Ik las voor het eerst over anorexia in de memoires Good Girls Do Swallow, waarna ik direct naar de apotheek ging om laxeermiddelen te stelen. Elke overlevende van een eetstoornis herinnert zich de eerste keer dat ze haar eigen ziekte in een serie, film of boek tegenkwam, en veel van hen worden daar enorm door getriggerd. Bij de 25-jarige Natalia was het de verhaallijn van het personage Hannah in de Britse soap Hollyoaks, die aan anorexia leed. Bij de 24-jarige Lily was het, net zoals bij mij het geval was, een boek dat de ziekte verheerlijkte en tips gaf hoe je jezelf ziek kon maken. Bij de 25-jarige Sophie, die aan een eetbuistoornis leed, was het een verhaallijn over een 13-jarig jochie dat bij de voorstelling Waterloo Road voedsel mee naar binnen smokkelde. (Hun achternamen zijn op hun verzoek achterwege gelaten om hun privacy te beschermen.)

De veelbesproken Netflixfilm To The Bone, waarin een uitgemergelde Lilly Collins de hoofdrol speelt, werd gepresenteerd alsof het de eerste film over anorexia was. Maar de ziekte heeft al veel vaker haar opwachting gemaakt in populaire cultuur, in films als Thin, Perfect Body en The Best Little Girl in the World, om er maar eens een paar te noemen. Dan is er nog de verhaallijn van Cassie in het tienerdrama Skins, de ballad Ana’s Song van de Australische band Silverchair en het liedje She’s Falling Apart van Lisa Loeb. Altijd wanneer eetstoornissen in populaire cultuur worden geportretteerd, wordt de dunne lijn tussen het demystificeren van een gevaarlijke, ongrijpbare ziekte en het juist romantisch of aantrekkelijk maken ervan bewandeld.

En dus is de vraag: is het überhaupt een optie dat populaire cultuur op een goede manier met eetstoornissen omgaat? Hoe belangrijk is het dat we deze verhalen vertellen, gezien het risico dat er iets getriggerd wordt bij kwetsbare mensen?

Sinds deze week is er een nieuwe serie te zien op BBC3, die Overshadowed heet. Het gaat over Imogene, een tiener die een youtubekanaal runt. Gedurende acht korte afleveringen zien we haar wegzakken in een eetstoornis. Misschien wel het meest interessante aan deze serie is dat het anorexia personifieert: de ziekte wordt gespeeld door Eva O’Connor, tevens co-auteur van de serie. Anorexia uitbeelden als apart persoon, die Imogene uitdaagt en beheerst, is een slimme manier om een van de belangrijkste elementen van een eetstoornis te verduidelijken: voor de persoon die aan de eetstoornis lijdt, wordt de eetstoornis vaak een afzonderlijke entiteit. O’Connor heeft acht jaar met anorexia geleefd en vindt dat zij om deze reden verantwoordelijke, ontroerende televisie over eetstoornissen kan maken.

“Het gevaar dat we het zouden verheerlijken, sexy zouden maken of dat we mensen zouden beledigen, was er eigenlijk helemaal niet, omdat je weet hoe je de ziekte uit moet beelden als je het zelf hebt gehad,” zegt O’Connor. “We waakten ervoor dat we geen tips zouden geven over hoe je een eetstoornis zou moeten krijgen. We hebben de hoofdrolspeelster geen gewicht laten verliezen, en we hebben geen gewicht, nummers of calorieën genoemd.”

Beat, een Engelse organisatie die mensen met eetstoornissen bijstaat, beaamt dat de serie op een verantwoorde manier in elkaar is gezet. Een woordvoerder zei hierover: “ Overshadowed beeldt duidelijk de psychologische wanhoop uit, die het hoofdpersonage en degenen om haar heen in de behandeling voelen. Het beschrijft ook goed welk algemener effect een eetstoornis heeft op een familie. De film maakt duidelijk dat anorexia en andere eetstoornissen ernstige geestelijke aandoeningen zijn, en dat het geen keuze is of over diëten of ijdelheid gaat.”

Toen ik de mensen met eetstoornissen die ik voor dit stuk sprak vroeg wat zij van een televisieserie verwachten, was dat een serie die niet te veel nadruk legt op gewicht, iets dat bewijst dat eetstoornissen niet om ijdelheid gaan. “Ik zou willen dat men meer nadruk legt op en aandacht geeft aan de levenservaringen die er vaak voor zorgen dat mensen een eetstoornis ontwikkelen, in plaats van dat de nadruk op de eetstoornis zelf wordt gelegd,” zegt Nathalie. “En veel minder nadruk op gewicht. Ik ben erg tegen beelden van mensen met een laag lichaamsgewicht, omdat ik denk dat die absoluut iets kunnen ontketenen en ik het er niet mee eens ben dat ze gebruikt worden om de ernst van iemands eetstoornis aan te duiden.

Recover Clinic Recover & Me-app

Sophie twijfelt er sterk aan of er wel goede televisie over eetstoornissen gemaakt kan worden. Ze ergert zich ook aan het feit dat het enige beeld dat we te zien lijken te krijgen magere, witte meisjes zijn die aan anorexia lijden. “In de werkelijkheid is het voor mensen die worstelen met eetstoornissen of eetgestoord gedrag, of mensen die vatbaar zijn voor triggers, onmogelijk om een goede serie over dit onderwerp te maken. Maar ik denk niet dat deze series bedoeld zijn voor deze mensen. Ze bestaan eerder om bewustzijn te creëren bij een groep mensen die misschien niet weet hoe een eetstoornis er uitziet, of zelfs niet gelooft dat het echt bestaat; om professionals in de gezondheidszorg bewust te maken van de behandelmethodes; om de maatschappij en de regering te laten zien welk alledaags gedrag eetstoornissen verergert… Dat zijn de mensen die we moeten bereiken om te laten zien hoe verschrikkelijk deze dingen zijn.

overlijdt vroegtijdig Overshadowed