FYI.

This story is over 5 years old.

Creators

De neonreclame van Hong Kong gaat verdwijnen en dat is doodzonde

De Chinese overheid heeft besloten dat de lichtgevende straatreclame in de stad illegaal is. Inmiddels is de opruimactie in volle gang.
De straten van Kowloon in 1990. Met dank aan Keith Macgregor

Als je aan Hong Kong denkt, dan denk je aan neonreclame. Liefst van die rode vol gigantische Chinese tekens. Het straatbeeld van Hong Kong wordt al decennialang gedomineerd door een zee van lichtgevende reclameborden voor een duizelingwekkende hoeveelheid winkeltjes en restaurantjes. De stad bestaat zo'n beetje uit neonlampen. Maar waarschijnlijk niet voor lang meer.

De Chinese overheid is namelijk bezig om de stad op te ruimen. Er is besloten dat de lampen illegaal zijn en in navolging van dat besluit wordt de lichtreclame langzaam maar zeker systematisch verwijderd. Sinds de millenniumwisseling, toen het idee van de ‘illegale lampen’ voor het eerst opkwam, heeft de bouwautoriteit van de Chinese regering duizenden neonreclames naar beneden gehaald. Nieuwe borden zijn niet toegestaan.

Advertentie

Het beleid zorgt voor frictie tussen de overheid en de inwoners. Vorige week nog nam Hong Kong officieel afscheid van één van de meest iconische lichtreclames van de stad: de neonkoe van restaurant Sammy's Kitchen. De koe stamt uit 1977.

Het neonbord van Sammy’s Kitchen in Sai Ying Pun. Met dank aan M+ Museum

Een verloren koe is geen ramp, kun je denken. Toch zijn de neonborden meer dan dat. Zo is de plaatselijke Chinese typografie al sinds de jaren dertig hand in hand gegaan met de komst van neonreclame, die in die tijd vanuit Europa en Amerika kwam overwaaien. Daarnaast worden veel van de oude neonborden in de stad door speciale ambachtslieden gemaakt, zogeheten lichtexperts die in het Chinees sifus genoemd worden. Verspreid over de hele stad werken ze in kleine werkplaatsen aan het maken van nieuwe, en altijd unieke stadsreclame.

Maar ook het techniek zelf is een kunst op zich. Moderne neonborden wordt gemaakt door de lampen met de hand aan elkaar te lassen. Bij traditionele neonborden wordt het licht gecreëerd door een speciaal gas in de glazen buizen te gieten, dat oplicht zodra het onder stroom wordt gezet. Vandaag de dag wordt die oudere gastechniek bijna niet meer gebruikt, en zijn de meeste lampen vervangen door fellere LED-lampen uit de fabriek. Toch zijn er nog volhardende ondernemers die zweren bij de oude stempel, zoals de 84-jarige eigenaar Sammy Yip van Sammy’s Kitchen die nu zonder koe zit.

Screenshot uit The Making of Neon Signs, onderdeel van de tentoonstelling Mobile M+:NEONSIGNS. Met dank aan het M+ Museum

Een straat in Mong Kok, Kowloon in de jaren zestig (boven) en in 2014 (onder). Met dank aan het M+ Museum en Old Hong Kong PhotoFa Yuen straat in Mong Kok, Kowloon. Met dank aan Romain Jacquet-LagrèzeLichtreclame in Kowloon. Met dank aan Mark Pegrum