FYI.

This story is over 5 years old.

Sekte

Deze Brit woonde een tijdje bij de stam die prins Philip vereert

Matt Baylis is zelf ook fan van Philip, dus dat klikte wel.
22.1.14

Een lid van de prins Philips cargocult op het eiland Tanna (Foto via)

Je wist dit misschien al, maar in de Grote Oceaan ligt Tanna – een eiland waar een sekte leeft waarvan de leden geloven dat de Britse prins Philip een levende god is. Ze bidden tot de echtgenoot van koningin Elizabeth, in de goede hoop dat zijn geest ooit bij ze terug zal keren.

Matt Baylis, een schrijver uit het Britse Southport, deelt al zijn hele leven de passie die de bewoners van Tanna voelen voor de echtgenoot van koningin Elizabeth. Matt groeide op met een poster van Philip aan zijn muur. Hij bewonderde zijn pragmatische kijk op het leven en koos er waarschijnlijk bewust voor om diens lichtelijk racistische uitspraken over Chinezen en Aboriginals te negeren. Dus toen Matt erachter kwam dat er meer mensen waren die er een soortgelijke houding tegenover Philip op nahielden, was de keuze om naar Tanna te vliegen en de cultus zelf te ervaren snel gemaakt.

Advertentie

Ik belde Matt eens op om te kletsen over zijn tijd op Tanna, over zijn ervaring met de psychoactieve plant kava en over hoe de stam hem beschouwde als heilig figuur met een rechtstreeks spiritueel lijntje met prins Philip.

Matt Baylis

VICE: Ha Matt, hoe ben jij op Tanna beland?
Matt Baylis: Ik was al groot fan van prins Philip toen ik tien of elf jaar oud was. Jaren later studeerde ik antropologie op de universiteit, en cargocult duikt in die studie bij vrijwel elk vak in je bachelor op. Een van onze docenten vertelde ons dat er op het eiland Tanna continu sekten worden gevormd en gehergroepeerd, en ze zei dat er zelfs een groep was die prins Philip vereerde. Iedereen lachte erom, maar vanwege mijn vroegere interesse in hem was ik gefascineerd en wilde er meer over weten. Die fascinatie werd niet minder, waardoor ik uiteindelijk gewoon besloot om te gaan.

Wat vonden ze daar van je?
Ze waren erg vriendelijk en beleefd. Er werd me verteld dat ik zo lang mocht blijven als ik wilde. Er was wel één probleem: als je als buitenlander naar Tanna en dat soort gebieden gaat, word je wel altijd op een soort mystieke manier benaderd. Als je het dorp inloopt, kun je er donder op zeggen dat iemand naar je toekomt die vraagt: “Ah, hallo – je bent hier voor mij, of niet?” Als je dan zegt, “Niet echt,” is het antwoord: “Ja, dat ben je wel. Ik heb vorige week over je gedroomd.”

Dus daar heerst het idee dat alle westerlingen mystiek zijn en op de een of andere manier verbonden zijn aan prins Philip?
Dat klopt. Ze zien westerlingen als een deel van een overkoepelend model, waarbij er constant westerlingen op Tanna komen, die samen een spirituele constructie vormen – wat zij daar ‘wegen’ noemen. Dat zijn symbolische samenwerkingsverbanden met een externe macht, kracht of verbond. Ze geloven dat, als ze genoeg wegen hebben gecreëerd, de wereld een geheel zal vormen.

Vrouwen van prins Philips cargocult

Het klinkt als een vrij ingewikkeld geloofssysteem. Heeft het lang geduurd voor je het doorhad?
Ja, het viel allemaal heel langzaam op zijn plek. Een van de dingen die het heel lastig maakten is het feit dat kennis in Melanesië [de sub-regio van Oceanië waar Tanna ligt] wordt gebruikt als handelswaar. Ze zijn heel streng als het om kennis gaat, en mensen zijn zelfs vergiftigd of vermoord omdat ze mythen van anderen stalen. Ik moest altijd zeggen, “Mag ik je dit vragen?” voordat ik iets vroeg – ik moest echt toestemming hebben om vragen te stellen.

Advertentie

Wat zijn de kernovertuigingen van de beweging?
Ze geloven dat prins Philip één van de zonen van de berggod is. Ze hadden al een reeks mythen waarin een blanke god de zee overzeilde, nog voordat ze Philip vereerden. Dit is te verklaren door het feit dat Tanna op het randje van Polynesië ligt, waardoor ze misschien contact hebben gehad met mensen met een blanke huid. Ze hebben allerlei verhalen over prins Philip die wegvaart en het hart wint van een belangrijke vrouw overzee. Ze zeggen ook dat hij op allerlei geheimzinnige manieren zorgt voor voorspoed in Tanna: al het goede dat gebeurt op het eiland zou stiekem het werk van prins Philip zijn. Ze denken dat het aan hem te danken is dat steeds meer blanke en donkere mensen met elkaar trouwen – op het eiland en daarbuiten. Ook vermoeden ze dat Barack Obama president is geworden dankzij prins Philip. In hun ogen zal hij alles wat ooit van elkaar is gescheiden, weer herenigen.

