Foto's door Mathieu Ménard

Foto's van een druïde-ritueel, voor als je je afvroeg hoe dat eruitziet

Ik ging met een groep Franse druïden op pad naar hun jaarlijkse equinox-viering.

|
10 januari 2019, 3:43pm

Foto's door Mathieu Ménard

De vrijwel constante duisternis en de ijzige kou van de herfst en winter zijn het vieren nauwelijks waard. Maar hier sta ik, in het huis van druïde Lanon in Val-d’Oise – een Frans departement vlak boven Parijs – om precies dat te doen. Lanons huis is tevens de plek waar de plaatselijke druïden-club Ballovaque Grove samenkomt, en op deze dag eind september hebben de leden zich verzameld om de herfst-equinox te vieren en om hun dankbaarheid te uiten voor alles dat in het afgelopen jaar is geoogst en gezaaid.

De Bellovaque Grove is onderdeel van de Franse Alliantie van Druïden en de bredere Alliantie van Keltische Druïden, die bestaat uit twaalf druïden-gemeenschappen van over de hele wereld. Hoeveel mensen ter wereld druïderij bedrijven is onduidelijk, omdat er geen centrale organisatie is waar alle verschillende gemeenschappen onder vallen.

1542630057190-reportage-druides_Vice_HD_08
Lanons zoon Kélios

Lanon ziet er totaal niet uit als het stereotype karikatuur van een druïde – hij lijkt voor geen meter op Gandalf. Hij is 67, gepensioneerd, en de leider van de Belluvaque Grove, die bestaat uit twaalf “kameraden” met leeftijden van 27 tot 67 jaar, en beroepen als ambtenaar, personal trainer of verkoper in een winkel. De leden worden aangesproken met de naam die ze hebben gekozen toen ze zich aansloten bij de gemeenschap. Alle namen hebben een betekenis in het Bretons – een Keltische taal. Je hebt Imrinn, dat betekent zoiets als “poëtische meeteenheid,” en Huel doch’ gescoët, wat “de kracht van de specht” betekent. Lanons naam betekent “heilige opheldering” in het Bretons.

Deze bijeenkomst is ook een familiebijeenkomst. Lanons vrouw, Gwenfea (“witte fee”) is erbij. Ze is een kleine, vriendelijke vrouw en oogt vriendelijk maar gereserveerd. Hun zoon, Kélios (“vechter”) is een 43-jarige laborant, die na vijftien jaar training nog steeds geen volleerd druïde is.

Lanon vertelt dat Kélios van hem niet bij de gemeenschap hoefde als hij niet had gewild. “We proberen niemand te overtuigen,” zegt hij. “Mijn oudste zoon heeft besloten de traditie niet op te pakken. Het is voor iedereen een persoonlijke keuze.”

Om druïde te worden, moet je er op z’n minst tien jaar voor hebben geleerd, en moet je ouder dan veertig zijn. Helaas voor Lanon hebben de meeste mensen die druïde willen worden geen idee wat daar allemaal bij komt kijken. “Veel mensen komen naar ons toe met een absurd beeld van onze filosofie, ze willen toveren,” zegt hij. “Dat slaat nergens op.” Hun levens, verduidelijkt hij, staan in het teken van leren, mediteren, en het bestuderen van oude teksten en symbolen in verhalen, legenden en mythen.

Sommige leden ontwikkelen specifieke vaardigheden, zoals magnetisme of de kennis van medicinale planten. De rol van een druïde is volgens Lanon om anderen te helpen ontdekken wat ze van binnen al bezitten. “Een tuinman wil dat hun planten het beste uit zichzelf halen, een druïde wil hetzelfde voor zijn studenten,” legt hij uit. Dat doen de druïden geheel belangeloos, het gaat tegen hun overtuiging in om geld te vragen voor hun diensten.

1542629943452-reportage-druides_Vice_HD_10
Lanon (rechts)

Ondanks de stromende regen verlaten de aanwezige druïden Lanons comfortabel warme woonkamer en begeven ze zich naar een nabijgelegen bos. Rond een heilige eik, op een open plek die wordt gemarkeerd door steentjes, zetten ze twee ronde tafels met tafelkleden neer. Op de ene, die voor de mannen, staan houten kommen met zout, kool, water en wierook – die de vier elementen vertegenwoordigen – en brood om te delen. Op de vrouwentafel staan kaarsen en een kleine ketel, symbolen van de continuïteit van het leven. Sommigen dragen een saie – een lange tuniek gemaakt van wit linnen – over hun kleren.

De ceremonie begint met de zuivering van de open plek. Druïde Sira Lucna houdt de mascotte van de groep – een houten draak met groene, paarse en blauwe linten – aan zijn hoofd vast. Alle aanwezigen houden de mascotte even vast als ze de cirkel binnenstappen, en lopen een aantal rondjes.

Daarna gaat iedereen op een van te voren vastgestelde plek staan. Lanon, Gwenfea en Kélios halen een aantal papieren uit een koffertje: het draaiboek voor de ceremonie en uitgeprinte gebeden. Daarna gaan ze door met de rituelen: het aanroepen van de elementen, en een hommage aan de overledenen, en dit alles aangezet door af en toe met een hoorn te zwaaien die een serum bevat.

Niemand lijkt zich te storen aan de stortregen en de bijtende kou.

1542630084182-reportage-druides_Vice_HD_07

Kélios heeft een verzoek: hij wil graag volwaardig druïde worden. Een voor een benadert hij de aanwezigen om hun toestemming te vragen. Iedereen gaat akkoord, en geeft dat aan door met zijn of haar duim de duim van Kélios aan te raken. Nu hij een druïde is, wordt Kélios ook symbolisch verkozen tot “hoofd van de clan,” voor de duur van een jaar, en krijgt hij een kroon van eikenbladeren op.

Daarna zet iedereen een symbool van het voorbije jaar – een eikel en een boomblad – in de ketel in brand, waarmee de cyclus der vernieuwing wordt gesymboliseerd. Het brood wordt verdeeld, en wat over is wordt aan de voet van de eik geplaatst als offer aan de overledenen. De groep gaat daarna dicht bij elkaar staan, in een cirkel, met gekruiste armen, de handen ineengeslagen en de ogen gesloten, en begint aan een minutenlang gebed.

1542796522004-reportage-druides_Vice_publi_web_38
Kélios wordt officieel druïde.

Lanon kondigt het einde van de ceremonie aan. Sira Lucna pakt de mascotte weer vast, en iedereen volgt. De aanwezigen lopen zwijgend een aantal rondjes, en lopen daarna weg. Iedereen kust elkaar gedag en wenst elkaar het beste, voordat de groep teruggaat naar het huis van Lanon.

"Natuurlijk is deze ceremonie heel anders dan die van onze voorvaderen," vertelt Lanon later. Nu, zegt hij, is alles verbonden met de energie van de natuur. Er wordt niet geoordeeld, en alles moet op dezelfde manier gerespecteerd worden – mannen, vrouwen dieren en stenen.

Bekijk hieronder meer foto's van de ceremonie.


1542629924827-reportage-druides_Vice_HD_11
1542630139693-reportage-druides_Vice_HD_12
1542629997560-reportage-druides_Vice_HD_14
1542630174534-reportage-druides_Vice_HD_13
1542630157743-reportage-druides_Vice_HD_04
1542630276591-reportage-druides_Vice_HD_06
1542630297288-reportage-druides_Vice_HD_05
1542629841638-reportage-druides_Vice_HD_03
1542629810826-reportage-druides_Vice_HD_01
Meer VICE
VICE-kanalen