De Nederlander die een fiets ontwierp van gerecycled plastic

Het idee van Thomas Hoogewerf is op twee manieren zeer goed voor het milieu.

|
09 januari 2019, 12:27pm

Beeld met dank aan Thomas Hoogewerf

Bang dat je iets mist? Begrijpelijk. Daarom hebben we een nieuwsbrief met onze beste stukken, video’s én winacties: http://bit.ly/vicenieuwsbrief

Toen designer Thomas Hoogewerf twee jaar geleden stage liep in Mexico-Stad, vielen hem twee dingen op. Eén: er lag heel veel plastic afval op straat, en twee: zowel het openbaar vervoer als het autoverkeer stond elke dag helemaal vast. Geen problemen die je zo even oplost natuurlijk – het blijft toch een miljoenenstad – maar hij bedacht wel een manier waarop je ze allebei tegelijk zou kunnen aanpakken: zorg ervoor dat mensen wat vaker de fiets pakken, en niet zomaar een fiets, maar eentje die gemaakt is van alle plastic meuk die op straat ligt en weigert weg te teren.

Hoogewerf ontwierp zelf een prototype van de fiets, die bijna geheel uit plastic bestaat (de ketting is bijvoorbeeld nog wel van staal). Met dit project, Better to transport, studeerde hij vorig jaar af aan de Design Academy in Eindhoven en sindsdien is hij eraan blijven sleutelen. Het is een lopend onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van gerecycled plastic, en daarnaast ook een manier om ons op de hele problematiek te wijzen.

De fiets is al te berijden, maar nog niet helemaal optimaal. Daar is een half jaar werk simpelweg te kort voor, zegt Thomas. De maatstaf ligt ook gelijk vrij hoog. Hij moet met dit materiaal immers eigenlijk het wiel opnieuw uitvinden, terwijl de moderne fiets al twee eeuwen aan ontwikkeling achter de rug heeft. Hij vergelijkt het met de Fairphone, die eveneens niet zomaar van ieder materiaal gemaakt kan worden. “Maar die wordt toch gelijk vergeleken met de hypermoderne toestellen van nu, die perfect in je hand glijden.”

1546962741611-Production
Links de oven, in het midden de platenpers en rechts de maalmachine.

Om een idee te krijgen hoe je zo’n ontwerp van gerecycled plastic maakt, sloot Thomas zich aan bij Precious Plastic, een wereldwijd netwerk van mensen die recyclemachines bouwen (waarvan we vorig jaar trouwens de oprichter hebben gesproken). Een belangrijk uitgangspunt van dit netwerk is dat iedere recycler de inzichten die hij of zij opdoet met de rest van de wereld deelt, zodat ze allemaal van elkaar kunnen leren. Daarom heeft Thomas het ontwerpproces en de technische details uitgebreid beschreven op een openwikipagina.

“Dus als mensen ideeën hebben over wat er beter kan: brand los,” zegt Thomas. “Ik stuur je zo het 3d-model op.”

Het zou niet de eerste keer zijn. Een man uit India heeft al aangeboden om zelf een paar maanden te onderzoeken wat hij aan de fiets zou kunnen verbeteren, en een Amerikaanse ontwerper gaf hem ideeën over hoe je het frame en de voorvork beter zou kunnen verbinden. “En sommige onderdelen, zoals een wiel, kunnen ook geschikt zijn voor totaal andere dingen, zoals een kruiwagen. Dan ontwerp je dus iets voor een specifiek doel, maar hebben mensen aan de andere kant van de wereld er ook nog wat aan.”

1546962858169-exploded-view

Aan de ene kant wil Thomas laten zien wat voor mogelijkheden er in plastic afval zitten, en aan de andere kant is het ook een signaal richting de autocultuur van plekken als Mexico-Stad. Dat is natuurlijk niet de enige plek is waar de verkeersdrukte de pan uitrijst, maar zou wel een testcase kunnen zijn. “Tachtig procent van de mensen die daar in een auto rijden doen dat in hun eentje, en zijn soms langer onderweg dan wanneer je met de fiets zou gaan. Mexico is wat dat betreftontzettend beïnvloed door de Amerikaanse cultuur.”

1546962887057-Mould

De fiets zal de komende tijd nog verder ontwikkeld worden, want uitdagingen zijn er nog genoeg. Wat het vooral moeilijk maakt om een fiets te maken van gerecycled plastic, zijn de verschillende krachten die komen kijken bij het gebruiken van een fiets. Tijdens het fietsen maak je allemaal verschillende draaiingen en bewegingen, die de fiets moet kunnen opvangen. Een fiets moet stevig zijn, maar ook flexibel. “De voorvork moet een lichte buiging hebben, en de balans luistert vrij nauw," zegt Thomas daarover.

Het grote voordeel is dan weer dat je de plastic onderdelen kunt hergebruiken. Is je frame kapot, dan lever je ‘m gewoon in bij de fietsenmaker – ervan uitgaande dat deze fietsenmaker ook een recyclemachine heeft – en smelt-ie het gewoon weer een beetje bij. “Het roest ook niet,” voegt Thomas toe. “En het materiaal ligt letterlijk overal voor het oprapen. Ergens hebben steden als Mexico-Stad dus een goudmijn in handen.”

1546962927275-Graduation_box-drawings-light-down-and-horizontalrAngelineSwinkels_5050