Mensen van Tanna poseren voor een foto

En ze wachten ook op zijn terugkeer, toch?
Ja, ze geloven dat wanneer de tijd rijp is, Philip op een kleine rots aan de kust zal verschijnen. En als hij eenmaal voet aan wal zet, schijnt alles helemaal goed te komen. Er zal geen ziekte en dood meer zijn, en iedereen zal weer jong worden. Heel christelijk, eigenlijk. Ook geloven ze in de vrije liefde. Toen ik er was, dachten ze dat je seks moest hebben met de vrouw van je buurman – mits ze daarmee instemde. Als iemand je betrapte moest je wel een fikse boete betalen. Ze geloven dat als Philip komt, alle boetes voor overspel worden afgeschaft.

Advertentie

Ik hoorde dat er ook een psychoactieve plant, genaamd kava, belangrijk is in de cultus.
Ja, met kava wordt een gelijknamig drankje bereid, dat in onze westerse perceptie vrij walgelijk is. Tenminste, als het gemaakt wordt op de manier waarop de bewoners van Tanna het doen. Op het eiland hebben ongehuwde mannelijke maagden de taak om de wortel fijn te kauwen en vervolgens uit te spugen op een blad. Dan knijpen ze het uit en mixen het met water uit een roestige benzinetank. In feite is het een bakje speeksel. Het smaakt een beetje naar modder en een beetje medicinaal. Op het moment dat je het drinkt, maakt het je tong gevoelloos en dan voel je het spul je lichaam in glijden, terwijl het alles op zijn pad verdooft. Het is een heel fijne ervaring eigenlijk, dat wel.

De kava op Tanna is waarschijnlijk de sterkste ter wereld. In het zuidwesten van Tanna – waar ik was – is de kava het sterkste van het eiland. Het ketent je vast aan de grond en brengt je in een heel reflectieve gemoedstoestand. Er zijn kavabarretjes in de steden, waar mensen er liters van drinken en gewoon knetterlam worden. In het dorpje waar ik was, draaide het om een mooi ritueel bij het ondergaan van de zon. De stamleden maakten kampvuren en kletsten bij met elkaar terwijl de kava werd bereid. Daarna gingen ze in een rij staan om hun kava te krijgen. Toen de mensen het eenmaal hadden gedronken, gingen ze in ergens alleen zitten en kijken hoe de zon onder ging. Het was een rustige, bijzondere, meditatieve ervaring.

Matt die met een lid van de cultus zit na het drinken van wat kava

Was dat het meest memorabele waar je aan hebt deelgenomen in de tijd dat je daar was?
Nee, het meest memorabele was iets heel raars. Ik was mijn bril verloren en kon hem echt nergens vinden. Vervolgens werd ik opgeroepen voor een bijeenkomst met een paar prominente lokale magiërs die ze daar de ‘wijzen’ noemen. Ze hadden mijn bril gevonden. In sommige delen van Vanuatu [de eilandennatie waar Tanna toe behoort], zet de politie de wijzen soms in om lichamen en wapens en dat soort dingen op te sporen – ze zouden een soort zesde zintuig hebben. De wijzen ondervroegen me lang over of ik prins Philip was. Toen werd me gezegd dat ik mocht gaan en toen ik opstond vond ik mijn bril in de mouw van mijn shirt. Ik heb er nog lang over zitten peinzen. Ik kan niet bedenken hoe de wijzen mijn bril in de mouw van mijn shirt hebben gestopt. Dat blijft voor mij onverklaarbaar.

Advertentie

Wacht – ze vroegen of je prins Philip bent?
Ja, ze beweerden alsmaar dat ik hem zou zijn. Dat was raar. Mensen zeiden dat ik Philip in vermomming was, of een van zijn familieleden. Sommige mensen werden er ook echt kwaad om.

Hoe heb je dat aangepakt?
Ik heb het steeds beleefd ontkend, veel meer kon ik niet doen.

Denk je dat je op de een of andere manier hebt bijgedragen aan de geloofsbeleving van de cultus?
Ik denk het wel, ja. Toen ik wegging, hoorde ik dat er nieuwe verhalen waren ontstaan over een persoon met heilige en gevaarlijke eigenschappen. Hij at voedsel van zijn eigen heilige bord, omdat hij zo machtig was dat hij die van hen niet kon aanraken. De cultus zei ook dat niemand mij ooit had zien poepen, wat eigenlijk best gek was omdat ik er onophoudelijk heb gepoept. Ik denk ook dat ik mogelijk deels verantwoordelijk ben voor een ceremonie op de verjaardag van prins Philip. Ik had ze verteld wanneer zijn verjaardag was, en had gevraagd of ze iets deden op die dag. “Nee,” zeiden ze, “waarom zouden we dat doen?” Nu hebben ze een groot dansfeest op zijn verjaardag.

Je kunt meer over zijn tijd op Tanna lezen in het boek van Matt: Man Belong Mrs Queen.

Meer over dit onderwerp:

Bij een sekte valt er altijd wel wat te beleven Was Jezus een hoax?

Dit is de sekte die Christenen ontvoert en slangen schildert