocht nadat de noodtoestand werd afgeroepen. We spraken af in een café in het centrum van Annecy, de hoofdstad van de streek, waar hij me zijn verhaal vertelde.

Ik ben nu ongeveer twee jaar praktiserend moslim. Mijn ouders waren altijd vrij open over alles dat met religie en spiritualiteit te maken had, dus dat is hoe ik opgevoed ben. Toen ik ongeveer achttien was, begon ik veel na te denken over de zin van het leven en ik realiseerde me dat ik onbewust altijd geïnteresseerd was geweest in de Islam. Mijn ouders kochten een Koran voor me, en ik besloot dat ik meer te weten wilde komen over de literatuur van de religie. Ik ontdekte dat er verschillende interpretaties van de Islam waren, en vooral het soefisme sprak me erg aan – eigenlijk precies het tegenovergestelde van het salafisme.

Het soefisme is vrij mystiek en bestudeert niet alleen de vorm van bepaalde verzen in de Koran, maar ook wat verschillende dingen zouden kunnen betekenen – en plaatst die in context. Het is een spirituele benadering van de Islam en dat is wat me aantrok. Dus ik heb dit pad voor mezelf gekozen, en ik voel me er goed bij.

Mijn vrienden en nabije familie weten dat ik moslim ben, maar in mijn stadje weet verder niemand het – het is niet iets waar ik mee te koop loop. Ik heb niets te verbergen, maar het is wel iets dat ik privé houd. Veel mensen zouden mijn keus gewoonweg niet begrijpen. Trouwens, gezien de situatie in Frankrijk moet je heel voorzichtig zijn met wat je zegt, en tegen wie je het zegt.

Een paar dagen voordat de politie mijn huis kwam doorzoeken, zat ik aan de telefoon met een vriend toen ik een politieauto voorbij mijn huis zag rijden. Ik woon in een dorpje met vijfhonderd inwoners, dus dat is vrij zeldzaam. Ik moest lachen en zei tegen die vriend van me: "Het is zo ver, ze komen me opzoeken."

Een week later, rond kwart voor 6 's ochtends, werd er hard op de voordeur geklopt en mijn hond begon te blaffen. Mijn vader werd er ook wakker van en toen hij uit het raam keek, zag hij buiten twaalf politieagenten en soldaten met wapens het huis omsingelen. Ik hoorde iemand schreeuwen "Politie, open doen!", dus ik ging naar beneden en deed de deur open. Ze stuurden me gelijk terug naar mijn kamer en vroegen me of ik wapens had, een vlag van de Islamitische Staat of andere, verdachte voorwerpen. Ik vertelde ze natuurlijk dat ik die niet had. Ze doorzochten het hele huis, van de zolder tot de kelder. Ook maakten ze foto's van boeken over de Islam, die in mijn kamer stonden.

Ze waren ongeveer een uur bezig. Ze doorzochten mijn computer, checkten de browsergeschiedenis en mijn harde schijf. Als ik er nu op terug kijk, was de huiszoeking nog vrij mild. Zo mild zelfs, dat ik me af begon te vragen of de politieagenten er zelf wel van overtuigd waren dat dit nodig was. Ze vroegen me of ik op de hoogte was van de situatie in Syrië. Ik vertelde ze dat ik dat inderdaad was, omdat ik wilde begrijpen wat er aan de hand was, niet omdat ik me bij IS aan wilde sluiten. Ze wilden weten waar ik mijn boeken had gekocht en waar ik recentelijk heen was gereisd. Dat was het eigenlijk wel: ze hebben de deur niet bestormd, ze waren niet agressief en ze hebben niet tegen me geschreeuwd.

Als je kijkt naar wat voor een reizen ik heb gemaakt, zou je misschien kunnen denken dat ik een islamitische extremist ben: ik ben in m'n eentje naar Turkije geweest, ik ben naar Israël gegaan, naar Palestina en naar Marokko voor een uitwisselingsprogramma. Af en toe pak ik m'n rugzak op en maak ik een reis – soms met vrienden, soms met mijn ouders of mijn vriendin en soms alleen. Meer niet. Maar het feit dat ik naar landen ben geweest die potentieel gevaarlijk zijn, heeft in dit geval niet in mijn voordeel gewerkt.

Een andere oorzaak waardoor ik mogelijk in deze situatie verzeild ben geraakt, is het feit dat ik vorig jaar, toen ik als mentor op een middelbare school werkte, samen met mijn ouders een demonstratie heb georganiseerd tegen de uitzetting van een Albanese familie. De politie zei dat ze me daardoor in het vizier kregen, alhoewel ik de link die gelegd werd met terrorisme nog steeds niet begrijp. Naast die school staat een moskee, waar ik vaak heen ging tussen twaalf en twee in de middag. Misschien heeft een imam of islamitische politieagent doorgegeven dat ik daar vaak was.

Ik denk niet dat ik iets fout heb gedaan, maar de agenten gaven me wel sterk het gevoel dat ik me ergens schuldig aan had gemaakt. En na de huiszoeking waren mijn ouders zelfs achterdochtig, ze bleven maar vragen met wie ik precies omging. In het huiszoekingsbevel stond dat de politie mij ervan verdacht dat ik omging met individuen die betrokken waren bij terroristische activiteiten, maar ze hebben nooit aangegeven wie dat dan waren. Ik begon te denken dat ik voorzichtiger zou moeten zijn met de dingen waarmee ik bezig was, maar dat is een gevaarlijke gedachte: ik hoef niet voorzichtiger te zijn, want ik heb helemaal niets fout gedaan.

Ik ben altijd erg kritisch geweest over extremisme, maar mijn huis werd alsnog doorzocht. Mijn familie vertelde de buren uiteindelijk dat er een overval was geweest, want we konden niet doen alsof er niets was gebeurd, nadat al die agenten langs waren geweest. We hebben ze verteld dat we dieven hadden gespot in de wijk en daarom de politie hadden gebeld, die uiteindelijk met meer mankracht kwamen dan normaal gesproken het geval is – vanwege de noodtoestand.

Toen ze vertrokken, zei één van de agenten tegen me: "We zullen je in de gaten blijven houden." Wat houdt dat in? Wordt mijn telefoon afgetapt? Trekken ze na wat ik doe op het internet? Ik kreeg er maar een raar gevoel van. Nu de noodtoestand is verlengd, zullen er nog veel meer huiszoekingen worden gedaan in de komende weken – als het geen maanden zijn. Ik begrijp waarom de situatie in Frankrijk is zoals-ie is, en ik geloof ook dat de politie alleen maar orders opvolgt door zo groots te werk te gaan. Maar ik vind het wel heel lastig dat ik door mijn eigen land als een bedreiging word gezien.

Volg Matthieu op Twitter.