Skaten in Havana
Alle foto's door Axel Auréja
Skate

De illegale skatescene van Havana

Fotograaf Axel Auréjac hing rond met jongeren die de wet overtreden zodra ze op hun board stappen.
28 januari 2020, 10:56am

In Havana schijnt de zon het hele jaar door en aan de horizon glinstert de zee. Er zijn hier zoveel goede skateplekken, dat de stad een waar paradijs zou zijn voor iedereen die ervan houdt. Maar achter de idyllische façade lijkt de hoofdstad van Cuba voor de skaters die er wonen meer op een gevangenis. Skateboarden is er namelijk hartstikke illegaal.

Toch is er een skatescene, al hebben de skaters in Havana het niet eenvoudig: er zijn geen skatewinkels, ze worden telkens opgepakt door de politie, en de bekeuringen die ze krijgen zijn zo hoog als een gemiddeld maandsalaris. Maar dankzij de hulp van lokale non-profitorganisaties en donaties van over de hele wereld kunnen ze toch de straat op om te skaten en tegen het controlerende politieke systeem van het land in opstand te komen.

Fotograaf Axel Auréjac ging naar Havana om van de skaters te leren hoe het is om ergens te leven waar je bijna onmogelijk weg kunt, en waar het beoefenen van je passie een verzetsdaad is.

Alfonso rijdt door Chinatown

VICE: Hoi Axel, hoe kwam je op het idee voor dit project?
Axel Auréjac: Er zijn in Havana twee non-profitorganisaties die jonge skaters helpen: Amigo Skate Cuba en Cuba Skate. Ze verspreiden decks en ander materiaal onder de lokale jongeren. Ik ontdekte Amigo Skate Cuba toen ik research deed op internet, en ik raakte zo geïnteresseerd in het onderwerp dat ik besloot naar Havana te gaan.

Hoe raakte je bij de lokale scene betrokken?
Ik werd geïntroduceerd door Yugo, een skater en tatoeëerder die ik op straat tegenkwam. In het begin vertrouwden de mensen in de scene me niet echt. Ik was duidelijk niet welkom en veel skaters wilden niet op de foto. Na een paar dagen begonnen ze zich meer voor me open te stellen. Ik brak het ijs door te vertellen dat ik duizenden kilometers had gereisd om naar Havana te komen en legde uit waarom ik geïnteresseerd in hen was. Beetje bij beetje begonnen ze dat door te krijgen.

Ik kwam erachter dat de skatescene in Havana erg verdeeld is. Er zijn spanningen tussen de twee organisaties en er hing een erg competitieve sfeer op de skateplekken in de stad. Omdat ik met de mensen van Amigo Skate Cuba hing, wilden de jongeren van Cuba Skate niet door mij gefotografeerd worden.

Een potje dominoën is een groot deel van het dagelijks leven in Havana

Hoe heeft de scene het skateverbod overleefd?
Er zijn twee manieren om in Cuba aan een skateboard te komen. Of je kent iemand in Miami [waar veel Cubanen zich na 1959 vestigden, red.], die een skateboard voor je regelt, of je hoopt dat een van de organisaties in Havana een donatie uit het buitenland krijgt. Trouwens, skaters van over de hele wereld: voel je vrij om je oude decks en kleren naar Amigo Skate Cuba en Cuba Skate te sturen.

Veel mensen die ik heb ontmoet, zouden graag weg willen uit Havana, maar dat is niet eenvoudig met een gemiddeld salaris van 20 euro per maand en strenge migratiewetten die vereisen dat je een uitnodigingsbrief uit het buitenland krijgt. Terwijl ze wachten op een kans om de buitenwereld te leren kennen, uit hun rebellie zich op verschillende manieren: drugs, feesten, graffiti en de straten op z’n kop zetten.

Roberto, een getalenteerde skater uit Havana, praat met iemand uit de buurt

Wat betekent skateboarden voor de jongeren in Havana?
Skateboarden is een manier om te ontsnappen aan hun problemen. Jonge Cubanen weten dat ze een hele hoop dingen missen, ze voelen dat ze achterlopen ten opzichte van andere landen. Er is bijvoorbeeld pas sinds een paar jaar wifi op het eiland. Jongeren willen onafhankelijk zijn en zich openstellen voor de wereld, maar ze hebben te maken met het dwingende overheidsbeleid.

Als je de hele dag gaat skaten op straat, onstaat er een gemeenschapsgevoel. Deze jongeren leren elkaar alles. Ze hebben vergelijkbare ideeën en ontwikkelen dezelfde houding ten opzichte van bepaalde dingen. Ze zetten bijvoorbeeld vraagtekens bij de autoriteit van de politie in de stad.

Kevin, een jonge skateboarder en fotograaf op de Malecón, de beroemde boulevard

Hoe ziet een dagje skaten eruit in Cuba?
Het is hier zo heet dat mensen pas laat in de middag afspreken, zo rond vijf uur. De belangrijkste skateplek is La Rambla, een brede straat in de oude stad. Omdat er dagelijks meer skaters bijkomen, nemen ze steeds meer ruimte in. Ze houden constant in de gaten of de politie in de buurt is – het is echt een kat-en-muisspel. De dappersten worden meegenomen naar het politiebureau, anderen krijgen boetes en de gehoorzaamste skaters mogen gewoon naar huis.

De sessies zijn lang en intensief, afhankelijk van de staat van het asfalt. Mensen van verschillende leeftijden komen samen om dronken te worden en lol te maken, hoewel sommigen ook gewoon komen om andere mensen belachelijk te maken. Er is een kleine groep die het skaten heel serieus neemt. Zij willen zo goed worden dat ze hun dromen kunnen waarmaken: pro worden en het land verlaten. La Rambla is hun favoriete plek, maar ze zijn soms ook te vinden in andere wijken van de stad, zoals Chinatown, La Ceiba of Miramar.

Alfonso en Kevin zoeken naar nieuwe skateplekken in het centrum

Hoe is de relatie tussen de politie en de skateboarders?
Dat hangt af van de agent. Sommigen houden zich niet eens met skateboarders bezig. Over het algemeen werken de politieagenten op Cuba in kleine groepjes samen, maar ze worden behoorlijk gevreesd door de bevolking. Een boete ligt al snel rond het gemiddelde maandsalaris van een Cubaan.

Veel skaters komen uit arme gezinnen, dus ze proberen de politie te misleiden in plaats van mee te werken. Als de skaters met de instructies van een agent akkoord zijn gegaan, verspreiden ze zich snel door de straten en verzamelen ze zich kort daarna weer om verder te skaten. Het oneerlijkste van alles is dat andere straatsporten, zoals honkbal, voetbal, rolschaatsen en BMX’en, wel zijn toegestaan. Het lijkt erop dat alleen skateboarden als openbare overlast wordt beschouwd.

Kevin

Mick in een illegaal skatepark in een verlaten universiteitsgebouw in Vedado, een wijk in Havana

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op VICE Frankrijk.

Tagged:cuba, Sport