Het gaat kut met het Great Barrier Reef, maar er is hoop

Het gaat kut met het Great Barrier Reef, maar er is hoop

Koraalbeschermers hebben de afgelopen jaren grote stappen vooruit gemaakt.
11 april 2017, 9:38am

Het gaat niet goed met het Great Barrier Reef.

Hogere temperaturen van de oceaan hebben de afgelopen twee jaar gezorgd dat meer dan twee derde van het koraalrif verbleekt is, aldus Australische onderzoekers maandag. Dit betekent dat de symbiotische algen aan het oppervlak van het koraal wit zijn geworden. Wanneer koraal verbleekt is, is het niet dood, maar staat het onder grote druk en is het veel kwetsbaarder om af te sterven. Het baart natuurbeschermers grote zorgen dat 1450 van de 2250 kilometer van dit stukje UNESCO werelderfgoed verbleekt is.

Dit is vreselijk nieuws. Koraalriffen zijn namelijk rijke en diverse ecosystemen en vormen een habitat voor veel leven in zee. Daarnaast bieden ze onderdak aan zuurstofproducerende algen en beschermen ze onze kustlijn tegen stormen. Deze ontwikkeling maakt de impact van klimaatverandering op onze planeet duidelijk, maar nog niet alle hoop is verloren. De afgelopen jaren heeft de wetenschap veel vooruitgang geboekt en heerst er optimisme over de mogelijkheden om onze koraalriffen te behouden en te herstellen – zelfs wanneer de temperatuur in de oceaan stijgt.

"Het is deprimerend, maar we hebben een paar grote stappen gemaakt in de restauratie van koraal waarvan we tien jaar geleden niet eens dachten dat het mogelijk was," vertelt Dave Vaughan, directeur en manager van het koraalrestauratieprogramma aan het Mote Tropische Onderzoekslabaratorium in Florida Keys. "Er is zeker hoop."

Bij Mote maken Vaughan en zijn team gebruik van speciale oceaansimulators om te testen hoe verschillende koraalsoorten omgaan met verschillende temperaturen en pH-waarden. Zie is te zien hoe het koraal de situatie van de oceaan de komende 10, 20 of zelfs 50 jaar overleeft. Koraalriffen in Florida en de Cariben zijn in de jaren 70 ook verbleekt, maar dankzij extreme kou in plaats van warmte, vertelt hij. Tussen de 15 en 40 procent van het koraal is toen gestorven, maar wetenschappers hebben toen wel inzicht gekregen in welke koraalsoorten zo'n verbleking kunnen overleven.

Die informatie was het eerste puzzelstukje om koraalriffen te "herplanten": soorten die onder extreme omstandigheden kunnen overleven werden eruit gepikt. In de jaren 80 kregen wetenschappers inzicht in de voortplaning van koraal en snel daarna waren ze in staat om koraal in een lab te kweken. Toen kwam de volgende uitdaging: koraal groeit heel langzaam.

Een nieuw stukje koraal ter grootte van een speldenknop doet er een heel jaar over om zo groot te worden als een potloodgum, vertelt Vaughan. Op die snelheid kunnen we op geen enkele manier de riffen vervangen voordat ze weggevaagd worden. Bijna 10 jaar geleden ontdekte Vaughan toevallig iets waardoor het kweken van koraal compleet veranderde: koraal dat in kleine stukjes breekt, regenereert veel sneller. Een stukje groeit net zoveel in twee weken waar het normaal twee jaar over zou doen.

"Ik vergelijk het vaak met de snelheid waarmee je huid groeit," vertelt Vaughan. "Je huid groeit niet heel snel, anders dan sleep je er mee over de grond, maar als je een schrammetje hebt van een paar centimeter ben je binnen twee weken weer genezen. We denken dat het herstelproces in koraal ongeveer hetzelfde is wanneer het snel groeit om zichzelf te repareren."

Deze ontdekking, samen natuurlijke genselectie – het kweken van koraal dat bestand is tegen klimaatverandering – betekent dat we koraalriffen kunnen herplanten met soorten die stressfactoren van klimaatverandering overleven.

Andere onderzoekers over de hele wereld gebruiken soortgelijke technieken om nieuwe koraalstammen te kweken die bestand zijn tegen klimaatverandering om onze krimpende riffen te herstellen. Er is nog flink wat werk aan de winkel en het Great Barrier Reef wordt bedreigd in zijn voortbestaan. De vooruitgang van de afgelopen vijf jaar stemmen experts, als Vaughan, hoopvol; we kunnen het koraal redden voordat het te laat is.

"Ik ben heel optimistisch," zegt Vaughan. "Als iedereen ter wereld meewerkt, kunnen we 1 miljard koralen produceren en ze herplanten net zoals we bossen herplanten."