Hoe klaarkomende mannen van een jongenshuis een museum maakten
Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm. 
Fotografie

Hoe klaarkomende mannen van een jongenshuis een museum maakten

De fotoserie ‘Head Shots’ van Aura Rosenberg toont je het ware gezicht achter een spuitende pik.
6.10.17

Deze maand is op Oudeschans 15 in Amsterdam een museum gehuisvest. In dit jongenshuis, waar creatieve figuren zoals Bonne Reijn en Raven Aartsen wonen, zal iedere week een nieuwe tentoonstelling te zien zijn van werk rondom intimiteit. Vandaag wordt de eerste tentoonstelling geopend: Head Shots van de Amerikaanse fotograaf Aura Rosenberg. In de jaren negentig viel het haar op dat de gezichten van klaarkomende mannen amper zichtbaar zijn in porno, terwijl de extatische gezichten van vrouwen overal zijn. Die verwondering leidde haar tot 61 foto's van klaarkomende mannen, waaronder de kunstenaars Mike Kelly en John Baldessari.

Advertentie

Head Shots is onderdeel van het project US Intimacy op de Schans, bedacht en ontwikkeld door curator Zippora Elders. Het idee voor het project ontstond nadat Donald Trump verkozen werd, en voor Elders symbool ging staan voor de opleving van een wereldbeeld waarin de witte man dominant is. "De Head Shots zijn het beginpunt van dit project," vertelt ze. Geïnspireerd door het omgekeerde perspectief in de foto's van Rosenberg, en door het feit dat de kunstenaar voor de serie heeft samengewerkt met haar vrienden, besloot Zippora de foto's eens niet in een stijf museum op te hangen, maar bij vrienden thuis.

Ik sprak fotograaf Aura Rosenberg toen het opbouwen van de tentoonstelling nog in volle gang was.

Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm.

Creators: Head Shots is in musea over de hele wereld te zien geweest. Wat vind je ervan dat ze nu in deze smoezelige huiskamer hangen?
Aura Rosenberg: Ik vind het geweldig. Ik denk dat de serie in veel verschillende ruimtes past, en iedere context gaat anders op de foto's reflecteren. Dit is een fantastische plek voor de serie, omdat de foto's ook alles te maken hebben met genot.

Hoe kwam je er eigenlijk bij om de gezichten van klaarkomende mannen te fotograferen?
In de jaren tachtig was ik bezig met een project dat The Dialectical Porn Rock heet. Dat is min of meer als een grapje ontstaan voor een vriend die ook kunstenaar is en aan het werken was met pornografische beelden. Hij hield ook heel erg van vissen, op forel. Dus ik heb een paar stenen bij zijn favoriete visstekkie meegenomen, daar porno op geplakt en ze teruggelegd, zodat hij overal om zich heen porno zou zien.

Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm.

En hoe leidde een pornosteen naar de orgasmegezichten?
Zoals bij de meeste grapjes, kom je erachter dat er toch meer in zit dan je denkt. Ik werd gegrepen door hoe de stenen er in het landschap uitzagen en uiteindelijk heb ik de hele zomer pornostenen gefotografeerd. Dat was ook het begin van mijn fotografie en The Dialectical Porn Rock werd een langdurig project.

Je hebt veel porno gezien.
Door zo veel met porno te werken, viel het me op dat het orgasme voor mannen en vrouwen totaal anders wordt weergegeven. De extatische gezichten waren meestal van vrouwen. Bij mannen wordt het orgasme gesymboliseerd door de cumshot: een spuitende pik. Het is niet dat je nooit mannengezichten ziet die in extase zijn, maar vrouwen worden gewoon vaker afgebeeld in een staat waarin ze hun lichaam niet meer onder controle hebben.

Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm.

Als ik aan de jaren negentig denk, denk ik ook direct aan snelle zakenmannen die met hun enorme mobiele telefoons hun hele leven onder controle hebben.
Ik ging in de mainstream media kijken, en zag dat het inderdaad een stereotype is: vrouwen zijn vaker emotioneel en verliezen vaker de controle dan mannen in dezelfde situatie. Mannen hebben die emoties ook, maar ze zijn bang om ze te laten zien. Head Shots begon oorspronkelijk ook als grap, waarvoor ik de performancekunstenaar Cary Leibowitz – die zichzelf Candy Ass noemt – vroeg om te doen alsof hij klaarkwam. De foto die ik daarvan maakte kwam zo gek op me over, dat ik andere vrienden ook ging vragen of ze op de foto wilden terwijl ze klaarkwamen.

Komen de mannen op de foto's ook echt klaar?
Ik wil dat dit het geheim van de serie is. Sommige van de foto's heb ik niet zelf genomen, dus ik weet het ook niet. Voor mij heeft dit alles te maken met fotografie zelf. Foto's worden gezien als een manier om de realiteit vast te leggen en dat wilde ik, net als postmoderne fotografen zoals bijvoorbeeld Cindy Sherman, ter discussie stellen. Daarnaast tonen de beelden ook hoe vrouwen altijd worden onderworpen aan de mannelijk blik. Zonder er een heel groot statement over te maken, heb ik de lens simpelweg omgedraaid.

Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm.

Wat vind je ervan dat je werk nu, zo'n twintig jaar later, wordt opgemerkt door jonge mensen?
Het is voor mij interessant om te zien hoe jonge mensen op de foto's reageren. De serie gaat over een stereotype dat er misschien nu niet meer zo is. Natuurlijk ben je blij als je werk relevant blijft, en dan niet als een historisch document. Ik geef les in de geschiedenis van de fotografie en eigenlijk is fotografie al vanaf het begin fictie geweest. Ik denk dat dit werk ergens een plek heeft in de traditie van het ter discussie stellen van de authenticiteit van foto's. Het is mooi om te zien dat het werk in leven blijft. Soms moet je erom lachen, soms is het opwindend. Op een bepaalde manier is het ook gewoon porno.

'US Intimacy op de Schans' heeft ieder weekend van deze maand een andere tentoonstelling. Vanavond is de eerste opening op Oudeschans 15 in Amsterdam. Op de website van het project lees je meer. Vrijdag 13 oktober opent de tentoonstelling met Hannah Perry, gevolgd door Cynthia Talmadge op 20 oktober en Sam Cont is op 27 oktober.

Aura Rosenberg, Head Shots (1991 - 1996). Zilvergelatinedruk, ongeveer 40 x 30 cm.

Tagged:Creators