Het lijkt te mooi om waar te zijn, maar er bestaat dus een museum voor lelijke kunst. Of eigenlijk ‘slechte’ kunst. Het Museum of Bad Art in het plaatsje Summerville, Massachusetts verzamelt al jaren de meest wanstaltige kunstwerken, die ze vinden in kringloopwinkels, rommelmarkten en vuilnisbakken. Nu kun je je natuurlijk afvragen wanneer kunst eigenlijk lelijk is, en of kunst überhaupt slecht kan zijn. Het is al moeilijk genoeg om te bepalen wanneer kunst goed is. Toch verzekert de directeur van het museum, Louise Sacco, dat het MOBA “zeer strenge eisen” stelt aan de collectie.

Als het museum een nieuw kunstwerk op het oog heeft, kijken ze altijd eerst naar “of het kunstwerk iets speciaals heeft, iets dat het onderscheidt van een schilderij dat slechts gemaakt is door een incompetente kunstenaar.” Hoofdcurator Michael Frank krijgt regelmatig aanbiedingen van eventuele donoren onder ogen, en gaat er daarnaast vaak ook zelf op uit om te zoeken naar de verborgen kunstpareltjes op vlooienmarktjes. Het doel van die zoektocht is om kunst te vinden die zó slecht is dat het een podium verdient. Inmiddels is het museum al zo bekend dat het wordt opgebeld door afvalverwerkingsbedrijven die zeggen een spectaculaire vondst te hebben gedaan. 

Lucy in the Field with Flowers, anoniem. In 1993 uit het vuilnis gered in Boston

Het museum werd in 1993 opgericht toen antiekhandelaar Scott Wilson een draak van een olieverfschilderij tussen het vuilnis vond — Lucy in the Field with Flowers, inmiddels één van de pronkstukken uit de collectie. De vrienden van Wilson haalden hem over om een collectie te beginnen. Dat begon in eerste instantie met kunstrecepties bij hem thuis, maar toen die eenmaal zo drukbezocht werden moest Wilson op zoek naar een verblijfplaats voor zijn collectie, die hij vond in het gemeentetheater van Dedham in Massachusetts. Toen dat gebouw later in handen viel van een nieuwe eigenaar die niet veel heil zag in het MOBA, moest de collectie opnieuw verhuizen naar een ruimte in de bioscoop in Somerville, waar het tot de dag van vandaag te zien is. Het museum onderhoudt naast de hoofdcollectie ook nog twee kleinere exposities in Brookline en South Weymouth, in de buurt van Boston.

The Better To See You, My Dear, anoniem. Via ruilhandel verkregen

Inmiddels bestaat de collectie uit meer dan zeshonderd kunstwerken, waarvan er op ieder moment zo’n zestig van geëxposeerd worden. De werken zijn stuk voor stuk authentiek en gemaakt met de beste intenties — werken van fluweel, schilderijen met serienummers, clichématige motiefjes die ooit in waren. Allemaal kunstwerken die “te slecht zijn om te negeren,” aldus de slagzin van het museum. Met een collectie vol onmiskenbaar slechte nabootsingen van het menselijk lichaam, gedrochten van landschappen en monstrueuze huisdierportretten doet het museum die missie eer aan. 

Voor wie zich afvraagt of dit niet stiekem een hele goede grap is, is het aan te raden zelf een keer kijkje te nemen in het museum. Of op de FAQ-sectie op de website, waar het museum stelt: “Dit instituut timmert al een tijdje ijverig aan de weg om één van de beste slechtekunstcollecties ter wereld samen te stellen. Wij nemen onze missie dan ook serieus, en eerlijk gezegd zijn we soms best verontwaardigd en zelfs geshockeerd als we sommige spottende reacties lezen.”

Je kunt via Google’s Open Gallery alvast een deel van de collectie online bekijken, en vergeet vooral ook niet de facebookpagina van MOBA te liken om de nieuwste stukken uit de collectie te bewonderen.

The Waterfall, anoniem. Gekocht op een vlooienmarkt in Buffalo (VS)

Natty Dread, G.P.. In 2015 uit handen gered van de vuilnismannen in Somerville (VS)

He Was a Friend of Mine, Jack Owen. In 2007 in een kringloopwinkel in Boston gekocht (VS)

Spewing Rubik’s Cubes, K. Koch. In 2007 in een kringloopwinkel in Boston gekocht (VS)

Het Pember Library & Museum in Granville in New York zal een deel van de kunst van het MOBA opnemen in hun tentoonstelling Dreadful Art. Daarnaast zal de Harvard Business School in september ook een kleine tentoonstelling organiseren.