Het NOS Journaal heeft vanochtend een belangrijke stap gezet in de geschiedenis van de media en journalistiek

Wat er vanochtend in het NOS Journaal gebeurde tekent een definitieve kentering in de manier waarop nieuws werkt en hoe we de wereld zien.

|
06 oktober 2015, 12:41pm

Vanochtend was er zoals elke ochtend een NOS Journaal, een uitstekende mogelijkheid om tijdens het wegslobberen van je cornflakes bijgepraat te worden over de stand van de wereld. Er waren boten op elkaar gebotst, de fraudehelpdesk waarschuwt voor oplichting via sociale media, en er was brand geweest in een Duitse opvangplek voor asielzoekers.

Maar toen kwam het stukje 'Mediaoverzicht'. Hierin bericht het NOS Journaal wat andere media berichten. Daar zou je, als je een mediastudie doet, op zich al een prima paper met postmodernistische insteek over kunnen schrijven, maar wat er vanochtend gebeurde ging nog veel verder. Jeroen Overbeek droeg een stukje clickbaitartikel uit de krant voor. Het fragment duurde maar twintig seconden, maar was desalniettemin een zeer belangrijk moment in de geschiedenis van de media en de journalistiek. Laten we het even chronologisch op een rij zetten. In een lijstje, omdat dat zo fijn leest.

1) De serieuze kranten (die ook gewoon aan hun lezers- en sitebezoekersaantallen moeten komen), hebben ontdekt dat clickbaiterige artikelen (zoals lijstjes) werken. Vooral Het Parool heeft er een handje van, met bijvoorbeeld artikelen als 9 hipsterfenomenen waar Amsterdam wel klaar mee is, of 10 dingen die reizen in de metro aantrekkelijker zouden maken, maar is absoluut niet de enige.

2) Ook Metro snoept graag mee van de clickbaitpap, en maakte een lolzy lijstje van typische mensen die op ieder kantoor werken, met de titel Deze 8 types op kantoor vermijd je 't liefst. Het artikel verscheen op papier, wat de definitie van clickbait door de war schopt. Er hoefde niet geklikt, maar gepauzeerd tijdens het bladeren te worden, en dus zou je kunnen spreken van bladerbait? Anyway, het artikel staat ook online dus we kunnen het alsnog gewoon een clickbaitartikel noemen. Maar dan dus in de krant.

3) Het NOS Journaal berichtte vanochtend over dit totaal fictieve en lolzy artikel in Metro. Jeroen Overbeek besprak de inhoud van een door een medium verzonnen bericht, wat dus nieuws werd bij een ander medium – zelfs een van de belangrijkste Nederlandse nieuwsmedia. Zonder enige tussenkomst van bijvoorbeeld 'de realiteit', of 'een daadwerkelijke gebeurtenis'. Hiermee is er een nieuwe stap gezet in 'de hyperrealiteit' waarin we leven – een idee dat is beschreven door Jean Baudrillard. Jean was een Fransoos en postmoderne filosoof waar je, als je een mediastudie doet, waarschijnlijk al eens een prima paper met postmodernistische insteek over hebt geschreven. Zijn idee: er is steeds minder waarheid, omdat we al onze werkelijkheid baseren op iets dat we zelf (de mensheid) hebben bedacht (in de media). In ons Baudrillard-nieuwsoverzicht van 2014 legden we het nog wat uitgebreider uit.

4) VICE schrijft dit artikel, over een bericht in het NOS Journaal, over een (fictief) bericht in Metro. Je zou kunnen zeggen dat dit een nieuwe metalaag is, en dat klopt ook, alhoewel dit stuk niet puur over het bericht in het NOS Journaal gaat, maar over dat dit bericht een nieuwe stap is in de manier waarop (nieuws)media werken. Als dit artikel wordt overgenomen door een ander medium kun je je helemáál het postmoderne leplazarus lachen!
[*update: Joop.nl heeft inmiddels bericht over dit artikel op VICE over de NOS die over Metro bericht.]

Hier nog even het moment waarop Jeroen Overbeek het nieuwsbericht de ether in slingert. Hoewel zijn hoofd tijdens het voorlezen niet in beeld is, is het duidelijk dat hij beseft dat dit niet is waar hij ooit voor gesolliciteerd heeft:

"En Metro begint de dag met de acht types die je op kantoor het liefst mijdt [diepe zucht].
Aan welke collega's ergeren mensen zich het meesttt... vraagt de krant zich afff...
Bijvoorbeeld... aan een flirtende Florien, een bazige Ben, een roddelende Richard [zucht] aan een lollige Lennart.
Nou..."

Jeroens gezicht, direct na het item, lijkt uit te drukken dat hij geen idee heeft waarom hij dit in godsnaam zojuist allemaal gezegd heeft. Wen er maar aan, Jeroen.

Zelf dit historische moment terugkijken? Dat kan

hier (rond 6:26).



Lees ook:

Laten we het even over de NOS Zomercolumn hebben

Het jaar in Baudrillard!

Ik ben in de war van een artikel in het AD over leoni die 7 scharrels aan de haak sloeg

Like VICE Nederland voor je dagelijkse partij prachtverhalen, want anders mis je dingen: