FYI.

This story is over 5 years old.

De wetenschap heeft een nieuwe vorm ontdekt

Maak kennis met de hemihelix.
24 april 2014, 7:00am

Alle beelden: PLOS One

Je dacht waarschijnlijk alle vormen wel te kennen - de cirkels, de vierkanten, de driehoeken en de ruiten - allemaal geleerd tijdens de basisschool. Maar nee, je hebt het fout. Met uiterst geavanceerde materialen als elastieken, plastic bekers en paperclips, hebben onderzoekers van Harvard University een totaal nieuwe vorm geproduceerd: de hemihelix.

De vorm zal waarschijnlijk niet vaak in het wild voorkomen, maar ziet er in ieder geval zo uit:

De hemihelix kan dus redelijk simpel gemaakt worden van redelijk simpele materialen.

Maar waarom zou je dit doen? Zoals vele dingen in wetenschap, was het een beetje een ongeluk. Het Harvard-team, aangevoerd door Katia Bertoldi, een professor in toegepaste mechanica, probeerde een nieuw soort veer te ontwikkelen. Om dat te doen waren ze twee elastieken van verschillende lengte en breedte aan het vlechten. Tijdens één van die experimenten vormden ze per ongeluk een hemihelix, wat een soort kurketrekker is die halverwege ineens van draairichting verandert. Je zou het je kunnen voorstellen als een kurketrekker waar iemand in het midden een spiegel plaatste.

Enfin, de ontdekking van deze nieuwe vorm leidde tot meer experimenten. Bertoldi en haar team kwamen er al gauw achter dat ze door de breedte van de elastieken te variëren meer "perversies" konden maken. Ze konden de helix veel meer keer van richting laten veranderen. Dat ziet er dan weer zo uit:

Om deze dingen te maken en observeren, maakte het team een simpele opstelling. Bovenaan bonden ze de elastieken aan een nylon draadje. Toen rekten ze de elastieken met gebruik van paperclips (hoge kwaliteitspaperclips, welteverstaan), en een gewicht aan de onderkant - in geval een papieren beker met kleine metalen balletjes of water erin. Daarna lieten ze het gewicht langzaam eruit lopen, waardoor de elastieken samen konden trekken. Afhankelijk van de opstelling ontstonden er andere vormen. Je kan video's van de experimenten hier bekijken.

De focus is nu verlegd naar het vinden van toepassingen hiervan - en om hemihelici van andere materialen te maken. In een paper, gepubliceerd in PLOS One, schreef Bertoldi dat "de reden is dat hemihelici met meerdere perversies aan de aandacht ontsnapt zijn waarschijnlijk is dat de meeste menselijke materialen zouden breken voordat ze op een natuurlijke manier gevormd waren."

Het is dus totaal mogelijk dat we de vorm niet eens kunnen maken met nuttige materialen. Maar de wetenschappers geloven dat de vorm misschien gebruikt kan worden in nanomaterialen om nieuwe sensoren te maken. Of we hebben, in het slechtste geval, een naam voor de vorm die een ouderwets telefoonkoord vormt.