Verbreek de banden met Russische zustersteden, schijterige burgemeesters van Nederland

Russische homoactivisten worden door politie aangevallen. ‘Terminate’ is een krachtig woord voor een politicus om te gebruiken. Toch koos burgemeester Jónn Gnarr van Reykjavík juist dat woord om de banden met zusterstad Moskou te verbreken. De IJslandse voorvechter van homorechten kan niet leven met de onlangs ingevoerde Russische wet, die ‘homopropaganda’ – zoals een gay pride, of het tonen van de regenboogvlag – strafbaar maakt. De burgemeester volgt hiermee het voorbeeld van Venetië en Milaan. Om te zien wat de Russische anti-homowet in de praktijk inhoudt, klik hier. In Nederland onderhouden Rotterdam, Groningen en Nijmegen vooralsnog warme relaties met een Russische zusterstad, tot grote onvrede van Geer Oskam. Hij gaf bijna drie jaar voorlichting over homoseksualiteit op middelbare scholen en werkte bij de LGBT-afdeling van Human Rights Watch in New York, als assistent van Boris Dittrich. Boos dat de Nederlandse burgemeesters niet even grote ballen hebben als Jónn Gnarr, en boos dat Poetin juist in Nederland warm wordt onthaald, richtte hij via Change.org een petitie op. Geer wil dat burgemeesters de banden met Russische zustersteden verbreken tot de anti-homowet is verworpen. De laatste keer dat ik keek, had de petitie 3.293 handtekeningen. De initiatiefnemer hoopt op minstens 5.000 krabbels, maar vindt het belangrijker dat burgemeesters daadwerkelijk actie ondernemen. Helemaal nu vier Nederlanders in Rusland zijn gearresteerd (en gelukkig ook weer vrijgelaten), omdat ze een documentaire maken over de omstreden anti-homowet. Ik belde Geer even op. VICE: Hoi Geer. Wat ging er door je heen toen je hoorde van Jónn Gnarrs actie?
Geer Oskam: Dat kunnen wij in Nederland ook! Maar in plaats daarvan nodigen we premier Poetin uit voor een etentje in het Scheepvaartmuseum. Om in sociale media-termen te spreken: we moeten de steden ontvrienden. Waarom is dit zo belangrijk? Ik heb zelf altijd het idee dat die zusterstadrelaties vooral symbolisch zijn, en in de praktijk weinig om het lijf hebben.
Dat verschilt van stad tot stad. Vaak worden alleen de hoge heren heen en weer gevlogen, maar het houdt ook in dat je elkaars bestuur steunt en dat er kunst en cultuur wordt uitgewisseld. De relatie is symbolisch, tot je hem beëindigt, dan wordt het ineens politiek. Ontbreekt het de Nederlandse burgemeesters aan daadkracht?
Ja, ik vind van wel. Het is toch ironisch dat een GroenLinks-raadslid uit Groningen nota bene in de zusterstad Moermansk wordt opgepakt? De enige reactie van de Stedenband Groningen-Moermansk is dat ze “geschokt” zijn. We moeten een veel groter signaal afgeven. Waarom zijn onze politici zo bang voor de Russen?
Daar zullen vast veel economische redenen voor zijn. We zitten nu in het Nederland-Ruslandjaar, dus alle politieke confrontaties worden ongetwijfeld uit de weg gegaan.

Geer Oskam in blijere tijden. (Foto door Roderick Nijenhuis.) Heb je al reacties ontvangen van de burgemeesters die je aanspreekt in jouw petitie?
Ik krijg toevallig net een mail binnen van de Manager Internationale Betrekkingen in Rotterdam, waarin hij zegt: “De kaders waarbinnen wij de discussie willen voeren met onze zusterstad Sint Petersburg wijken af van de door u voorgestelde publiekelijke discussie c.q. het opzeggen van onze relatie met Sint Petersburg.” Ze zeggen dus met hele dure woorden dat ze lekker bezig zijn. Hoe zit het met onze hoofdstad?
Amsterdam heeft anderhalf jaar geleden besloten om geen nieuwe relaties met zustersteden aan te gaan, dus al ruim voor mijn petitie. Maar de Manager Internationale Betrekkingen in Amsterdam wilde zich verder niet publiekelijk uitlaten over dit besluit. En toen ik vroeg of ze dan wel mijn petitie wilden steunen, zei hij dat ik de gemeenteraad een brief kon sturen. Terwijl de hoofdstad juist een voorbeeld moet zijn voor anderen. Er wordt echt laffe politiek bedreven in dit land, en als burger voel ik vooral onmacht. Wat hoop je uiteindelijk te bereiken?
Ik vind dat de burgemeesters een duidelijk standpunt moeten formuleren. De reactie van de burgemeester van Groningen was slechts dat hij zich gaat buigen over een reactie. Daarom roep ik ook iedereen op om burgemeesters op te bellen, zodat ze er niet onderuit kunnen komen. Ik hoop ze zover te krijgen dat ze tijdens de gay pride de banden met hun zustersteden verbreken, of concreet uitleggen hoe ze het debat zullen aangaan met hun zusterstad. Rusland moet worden gestraft voor deze wet. Het is daarom goed dat de PvdA in Rotterdam en een lid van Pussy Riot nu ook actie eisen. Waarom richten Nederlandse homoactivisten al hun pijlen op Rusland?
Rusland heeft als economische grootmacht veel invloed. Ik ben bang dat het anti-homobeleid in Rusland overslaat naar andere landen. In Oekraïne is al een vergelijkbare wet aangenomen. Rusland zit in de Raad van Europa, maar het is belachelijk dat andere lidstaten toestaan hoe één dictator bepaalt dat een hele bevolkingsgroep in Rusland wordt gemarginaliseerd. Het verbieden van liefde zal nooit geluk brengen. Dat klinkt wat zoetsappig, maar je begrijpt wat ik bedoel. Voor meer informatie over Geers petitie, klik hier. Lees hier ons verslag van de homodemonstratie tegen premier Poetin in Amsterdam.