Zelfs de bodem van de oceaan ligt vol afval

Ergens in de zee drijft waarschijnlijk het vliegtuig van Malaysia Airlines. Maar er dobbert nog veel meer rond op onze oceanen. Er liggen enorme vuilnishopen op de Atlantische oceaan, de Stille oceaan en de Indische oceaan. Eigenlijk drijft overal, in elke oceaan, troep aan de oppervlakte. En nu blijkt dat er ook hopen afval op de bodem van de oceaan liggen. Overal.

Europese onderzoekers hebben 12 jaar lang de bodem van de oceaan bestudeerd om deze in kaart te brengen, en tijdens dat proces kwamen ze nogal veel troep tegen. Dus hebben ze als extra project ook al het afval dat ze tegenkwamen in bijgehouden. En wat bleek, er was veel afval, zelfs op plekken die bijna 2000 kilometer van de eerste bewoonde plek aflagen.

“Eigenlijk vonden we het overal waar we keken, van ondiepe plekken tot 4,5 kilometer diep,” vertelt Kerry Howell, een onderzoeker aan de United Kingdom’s Plymouth University, en auteur van een nieuw onderzoek gepubliceerd in PLOS One. “We vonden de troep dicht bij land maar ook ver in de Mid-Atlantische rug (halverwege tussen Noord Amerika en Europa). We vonden het zelfs op plekken waar mensen nog nooit eerder waren geweest of hadden gekeken. Overal waar we naar beneden gingen met een camera vonden we afval.”

Zoals je misschien zou verwachten werd er meer rommel gevonden op ondiepe plekken dichter bij het vaste land. Howells team vond daar ongeveer twintig stukken afval per hectare. Op diepere plekken in de oceaan vonden ze ongeveer twee stukken afval per hectare.

“Het meeste afval vonden we in onderzeeravijnen. Deze ravijnen werken eigenlijk als een soort trechter die het afval vervoert van de rivieren naar de diepte van de zee,” zegt ze. “En dit zijn dan niet de microstukjes plastic die in grote groepen aan de oppervlakte drijven, maar grote stukken afval.”

Howell vertelt dat haar team heel veel plastic tassen heeft gevonden, maar ook visgerei, bierblikjes, glazen flessen, kleding en resten van oude stoomboten.

De verschillende afvalhopen die grote delen van onze oceanen beslaan zijn al uitgebreid in kaart gebracht, maar Howell zegt dat er nog niet veel onderzoek is gedaan naar afval dat diep onder het wateroppevlak ligt. En ondertussen is de heersende gedachte dat alle stukken plastic die we in de oceaan gooien vanzelf wel naar de kust terugdrijven of in één van de afvalhopen terechtkomen. Maar dat is dus niet zo.

“Mensen denken dat het meeste plastic op de oppervlakte drijft, maar het tegendeel is waar; geschat wordt dat 70 procent van al het plastic naar de bodem van de oceanen zinkt,” blijkt uit de studie. “De grote hoeveelheden afval die de bodem van de oceaan bereiken zijn wereldwijd een groot probleem. Toch is er nog maar erg weinig bekend over waar het vandaan komt, hoe het zich verspreidt, hoeveel het is en, vooral, hoeveel impact het heeft op de zeedieren en hun leefomgeving.”

Het is nog niet duidelijk hoeveel schade een bierblikje kan aanrichten, of een vislijn, en of het überhaupt wel schade aanricht, maar het is duidelijk dat we liever geen afval willen zien over de hele oceaan.