Wel een staakt-het-vuren – geen staakt-het-vuren. Kiev blijft onrustig

In de straten van Kiev schiet een man vuurwerk af richting de politie.

De noodtoestand dreigde vannacht opnieuw in Oekraïne nadat demonstranten een ministerie hadden bezet. Die bezetting is inmiddels voorbij maar oppositieleider Klitsjko veroordeelt de actie en noemt het provocatie. Daar trokken de actievoerders zich duidelijk niets van aan. Op het Onafhankelijkheidsplein in de hoofdstad bivakkeren duizenden aanhangers van de oppositie in de vrieskou.

Donderdag werd er na vijf dagen geweld in hartje Kiev nog een staakt het vuren afgekondigd. Activisten en oproerpolitie vochten op straat nadat een demonstratie tegen de nieuwe anti-protestwet van de regering in een vechtpartij uitmondde.

Demonstranten vuurden brandbommen en vuurwerk af op agenten, die vervolgens antwoordden met traangas en rubberen kogels totdat een van de oppositieleiders – voormalig professioneel bokser Vitali Klitsjko – een wapenstand bemiddelde.

Honderden demonstranten en politie zijn gewond geraakt en vijf demonstranten zijn zelfs vermoord. Twee van hen aan de gevolgen van schotwonden.

Deze video verscheen donderdag op YouTube, maar het is onduidelijk wanneer de beelden precies gemaakt zijn. Voor degene die op hun werk zitten – of die gewoon liever niet naar verontrustende beelden kijken –, de video laat zien hoe de Oekraïense politie de demonstranten probeert te shockeren. Ze laten een naakte man in de vrieskou poseren voor de camera, voordat ze hem nog even een trap tegen zijn benen geven.

In een poging zichzelf te beschermen tegen nog meer geweld hebben sommige demonstranten DIY-pantsers aangetrokken. Ze binden houten planken voor en dragen plastic rond hun benen om zich te beschermen tegen de wapenstokken van de politie; anderen gebruiken autodeuren, snowboards en stukken staal als schild. Nieuwe barricades zijn opgericht om de politie tegen te houden en een paar mensen dragen maliënkolders.

Ik ben er vrij zeker van dat de politie geen strijd zal beginnen op het Onafhankelijkheidsplein, maar met de laatste paar dagen in ons achterhoofd, is het geen verrassing dat mensen voor de zekerheid toch maar voorbereidingen treffen. Demonstranten hebben katapulten aan de frontlinie van de barricades geplaatst en maken honderden petroleumbommen klaar om een vuurregen op de politie te kunnen loslaten.

De barricades zelf zijn gemaakt van autobanden tassen vol met sneeuw en stenen, houten planken en zelfs uitgebrande bussen die zijn gebruikt om de politie snel te kunnen evacueren. Dus eigenlijk alles waar de demonstranten maar aan kunnen komen.

Terwijl sommigen hun wapens van houten planken hebben gemaakt of nog net aan een gummiknuppel konden komen, liep deze meneer rond met het been van een mannequin. Ik heb het hem niet zien gebruiken, maar ik kan me niet voorstellen dat er voor een politieman iets meer vernederend is dan een plastic teen die de weg naar je oog heeft gevonden.

Vitali Klitsjko spreekt de menigte toe.

Donderdag spraken oppositieleiders Vitali Klitsjko van UDAR, Oleh Tyahnybok van Svoboda en Arseniy Yatsenyuk van de Vaderlandse Partij met president Viktor Janoekovitsj om tot overeenkomst te komen.

Na urenlange onderhandelingen verschenen Klitsjko en Tyahnybok bij de barricades waar duizenden mensen zich hadden verzameld. De oppositieleiders vertelden dat het niet was gelukt een overeenkomst te bereiken en ze riepen de demonstranten op om het staakt-het-vuren te verlengen. Er volgde direct een luid boegeroep en er werden kreten als ‘Revolutie!’ gescandeerd.

De protesten in Oekraïne komen voort uit de haat voor Janoekovitsj en zijn regering, en niet uit liefde voor de oppositiepartijen. Mensen willen nu verandering, maar alles wat ze tot nu toe krijgen zijn vruchteloze onderhandelingen en een zwak staakt-het-vuren – wat misschien wel verklaart waarom de demonstranten door anderen niet worden gezien als paria. Er lijkt zelfs wel een grote steun te zijn voor mensen die de boel een beetje scherp houden met vuurwerk en petroleumbommen.

Foto’s van de gesneuvelden. Bovenaan staat Serhiy Nihoyan, een twintigjarige man die woensdag dood in de sneeuw werd aangetroffen.

Dit protest gaat al lang niet meer over Europa: jaren van corruptie en trage economische groei komen bovendrijven en mensen zijn boos.

Net als bij de Braziliaanse opstand - die begon vanuit woede over de prijs van buskaartjes - of de golf van onrust in Turkije - die begon om een ​​park te redden – zijn de pro-Europese-protesten in Oekraïne geëvolueerd naar een meer algemene ontevredenheid. Sinds mijn laatste bezoek is er sprake van een duidelijke daling in het aantal mensen dat met een vlag van Europa staat te zwaaien. Iedereen die je spreekt is nu veel meer geïnteresseerd in het omver werpen van de regering, dan in welke vorm van handelsovereenkomst met Europa dan ook..

Een uitkijkpost op het plein.

De onrust verspreidt zich ook buiten Kiev. Demonstranten dwongen de regionale gouverneur van de westelijke stad Lviv om af te treden, en in Rivne - een stad in het Noordwesten van het land – vocht de menigte met de politie en vielen ze een overheidsgebouw binnen.

Afgelopen weekend sloegen oppositieleiders het aanbod af om premier en vice-premier te worden onder president Janoekovitsj. De minister van Defensie zei gisteren dat het leger neutraal is in het conflict. Als de Oekraïense Veiligheidsraad de noodtoestand uitroept, zullen militairen naar verwachting niet ingrijpen tegen overtreders.