Identiteit

Op deze datingsite voor complottheoristen zoeken truthers naar liefde

"Wat zou het leuk zijn als we samen in de auto stapten, naar een open plek reden en probeerden contact te leggen met E.T. of zo."
13.10.17
Foto eigendom van Aine Fidden

De 54-jarige Jenny uit New York hoopte de ware te vinden vóór het dreigende einde van de mensheid, en schreef zich daarom in bij Awake Dating, een datingsite voor complottheoristen. Ze had er al een reeks slechte dates opzitten. "Ik ontmoette een man op Tinder," vertelt ze me, "maar uiteindelijk hielp ik hem inzien dat hij misschien wel homo is." "Ik wil echt mijn soulmate ontmoeten, en dit klinkt misschien heel gek – maar ik moet mediteren om dat te kunnen bereiken," voegt ze toe. "Ik moet dit verlangen naar het spirituele rijk zien te brengen. Dan bestaat er een kans dat ik diegene ontmoet, en hopelijk kunnen we de laatste tien jaar van onze levens samen doorbrengen, totdat de hele wereld vergaat." Awake Dating is uitsluitend bedoeld voor alleenstaande liefhebbers van samenzweringstheorieën, maar zo willen ze liever niet genoemd worden. De meeste van de vrijgezellen die actief zijn op de site omschrijven zichzelf als 'waarheidszoekers' of 'wakker', vanwege de negatieve associatie die de meeste mensen met complottheoristen hebben door populaire cultuur (denk aan die zelfgemaakte, aluminium hoedjes). Waarheidszoekers houden er een breed spectrum aan opvattingen op na. "Sommige houden van ufologie, terwijl anderen geïnteresseerd zijn in 9-11, Sandy Hook of operaties onder valse vlag. Weer anderen richten zich op MK-Ultra (een vermeend hersenspoelingsexperiment van de CIA) en chemtrails," legt Jenny uit. "Dan zijn er nog de mensen die geloven dat de aarde plat is en het hele Illuminati-gebeuren, en het Pizzagate-ding." Waarheidszoekers, geeft Jenny toe, kunnen best "een beetje gek" zijn. Maar zij laat zich niet in met gekken – niet op romantisch vlak, tenminste. "Daar moet je voorzichtig mee zijn," geeft ze toe. Misschien hebben waarheidszoekers nog wel meer liefde nodig dan de meeste mensen. Het kan best vermoeiend en vervreemdend zijn om het telkens op te moeten nemen tegen duistere overheidsinstanties. Als je de strijd tegemoet gaat met iemand aan je zijde, kan dat een bron van kracht zijn. "Het kan best eenzaam zijn om een waarheidszoeker te zijn," bevestigt ook Jenny.

