Eenden knuppelen en buidelrat werpen in Citilcum

In een Mexicaans dorpje knuppelen de inwoners ieder jaar piñata's in elkaar die niet gevuld zijn met snoep, maar met levende dieren.

Ieder jaar viert de lokale bevolking van het Mexicaanse dorp Citilcum een traditie die Kots Kaal Pato ('pato' betekent 'eend') heet. Op deze dag trekt iedereen zijn beste kleding aan en verzamelt men zich bij een groot podium in het centrum. Daarna vermoorden ze een enorme hoeveelheid onschuldige dieren. Voor de lol.

Kots Kaal Pato verschilt eigenlijk niet eens zoveel van de normale Mexicaanse piñatatraditie, maar in plaats van dat er kleurrijke dieren van papier-maché worden gevuld met snoep, worden ze gevuld met levende dieren – of ongedierte, zoals ze worden genoemd – die de kinderen van straat plukken. Het zijn voornamelijk leguanen die het moeten ontgelden, maar de meest begeerde vulling is de bedreigde buidelrat.

Net als bij een normale piñata slaan mensen met stokken het kleurrijke ding compleet aan gort. De dieren die de aanvankelijke klappen overleven, leven daarna helaas niet veel langer. Als ze op de een of andere manier weten te ontsnappen, dan vangt het publiek ze en worden ze vertrapt tot moes.

Als ze door hun buidelratvoorziening heen zijn komen de eenden tevoorschijn. Dit zijn eigenlijk de eregasten van de dag, want het feest is ernaar vernoemd. De vogel wordt vastgebonden en aan een houten constructie opgehangen. Deelnemers moeten over en op elkaar klimmen om het beest te kunnen grijpen. Degene die dit lukt is de winnaar.

De eend gaat dood op het moment dat hij zijn nek breekt, maar het kan best lang duren voordat de winnaar het hoofd van de vogel eraf rukt. Omstanders moedigen de kampioen aan om dit te doen. Het publiek wordt helemaal onder gespetterd met bloed terwijl ze schreeuwend naar het morbide spektakel staan te kijken.

Het is een groot evenement voor de stad, maar vreemd genoeg kon niemand me iets vertellen over de oorsprong van deze traditie. Zelfs de ouderen niet.

"We weten niet waar deze traditie vandaan komt. Ik heb het van mijn ouders geleerd, en mijn ouders van hun ouders, enzovoorts. Vroeger werd het in een grote kapokboom gedaan, maar in 2002 – toen orkaan Isidore door de staat Yucatán raasde – viel de boom om," herinnert de bejaarde meneer Idelfonso Tec zich, die is geboren en getogen in Citilcum. Sindsdien vindt het feest plaats in een park net naast de gemeentelijke gebouwen van de stad.

Freddy Poot Sosa, een bekende onderzoeker van de Mayacultuur, leek net zo in de war van het evenement als ik. "Ik had geen idee dat dit bestond; het zal wel een hele lokale traditie zijn," zei hij.

Niemand lijkt te weten hoe deze traditie is ontstaan, maar hoe dan ook, in 2015 vindt Kots Kaal Pato nog steeds elk jaar in volle glorie plaats. Helaas voor alle leguanen, eenden en buidelratten.