Fotos

Foto's van Lesbos, de ballon die op knappen staat

Fotograaf Joris van Gennip won in 2015 een Zilveren Camera met een foto die hij maakte in het vluchtelingenkamp Moria. Nu de situatie op het eiland steeds erger wordt, ging hij terug. Dit is wat hij daar zag.
12 maart 2020, 12:19pm
Man kijkt uit over kamp
Een man drinkt 's ochtends koffie bij zijn zelfgemaakte tent die uitkijkt over de Olive Grove, het onofficiële kamp naast kamp Moria. Alle foto's door Joris van Gennip.

De situatie op het Griekse eiland Lesbos lijkt de laatste tijd alleen maar erger te worden. De vluchtelingencrisis zorgt al jaren voor spanningen, met name op Lesbos, waar duizenden migranten vastzitten in het vluchtelingenkamp Moria omdat ze niet verder de EU in mogen. Door toenemend geweld van de Griekse bevolking tegen hulpverleners vertrekken veel van hen nu van het eiland, wat het leven voor de bewoners van de kampen alleen maar moeilijker maakt. Het overvolle Moria alleen al is met 21.000 inwoners zo groot als een kleine stad – de officiële capaciteit is 3.100 mensen. Bovendien komen er steeds meer mensen bij sinds de Turkse president Erdogan onlangs besloot om migranten die naar de EU willen niet meer tegen te houden.

Fotograaf Joris van Gennip reisde naar Lesbos om met eigen ogen te zien wat er aan de hand is. “Ik zag de foto’s van rubberen bootjes vol mensen weer binnenkomen via de grote persbureaus en dacht: ik moet daar naartoe.” De Nederlandse Van Gennip woont in Parijs maar reist als fotojournalist de hele wereld over. In 2015, helemaal aan het begin van de vluchtelingencrisis, is hij voor het eerst op het Griekse eiland. Hij wint dan de Zilveren Camera voor zijn foto van een klein meisje dat bij aankomst op het eiland gereanimeerd moet worden.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een Afghaanse familie zit voor hun tent in kamp Moria. De meeste bewoners van het kamp zijn Afghaans.

Als hij dit keer in Athene aankomt, hoort hij meteen van een aanval op journalisten: zij probeerden vast te leggen hoe boze eilandbewoners ervoor zorgden dat een rubberbootje met migranten niet kon aanmeren. “De apparatuur van een Duitse fotojournalist was in het water gegooid en de man was dusdanig hard toegetakeld dat hij de dag erna het eiland heeft verlaten.”

Van Gennip wordt gewaarschuwd door een Syrische vriend, die een NGO op het eiland runt. "Pas je wel op? Het is nu erg gevaarlijk hier. Kom niet hier naartoe," stuurt hij. Van Gennip: “Even later heeft hij de werkzaamheden van zijn vrijwilligers stopgezet en ze naar huis gestuurd.”

In 2016 worden de bewoners van een aantal Griekse eilanden, waaronder Lesbos, nog voorgedragen voor de Nobelprijs voor de vrede voor hun inzet voor het opvangen van migranten. Ook al lijken de meeste Grieken vrede te hebben met alle migranten in het straatbeeld, is de situatie toch omgeslagen, volgens de fotograaf: “In Mytilini, de hoofdstad van het eiland, is bijna geen Griek meer te zien op de boulevards nabij de haven.” Daar wachten migranten op een boot naar het vasteland nadat ze hoorden dat dit mogelijk gemaakt zou worden door de Griekse overheid. “Hoe je het ook wendt of keert, iedereen is het met elkaar eens dat het eiland een soort van overvolle Alcatraz voor migranten is geworden, en dat de Griekse eilanden de rotzooi van de EU aan het opdweilen zijn. Natuurlijk is dit niet meer houdbaar. De situatie is als een ballon die op knappen staat.”

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een groep migranten loopt naar de bussen richting kamp Moria. Kort daarvoor zijn ze door de Griekse oproerpolitie weggestuurd uit de haven. Daar hoopten ze het vasteland te bereiken na het horen van berichten dat de Griekse overheid hen daar toe zou laten.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Migranten in de bus naar het kamp.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

De Griekse oproerpolitie staan op wacht buiten kamp Moria, kort nadat een paar honderd migranten clasht met de politie.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een man met een kind loopt langs een grote groep mannen tijdens het gebed op vrijdag, recht voor de omheining van kamp Moria.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Mensen wassen zich bij een van de wasplaatsen in het kamp. Door aanhoudende bedreigingen moesten veel mensen van NGO's het kamp verlaten, waarna het kamp vol kwam te liggen met afval.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip
Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een Nederlandse vrijwilliger van de NGO Movement On The Ground verzamelt afval in het kamp. Slechts een uur later worden vrijwilligers geëvacueerd na berichten dat 40 mensen aan waren gekomen op het eiland om NGO's, journalisten en migranten weg te jagen.

1583846480349--13_A-Migrants-life-in-Lesbos

Een gezinnetje loopt over een smalle brug richting het Moria-kamp, over een rivier vol met plastic.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een vrouw maakt soep voor haar tent.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een klein meisje doet de afwas bij een van de waterpunten in het kamp.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een vrouw bidt tijdens een dienst in een zelfgemaakte kerk in het kamp.

Migranten op Lesbos, Joris van Gennip

Een Afghaanse man laat zijn vlieger op met zijn zoon (niet op de foto). Kamp Moria is te zien op de achtergrond.