2015 was het heetste jaar ooit. In 2025 is dat normaal

Wat wij nu extreem noemen is over tien jaar al normaal.
7.11.16

Op dit moment voert een vrij onheilspellend klimaatwetenschappelijk Australisch onderzoek de frontpage op Reddit aan. 2015 was volgens alle metingen het heetste jaar ooit, maar hoe uitzonderlijk de hitte in 2015 ook was, volgens deze studie zou dat al over tien jaar volkomen normaal kunnen zijn.

Wetenschappers noemen dat de 'nieuwe norm': het hellende vlak waarop het extreme weer van vandaag de dag geen uitzondering meer is, maar een aankondiging van wat komen gaat.

Advertentie

En we krijgen steeds vaker dit soort aankondigingen – op de Noordpool is het vandaag bijvoorbeeld twintig graden warmer dan normaal.

Bron: http://cci-reanalyzer.org

De term "nieuwe norm" wordt in de media, en in wetenschappelijke publicaties, volgens de onderzoekers meestal gebruikt als een extreme weersgebeurtenis te herleiden valt naar klimaatverandering die door de mens is veroorzaakt (antropogene opwarming), en hoogstwaarschijnlijk vaker zal gaan voorkomen.

De extreme hitte op de Noordpool is waarschijnlijk zo'n geval, onder meer omdat het steeds vaker voorkomt. De hittegolf die over Nederland trok in september ook. De kans op een hittegolf in Nederland is volgens een internationale studie waar ook het Nederlandse KNMI aan meehielp vier keer groter nu, dan aan het begin van de 20ste eeuw. In Australië is dat zelfs vijf keer zo groot.

Bron: Climatecentral.org.

Wat de auteurs van dit alarmerend klinkende onderzoek voor het eerst doen, is het begrip van de nieuwe norm formaliseren door daadwerkelijk vast te stellen wanneer de extreme recordtemperaturen van 2015 statistisch gezien normaal zullen zijn. Heel simpel gezegd is een nieuwe norm bereikt als vijftig procent van de metingen hoger uitvallen dan het referentiepunt, in dit geval de temperatuur in 2015.

Zoals gebruikelijk in de klimaatwetenschap belichten de onderzoekers meerdere uitstootscenario's (RCP's). In de meeste scenario's duurt het nog zeker 25 jaar voordat we zo ver zijn, maar in één extreem scenario duurt het slechts tien jaar: het business-as-usual-traject. Oftewel: exact het traject dat we nu volgen.

Op lokaal niveau kan dit moment worden vertraagd door een agressief beleid te voeren om de uitstoot te verminderen. Maar wereldwijd zijn de veranderingen al in werking gezet. Het maakt niet uit wat we doen. Zelfs in het meest optimistische scenario is het 100 procent zeker dat het extreme weer van vandaag in 2040 in overal ter wereld normaal zal zijn. Nieuwe extremen in 2040 zullen bovendien van een intensiteit zijn dat gebieden potentieel onleefbaar worden.

Het lijkt een verloren zaak om hiertegen te vechten. Waarom moeten we er dan toch iets aan doen?

Advertentie

Simpel antwoord: om er voor te zorgen dat het probleem niet nóg verder uit de hand loopt. Het meest extreme scenario, RCP 8,5, zoals in de grafiek boven te zien is, komt uit op een temperatuurstijging van zes graden in het jaar 2100.

Het mildste scenario, RCP 2.6, komt overeen met een volledige navolging van het Parijsakkoord van vorig jaar december. De wereld slaagt er in geval in om de uitstoot rond 2050 tot een nulpunt terug te dringen, waarna opwarming rond de 2 gradenstabiliseert en de wereld geleidelijk aan weer begint af te koelen.

Gelukkig lijkt het er steeds meer op dat overheden en bedrijven de noodzaak van het navolgen hiervan inzien. Er zijn in het afgelopen jaar mooie afspraken gemaakt en afgelopen oktober was de grootste succesmaand voor klimaatacties ooit. Maar het vooralsnog zijn al die afspraken niet meer dan beloftes. "Het was vreselijk moeilijk om landen met elkaar om de tafel te krijgen," zei klimaatchef van de VN Christina Figueres onlangs nog, "maar het is nog veel moeilijker om alle afspraken ook daadwerkelijk na te komen."

Het probleem is duidelijk. Wetenschappers, overheden, de meeste bedrijven en een redelijke meerderheid van de bevolking zijn het met elkaar eens dat er iets moet gebeuren – en het liefst zo snel mogelijk. Het gereedschap om te meten wordt elk jaar beter, en met onderzoeken zoals deze leren we ook de juiste woorden en verhalen te gebruiken om dit probleem helder te maken.

Een 'nieuwe norm' klinkt misschien als een herstel van het oude, of als een voortzetting van normaal, maar in klimaattermen is het de aankondiging van een extreme uitzaaiing van een probleem dat er nu al is. Dus laten we er iets aan doen.

Leonardo DiCaprio liet vorige week in zijn documentaire Before the Flood zien wat jij en ik er aan kunnen doen: let op je dieet, en stem niet op klimaatontkenners.