Jenny, 54 jaar, uit New York. Foto eigendom van de geportretteerde

Net zoals alle andere datingwebsites heeft Awake Dating geen ingebouwde filter die aangeeft hoe gek iemand werkelijk is. Het criterium om lid te worden? "Je moet wakker zijn," legt Aine Fidden uit, vanuit haar huis in Ierland. De 26-jarige richtte het platform op samen met haar 39-jarige echtgenoot, Jarrod Fidden. Ze ontmoetten elkaar in 2012 in China, maar werden allebei – gelukkig tegelijkertijd – wakker in september van 2014, toen ze zich bewust werden van de werkelijke wereldorde. Sinds de oprichting van Awake Dating, minder dan een jaar geleden, hebben zich wereldwijd 10.000 gebruikers ingeschreven op de site. Zeventig procent daarvan woont in de Verenigde Staten, en het grootste deel van de gebruikers komt uit Texas en Florida. De linkse theoreticus Christopher Hitchens omschreef complottheoristen eens als de "uitlaatgassen van de democratie." Als de afgelopen maanden ons iets geleerd hebben, is het dat deze smog tegenwoordig met een verontrustend tempo wordt uitgespuwd. "Als je de politiek van het afgelopen jaar bekijkt, dan zie je dat complottheorieën gemeengoed zijn geworden in politieke debatten," zegt professor Karen Douglas, sociaal psycholoog aan de University of Kent, die zich specialiseert in complottheorieën. Ze karakteriseert Donald Trump als de meest vooraanstaande en opvallende complottheorist: van zijn eerdere steun aan de 'birther movement' (het idee dat Barack Obama niet in Amerika geboren zou zijn), tot de meer recente beschuldigingen dat president Obama het hoofdkwartier van zijn verkiezingscampagne zou hebben afgeluisterd. "De oorsprong van complottheorieën is terug te brengen tot de vrij fundamentele manier van hoe mensen nadenken en informatie organiseren," legt Douglas uit. Ze legt uit dat mensen die zich aangetrokken voelen tot samenzweringstheorieën vaak "mensen zijn die over het algemeen wantrouwend zijn, cynisch zijn op politiek vlak en een laag zelfbeeld hebben, of mensen die narcistisch zijn." "Er is nog een verklaring," zegt Douglas, "dat, wanneer je je machteloos of onzeker voelt, complottheorieën je weer kunnen helpen om de controle terug te pakken, een verklaring te vinden, of je onzekere gevoelens te verminderen. Deze mensen hebben vaak het gevoel dat complottheorieën hen erbij helpen met moeilijke situaties om te gaan, hoewel onderzoek dat ontkracht." Sterker nog, stelt Douglas in een van haar eigen publicaties, blootstelling aan complottheorieën "bevordert het gevoel van machteloosheid, wat weer leidt tot een scala aan onaangepast gedrag," zoals "je terugtrekken uit het politieke debat, minder bereid zijn je ecologische voetafdruk te verkleinen, en minder bereid zijn je kind te laten vaccineren." Fidden kijkt daar heel anders tegenaan. "Wakker zijn betekent dat mensen zich realiseren dat centrale banken overal ter wereld gerund worden door slechts een paar families, en dat geld wordt uitbetaald in schulden. Zo staat de bevolking voor eeuwig in het krijt bij private bedrijven," stelt ze. "Dus dat is de ene kant. De andere kant is je er bewust van zijn dat er een wereldwijde genocide plaatsvindt om de aarde te ontvolken." Als ik haar vraag om die laatste uitspraak uit te leggen, maakt Fidden een geluid alsof ze een baby aan het kalmeren is. "Chemtrails worden uit internationale vliegtuigen gespoten," legt ze geduldig uit, "al deze vliegtuigen spuiten chemicaliën. Het zijn dezelfde mensen die ook de banken bezitten. Ze moorden ons uit." De beschuldiging dat joodse families het internationale bankensysteem bestuurt is een bekende antisemitische complottheorie. Als ik dit voorleg aan Jenny, wordt ze zichtbaar ongemakkelijk. "Oké, ik ben zelf joods," zegt ze, "en ik kom in opstand tegen alles dat riekt naar antisemitisme. Als je mensen wilt beschuldigden, beschuldig dan witte mannen in het algemeen! Dat zijn de Illuminati, oude witte mannen. Ik besteed geen aandacht aan die bullshit over de zogenaamde joodse agenda. Dat is heel gevaarlijk. En nu Trump rondloopt, zie je het steeds meer. Anti-moslim, anti-zwart, anti-homo, anti-joods – en je zou toch denken dat de geschiedenis ons iets geleerd had!" Ik vraag Fidden hoe ze de behoeftes van twee kinderen, een net opgezet bedrijf en het verzet tegen het wereldwijde 'ontvolkingsprogramma' met elkaar weet te combineren. "Niet al te best, dat is het probleem!" geeft ze toe. "Anderhalf jaar geleden werd mijn dochter heel ziek en ik was compleet overstuur. Ik dacht: oh mijn god, dit komt doordat ik niet genoeg aandacht aan hun gezondheid heb besteed." Tegenwoordig focust Fidden zich voornamelijk op haar kinderen, hoewel ze nog altijd tijd vrijmaakt voor spannende theorieën over aliens en tijdreizen.

De 26-jarige Kelly. Foto eigendom van de geportretteerde

Maar hoe ga op date met een complottheorist? "Ik houd van normale dates, naar een concert gaan of uit eten," vertelt Jenny. "Maar als ik iemand tegenkwam die, ik zeg maar wat, een ufoloog was, dan zou het heel leuk zijn als we op een avond in de auto stapten, naar een grote, donkere, open plek reden en contact probeerden te leggen met E.T. of zo." Tijdens de eerste date van de 37-jarige Elijen en de 36-jarige Danaja, nam Danaja Elijen mee naar een beoefenaar van reconnectieve genezing. (Het Kroatische stel heeft me gevraagd hun Awake-gebruikersnamen te gebruiken, om zo hun identiteit te beschermen.) Maar wat is dat precies, reconnectieve genezing? "Het is een manier om jezelf en je energie opnieuw te verbinden met –" begint hij, voordat Danaja hem onderbreekt: "… Moeder Aarde!" Het resultaat van de behandeling bleek zo succesvol, dat Elijen kon stoppen met het slikken van zijn antidepressivum. Moeder Natuur had hem volledig genezen. Na negen maanden gedatet te hebben, zijn Elijen en Danaja al van plan om samen kinderen te krijgen. (Danaja heeft al een 5-jarige dochter uit een vorige relatie.) Hoewel ze geen van beiden overtuigd zijn van Fiddens genocidetheorie, zijn ze allebei fel tegen vaccineren. Elijen en Danaja geloven dat het vaccineren van kinderen tegen ziektes als de mazelen de ziekte juist verder verspreidt, in plaats van voorkomt. "Er zijn zoveel gevallen bekend, dat kan geen toeval meer zijn," vertelt Elijen me. Voor Elijen en Danaja betekent wakker zijn dat je je bewust bent van "je hogere zelf en de wereld om je heen." En, voegt Elijen toe, kijk uit voor chemotherapie. "Kankerbestrijding is letterlijk gif," zegt hij. "Een paar van mijn familieleden stierven aan kanker. En ik weet dat die behandeling heel erg duur was, heel erg zwaar voor het lichaam en uiteindelijk heeft het ervoor gezorgd dat ze doodgingen. Er valt veel geld te verdienen met genezing die mensen uiteindelijk opzettelijk vernietigt." Het is niet zo verwonderlijk dat hun families hun onconventionele opvattingen niet helemaal begrijpen. "Ze denken dat we gek zijn!" bevestigt Danaja. "Maar we hebben ook geluk," voegt Elijen toe, "want hoewel ze het niet met ons eens zijn, accepteren ze onze opvattingen wel." Net als Jenny werd de 26-jarige Kelly uit Virginia lid van Awake Dating na een slechte ervaring op een reguliere datingsite. "Ik begon met een heel knappe jongen te praten die bij mij in de buurt woonde," vertelt ze. "Vroeger wachtte ik met vragen over complottheorieën tot na de eerste date, maar nu vroeg ik gewoon hoe hij erover dacht." Zijn reactie was niet echt waar ze op gehoopt had: "Het is de brandstof waar idioten op draaien," stuurde hij terug. "Je bent mooi en ziet er goed uit, maar je zal mijn mening hierover niet veranderen." Tijdens het daten is het, net als in het echte leven, goed om iemands motieven te wantrouwen. Hierin hebben complottheoristen natuurlijk een voorsprong. "Het hóórt moeilijk te zijn om mensen te vertrouwen!" roept Kelly uit. "Vertrouw niemand. Blijf doorvragen. Je moet die twijfel in je achterhoofd houden."

Maar in de zoektocht naar liefde vallen de complottheoristen, ironisch genoeg, voor de grootste oplichterij aller tijden. Want wat is liefde nou eigenlijk, afgezien van een kapitalistisch complot? "Valentijnsdag wordt opgeklopt zoals bedrijven iedere feestdag opkloppen," legt Kelly uit. "Ze buiten de boel uit wanneer ze kunnen. Liefde is bij uitstek een kapitalistisch complot. Ik geloof dat bedrijven emoties gebruiken om winst te behalen. Vergelijkbaar met hoe ze diamanten presenteerden, en nu verwacht iedereen diamanten bij een verloving." Desondanks is Kelly niet zo cynisch dat ze Cupido's pijlen helemaal heeft afgezworen. Ze is inmiddels verliefd geworden op een mede-compottheorist. "We hebben elkaar op een ander platform ontmoet maar we zijn allebei 'wakker'," vertrouwt Kelly me toe. "Ik vroeg hem hoe hij dacht over complottheorieën voordat we elkaar in het echt ontmoetten. Hij vroeg waarom, en ik zei dat ik iemand zocht die niet denkt dat ik gek ben als ik erover begin." Gelukkig stond haar minnaar open voor haar ongewone opvattingen. Jenny is nog niet van plan haar zoektocht naar de liefde te staken. "Als er naar aanleiding van dit artikel nog mannen zijn die interesse hebben, kunnen ze me een berichtje sturen," besluit ze.